Sıkı para politikası KOBİ’lerde dengeleri değiştirdi: Mikro işletmeler daraldı, orta ölçeklilerde riskler arttı
Enflasyonla uğraşta uygulanan sıkı para siyaseti, yüksek faizler ve makroihtiyati tedbirler son bir yılda sermaye gereksinimi duyan KOBİ’leri etkiledi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) aylık dataları KOBİ’ler ortasında siyasetlerden en çok etkilenin en küçükler yani mikro işletmeler olduğunu ortaya koydu. BDDK ağustos bilgilerine nazaran toplam KOBİ kredileri bir yılda yüzde 40’a yakın artış gösterirken en büyük yükü olan mikro işletmelere datalar kredilerde büyüme yüzde 27,6 ile enflasyonun altında kaldı. Krediye erişimi azalan mikro işletmelere karşılık orta büyüklükteki işletmelerin kredileri bir yılda yüzde 58,1 arttı lakin KOBİ kredilerinde toplam takipteki alacakların neredeyse yüzde 45’ini de orta büyüklükteki işletmeler üstlendi.
EN DÜŞÜK MÜŞTERİ SAYISI ARTIŞI MİKRO İŞLETMELERDE
BDDK aylık dataları KOBİ kredilerinin işletme büyüklüğüne nazaran dağılımını içeriyor. Buna nazaran toplam KOBİ kredileri bir yılda 39,95 artış göstererek 5.4 trilyon lirayı aştı, orta büyüklükteki KOBİ’lerin yüzde 58,61, küçük işletmelerin yüzde 26,9, mikro işletmelerin ise yüzde 27,62 kredi bakiyesi büyüdü. Mikro işletmelerin kredi hacmi 1.44 trilyon liraya, küçük işletmelerin 1.48 milyar liraya, orta büyüklükteki işletmelerin de 2.48 milyar liraya yükseldi. KOBİ kredileri içinde müşteri sayısı olarak en büyük tartısı oluşturan mikro işletmelerde bir yılda kredi kullanan müşteri sayısı yüzde 2,5 artarak 3.87 milyon adetten 3.97 milyon adete çıktı. Küçük işletmelerde kredi kullananlar yüzde 22,88 artışla 627 bin 305’e, orta büyüklükteki işletmelerde kredi kullananlar ise yüzde 39,81 artarak 220.5 bin şahsa ulaştı.
YABANCI PARA KREDİ BAKİYESİ DAHA SÜRATLİ ARTTI
Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın haberine nazaran, KOBİ kredilerinde tartı TL cinsinden olurken yabancı para cinsi kredilerde ise en yüksek artışa tekrar orta büyüklükteki işletmeler ulaştı. Orta büyüklükteki işletmelerin yabancı para kredilerinde artış yüzde 68,5, TL cinsi kredilerinde artış ise yüzde 54,3 olarak belirlendi. Kriterler nedeniyle her işletme bilhassa de küçük işletmelerin yabancı para kredi kullanımı sonlu oluyor. Tekrar de BDDK bilgilerine nazaran mikro işletmelerin yabancı para kredileri yüzde 32 artışla TL kredi büyümesinin üzerine çıkmayı başardı. Küçük işletmelerin ise yabancı para kredi bakiyesi 1 yılda yüzde 13,4 arttı, TL kredi kullanımları ise yüzde 28,9 yükseldi. Yabancı para kredi kullanan müşteri adeti orta büyüklükteki işletmelerde yüzde 52,3 ile TL kredi kullanan müşteri sayısındaki artış olan yüzde 38,6’yı geride bırakırken, küçük işletmelerde yabancı para kredi kullanan sayısı yüzde 25,55 ile TL kredi kullanan müşteri artışı olan yüzde 22,8’i geçti. TL kredi kullanan müşteri sayısı mikro işletmelerde yüzde 2,52 oldu, yabancı parada bu artış yalnızca yüzde 0,06 olarak hesaplandı.
TAKİPTEKİ ALACAKLAR İKİ KATINDAN FAZLA ARTTI
Toplam KOBİ kredilerinde takipteki alacak ölçüsü artışı yüzde 130,5 olurken bu TL cinsi kredilerde yüzde 131,9, yabancı para cinsi kredilerde ise yüzde 79,93 artış olarak yansıdı. Mikro işletmelerde takipteki alacak ölçüsünde toplam artış yüzde 99,4 ile ikiye katlandı, mikro işletmelerin TL kredilerinde takipteki alacak yüzde 99,4, yabancı para kredilerde ise yüzde 03,16 büyüdü. Küçük işletmelerde de son bir yılda takipteki alacak artışı iki katını aşan bir yükseliş yaşadı. Küçük işletmelerde TL kredilerde takipteki alacak ölçüsü yüzde 104,6 arttı, yabancı para kredilerde ise yüzde 49,7 artış gerçekleşti. Küçük işletmelerde toplam takipteki alacak büyümesi ise yüzde 102,3 oldu. Orta ölçekli işletmelerde hem TL cinsi hem de yabancı para cinsi kredilerde takipteki alacak ölçüsü artışı dikkat çekti. Orta büyüklükteki işletmelerde TL cinsi kredilere takipteki alacak artışı yüzde 185,2, yabancı para kredilerde yüzde 112,16 olurken toplamda yüzde 182,7 hesaplandı.
EN SÜRATLİ TAKİPTEKİ ALACAK ORANI ARTIŞI ORTA BÜYÜKLÜKTE
KOBİ’lerde toplam kredi hacmi ağustos sonu itibariyle 5.4 trilyon liraya ulaşırken, takipteki alacak ölçüsü da 158 milyar 443,2 milyon lira oldu. Takipteki alacak oranı da toplamda 1.15 puan artarak KOBİ kredilerinde yüzde 2,93’e yükseldi, mikro işletmelerde 1.07 puan artarak yüzde 2,97’ye, küçük işletmelerde 1.14 puan artarak yüzde 3,06’ya, orta büyüklükteki işletmelerde ise 1.25 puan artışla yüzde 2,84’e çıktı.
Takibe düşen müşteri adetleri de dikkat cazip. Toplam KOBİ müşterilerinde takibe düşen sayısı yüzde 11,4 artarken mikro işletmelerde yüzde 10,2, küçük işletmelerde yüzde 12,9, orta büyüklükteki işletmelerde ise yüzde 18,15 büyüme gerçekleşti.
‘MİKRO VE KÜÇÜK’ HİSSESİNİ AZALTTI ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ ARTTIRDI
KOBİ kredilerindeki takipteki alacak ölçüsünün işletme tipine nazaran dağılımında son bir yılda epey dikkat cazibeli bir değişim yaşandı. Geçen yıl ağustosta 68.74 milyar lira olan takipteki alacak ölçüsünün yüzde 31,1’i mikro işletmelere, yüzde 32,7’si küçük işletmelere, yüzde 36,2’si ise orta ölçekli işletmelere aitti. Ağustos 2025’te takipteki alacak ölçüsü KOBİ’lerde 158.44 milyar liraya yükseldi. Bu alacakların yüzde 26,88’i mikro işletmelere, yüzde 28,71’i küçük işletmelere, yüzde 44,4’ü ise orta büyüklükteki işletmelere ilişkin. Yani son bir yılda mikro ve küçük işletmelerin toplam takipteki alacaklar içindeki hisseleri gerilerken orta büyüklükteki işletmelerin hissesi süratli büyüdü.
patrolardunyasi.com
