Kontrolsüz ve bilinçsiz D vitamini kullanımı zehirlenmelere yol açabiliyor
Prof. Dr. Altay, D vitamini eksikliği ve bilhassa kış aylarında artan kullanımıyla ilgili açıklamalarda bulundu.
Sonbahar ve kış aylarında güneş ışınlarının uygun açılarla gelmemesine bağlı D vitamini üretiminin azaldığını aktaran Altay, kâfi D vitamini deposu olmayanlarda eksiklik ve yetersizlik görülebildiğini söyledi.
Altay, sağlıklı bir yetişkinde D vitamini kan seviyesinin 30-50 ng/mL ortasında olmasının kas-iskelet sıhhati açısından kâfi olduğu bilgisini paylaşarak, “Eğer ölçülen D vitamini seviyesi 12-20 ng/mL aralığındaysa D vitamini yetersizliği, 12 ng/mL’nin altındaysa D vitamini eksikliği olarak kıymetlendiririz. Gereğince kalsiyum alan bir yetişkinseniz D vitamini seviyesi 100 ng/mL’yi geçtiğinde D vitamini zehirlenmesi için risk altındasınızdır. Fazla ölçüde denetimsiz alınan D vitamini bedende birikip atılamayacağı için zehir tesiri yapabilir.” diye konuştu.
“TEDAVİ VE DESTEK KAVRAMLARINI KARIŞTIRMAYALIM”
D vitamini eksikliğine yönelik belirtilerin çoklukla gereğince güneş ışınına maruz kalmayanlarda ve gün uzunluğu kapalı alanlarda çalışmak zorunda olanlarda görüldüğüne işaret eden Altay, “Bu bireylerde sıklıkla halsizlik, kas güçsüzlüğü, yürümede zorlanma, kas ve kemik ağrıları oluyor. Uzun vadeli ve önemli D vitamini eksikliklerinde kemik erimesi ve kemik kırıklarıyla karşılaşabiliyoruz.” dedi.
Prof. Dr. Altay, ton balığı, uskumru ve somon üzere yağlı balıklar, tereyağı, yumurta sarısı, karaciğer ve güneşte kurutulmuş mantarların doğal D vitamini kaynakları ortasında yer aldığını vurgulayarak, şunları kaydetti:
“Sadece aldığımız besinlerle beslenme sonucu D vitamini çıkarımız bize yetmez. Şayet gereğince güneşe çıkamıyorsak D vitamini gereksinimimizi tamamlamak üzere destek alabiliriz. Fakat unutmayalım ki bu destekler ilaç dozunda olmayacaktır. Biz yalnızca D vitamini eksikliği yahut yetmezliğinde kişinin durumuna uygun dozlarda D vitamini tedavisi veriyoruz. Fazla ve denetimsiz aldığınız D vitamini bedende birikip atılamayacağından zehir tesiri yapabilir. Tedavi ve destek kavramlarını da karıştırmayalım.”
“D VİTAMİNİ ZEHİRLENMESİ YAŞLILARDA, KÜÇÜK ÇOCUKLARDA VE BAYANLARDA GÖRÜLÜYOR”
Güneşe gereğince çıkılamayan durumlarda D vitamini desteği alınabileceğini lisana getiren Altay, bu eserlerin ilaç dozu olmadığını vurguladı. Altay, D vitamini eksikliği ya da yetersizliği halinde ise bireye özel dozlarda tedavi verildiğini bildirdi.
Prof. Dr. Altay, D vitamininin çok kullanımının zehirlenmelere yol açabileceğine dikkati çekerek, şu ihtarları yaptı:
“Güneş ışınlarıyla bedenimizde üretilen yahut doğal besinlerle aldığımız D vitamini ile zehirlenme olması epeyce azdır. D vitamini zehirlenmesinin asıl sebebi, hazır satılan vitamin destekleri yoluyla bedenimize aldığımız çok seviyede D vitaminidir. Bazen çok yüksek dozlarda yahut uzun periyodik yüksek dozlarda bilinçsiz D vitamini kullanımı olabiliyor. D vitamini için günlük tolere edilebilir üst limit 4 bin ünitedir. Tek seferde 40 bin ünitenin üzerinde yahut uzun vadeli 4 bin ünitenin üzerindeki D vitamini kullanımı, kandaki D vitamini seviyesini zehir seviyesine çıkarabilir. D vitamini zehirlenmesini bilhassa yaşlılarda, küçük çocuklarda ve bayanlarda görüyoruz.”
