Kalp sağlığında yeni dönem: Avrupa rehberleri sanal anjiyoyu öneriyor, efor testi artık tarih oluyor

Geçen yıllarda kardiyoloji ve kalp damar alanında teşhis ve tedavi protokollerinde kıymetli değişiklikler yapıldı. 2024 yılında Avrupa Kardiyoloji Derneği’nin yayınladığı kılavuzda birtakım kıymetli değişiklikler oldu. Hastalar artık büsbütün şahsî özelliklerine nazaran pahalandırılacak ve şahsa özel tedavi uygulanacak. Hürriyet’ten Buse Özel’e konuşan Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Melih Us, yeni süreçle ilgili şu bilgileri verdi:

TEDAVİ KİŞİSELLEŞTİ

“Koroner arter hastalığının ismi değişti ve kronik bir hastalık olarak kabul edilmeye başlanarak kronik koroner sendromu denildi. Bu yanlışsız bir yaklaşım oldu zira hastalara by-pass da yapılsa, stent de takılsa bu hastalık ilerleyebilen ve ömür uzunluğu sürecek bir hastalık olarak tanımlandı. Bu yaklaşımla tedavide risk sınıflandırılması ve tedavi hali de kişiselleştirildi. Yani kişinin yaşı, mesleği, cinsiyeti, gerilim düzeyi de tedaviyi değiştiriyor. 2018 yılında koroner kalp hastalığının teşhisinde efor testi ve talyum sintigrafisi birincil usul iken, 2024 protokollerinde artık birincil teşhiste. Efor testi ile açık klasik anjiyo yerine, BT anjiyo denilen ve tomografi makinesiyle uygulanan, halk ortasında dışarıdan anjiyo denilen yol önerildi.

EFOR TESTİ RİSKLİ

Avrupa Kardiyoloji Derneği kılavuzlarda 2024 yılında yalnızca teşhis değil, tedavi sistemlerinde de esaslı değişiklikler yaptı. Ben kendi klinik tecrübelerimde de uzun yıllardır efor testini riskli bulduğum için önermem. Artık yeni tedavi rehberinde de efor testi önerilmiyor. Zira efor testinde Avrupa Kardiyoloji Derneği’nin rehberine nazaran yüzde 20 yanılma hissesi var. Bunun dışında kalpte önemli damar tıkanıklığı olan hasta efor testi sırasında kalp krizi geçirebilir. Bu sebeplerle, imkânlar dahilinde ülkemizde de birçok kentte olan BT anjiyo öneriliyor. Fakat acil durumda, örneğin hasta enfarktüs geçirmekte ise direkt açık anjiyo yapılabilir. Ayrıyeten yapay zekâ ile BT anjiyo imajlarından akım ölçümü de yapılabiliyor. Şayet BT anjiyo sonucunda koroner damarda yüzde 50’nin üzerinde darlık varsa o vakit ikinci evreye geçilerek klasik anjiyo yapılmalıdır.”

‘DAMARLAR TEKRAR TIKANABİLİR’

“Hastaya stent taktık ya da by-pass kararı aldık diyelim. Sonrasında hastayı yeniden ilaçlarla belirli bir kıymette tutmak zorundayız, zira o damarlar yeniden tıkanıyor. Bu yeni protokolde ayrıyeten riskli hasta kümesinde berbat kolesterolü gösteren LDL pahası de 80’den 50’ye düşürülmüş durumda. Ne yazık ki son yıllarda bırakın kolesterol ilacının dozunu artırmayı, kullanmak istemeyen çok sayıda hasta ile karşılaşıyoruz. Fakat bu hastalıkta kolesterolü aşikâr bir pahada tutmak zorundayız. Yeni kılavuzlarda kan sulandırıcı ilaç için şahsa özel yaklaşım öneriliyor. Örneğin bireyde aspirin direnci varsa, siz hastayı aspirin ile koruyamazsınız.”

SANAL ANJİYO NEDİR?

Vücuttaki damar yapılarını bilgisayarlı tomografi (BT) teknolojisiyle ayrıntılı bir formda görüntüleyerek damarlarda tıkanıklık yahut daralma üzere bir sorun olup olmadığını anlamayı sağlayan non-invaziv bir teşhis tekniği. Hastanın kol damarından özel bir kontrast unsur enjekte edilerek yapılıyor.

patronlardunyasi.com