“D VİTAMİNİ ZEHİRLENMESİ BAŞLADIYSA KANDA KALSİYUM SEVİYESİ ARTAR”
Prof. Dr. Altay, D vitamini zehirlenmesi başlaması durumunda birinci olarak kanda kalsiyum seviyelerinin arttığını belirterek, “Buna bağlı olarak bulantı, kusma, sık idrara çıkma isteği, sıvı kaybına bağlı şikayetler, halsizlik, bitkinlik ve kas güçsüzlüğü görülür. Şayet zehirlenme seviyesi daha önemli boyutlara ulaşmışsa böbrek taşları, ani böbrek hasarı, kalpte ritim düzensizlikleri, çarpıntı hatta depresyon, şuur bulanıklığı, koma üzere nörolojik ve psikiyatrik belirti ve bulgular ortaya çıkar. Hayatı tehdit edici boyutlara varan hadiseler olduğunu biliyoruz.” diye konuştu.
Zehirlenme kuşkusunda D vitamini ve kalsiyum alımının kesilmesi ve hastaneye müracaat yapılması gerektiğinin altını çizen Altay, “Hastanın zehirlenmeye bağlı klinik durumuna nazaran yatırılarak tedavisi gerekebilir. D vitamini zehirlenmesinden korunmak için yapılması gerekenler ortasında halkın şuur seviyesini artırmak, bu bahiste oluşturulmuş rehberlerin önerdiği formda destek kullanmak ve gerektiğinde yakın klinik takipte olmayı söyleyebiliriz.” ifadelerini kullandı.
Yaşlılar, obezitesi olanlar, kapalı alanlarda çalışanlar, kemik erimesi bulunanlar, emilim bozukluğu olanlar, kimi ilaçları kullanan ve kronik hastalığı bulunanların, D vitamini eksikliği açısından risk kümesinde yer aldığına işaret eden Altay, bu bireylerin D vitamini seviyelerinin bilhassa sonbahar ve kış aylarında doktor denetiminde ölçtürülmesi gerektiğini belirtti.
Altay, risk kümesi dışındakilerde ve özel bir durumu olmayanlarda rutin D vitamini ölçümünün ve destek kullanımının gerekli olmadığını tabir ederek, D vitamini seviyesi olağan olanlarda ek destek alınımının sıhhate ek yarar sağladığına dair kâfi bilimsel delil bulunmadığını kaydetti.
GÜNEŞ IŞINLARI İÇİN UYGUN AÇI MART-EKİM AYLARI
Türkiye’de D vitamini üretimi için güneş ışınlarının mart-ekim ayları ortasında uygun olduğunu anlatan Altay, bu periyotlarda haftada en az 3-4 gün, saat 10.00-16.00 ortasında güneşe çıkılması teklifinde bulundu.
Prof. Dr. Altay, açık ciltlilerde 10-15 dakikalık mühletin kâfi olabildiğini, koyu ciltlilerde ise bu müddetin 35 dakikaya kadar uzayabildiğini belirterek, el, kol, yüz yahut bacakların direkt güneş ışığıyla temas etmesi gerektiğini söyledi.
Güneş kremlerinin kullanımına da değinen Altay, “15 faktör ve üzerindeki güneş kremlerinin UV-B ışınlarının cildinize ulaşmasına mani olacağını unutmayın. Önerdiğimiz müddetlerden çok daha fazla güneş ışınlarına maruz kalmanın cilt kanserine sebep olabileceğini de hatırlatmak isterim.” tabirlerini kullandı.
patronlardunyasi.com
