Türkiye’nin AB Daimi Temsilciliği Yaprak Balkan’a emanet

Milliyet’ten Didem Özel Tümer bahisle ilgili “Yaprak Balkan vazifeye başlıyor! AB DT’de birinci bayan büyükelçi” başlıklı yazı kaleme aldı. Balkan ile görüşme fırsatı bulen Tümer’in yazısını tamamı şu biçimde:

Bugün Türkiye’nin AB nezdinde Türkiye Daimi Temsilciliği’ne (DT) birinci sefer bir bayan büyükelçinin fotoğrafı asılacak. Büyükelçi Yaprak Balkan, Büyükelçi Faruk Kaymakçı’nın Lüksemburg’a atanmasının akabinde Dışişleri’nin en büyük ve kıymetli misyonlardan biri için seçilen isim oldu. 1982’de Filiz Dinçmen, Lahey Büyükelçisi olarak atanmıştı. Bayan büyükelçiler bugüne kadar Afrika, Latin Amerika ve Körfez’de de kıymetli vazifeler üstlendiler. Lakin Avrupa başşehirlerinde tekrar birinci olmaları vakit aldı. Bugün yurt içi ve yurt dışındaki toplam 292 büyükelçinin 83’ü bayan.

TESADÜFÜN İZİ YOK

Büyükelçi Balkan’ın AB Daimi Temsilciliği için neden tercih edildiğini özgeçmişi anlatıyor. Her ne kadar son vazifesi Latin Amerika’dan sorumlu genel müdürlük olsa da, Bakanlığa girdiği 1995’ten bu yana AB Dairesi onun tüm vazifelerinden sonra döndüğü yer. Daha evvel iki sefer Brüksel’de farklı konumlarda vazife yapan Balkan, kurumun Collage of Europe’a (Avrupa Koleji) yüksek lisans için gönderdiği bir isim tıpkı vakitte. AB kendi içinde birden fazla kritik kararın arefesindeyken ve Türkiye ile bağlantılar de tekrar formatlanırken, Balkan’ın Brüksel’e gönderilmesinde tesadüfün izi yok.

Atamasını bir nevi “eve dönüş” olarak tanımlayan Yaprak Balkan ile yola çıkmasına kısa müddet kala görüştüm. AB’nin geleceğine dair süregiden tartışmalara karşın, o çok inandığı bir husus için çalışacağını belirtti. “İlla üyelik değil, bütün süreç de çok önemli” diyen Balkan, “Sayın Cumhurbaşkanımızın her vakit tekrarladığı üzere tam üyelik stratejik amacımız olmaya devam ediyor ve biz bu biçimde çalışıyoruz. Fakat unutmamak gerekiyor ki hakikaten süreç de çok kıymetli. Uzun yıllardır süreç boyunca Türkiye’nin çok kıymetli kazanımları oldu. Etraf, besin güvenliği, tüketicinin korunması üzere alanlardan kıymetli siyasi ıslahatlara kadar bir çok alanı etkiledi. Hükümetimiz bunları AB istiyor diye değil, halkımız için yaptı lakin çizilen çerçevede de çok hoş ilerlemeler kaydettik” vurgusunu yaptı.

AB YOL AYRIMINDA

Ancak kaydedilen ilerleme Türkiye’ye kafi gelmiyor. Malûm, AB içinde bilhassa birtakım ülkelerin direnci münasebetlerin derinleşmesini engelliyor. AB’nin geleceği de tartışılıyor. Yakında ortada bir birlik kalmayacağını düşünenler de az değil. Büyükelçi Balkan da, AB endüstrisinin eskiye oranla geride kalması, Çin rekabeti, ABD’nin tarifeler ve savunma alanındaki yeni siyasetleri üzere nedenlerle birliğin izolasyonizme gidip gitmediği tartışmasının yürüdüğüne dikkat çekti. “AB dünyadaki sınamalar karşısında kendini güçlendirmek istiyor aslında. Ancak bunu yaparken bir yol ağzı var” diyen Balkan, “Ya o izole bir AB’ye gidecek -ki biz bunun olumsuz sonuçları olduğunu 20. yy başlarında gördük- ya da oraya gittiğim vakit ben şunu diyeceğim; ‘Yanı başınızda NATO üyesi, AB adayı, Gümrük Birliğine sahip olduğunuz, son derece güçlü, önemli bir iktisada sahip, savunma alanında son derece güçlü, sizin dostunuz bir Türkiye var. Bizi dışında tutmamanız gerekiyor.’” dedi.

Muhataplarına dünya güç bir yer haline gelmişken birlikte çok da güçlü olunabileceğini anlatacağına belirten Balkan’a nazaran, vize, gümrük ya da savunma üzere alanlarda iki tarafın kenetlenmesi, en güç mevzu olarak görülen “katılıma” dönüşü de kolaylaştıracak. Balkan; “Çünkü doğal bir şey olacak” dedi ve kelamlarını şöyle sürdürdü: “Türkiye ile AB esasen gümrük birliğinin güncellenmesi ve vize serbestisinin sağlanması alanlarında müzakerelerin birinci kademelerinde kıymetli ilerlemeler kaydetti. Bunların görüşmelerinde vaktinde yer aldım ve yapılan önemli çalışmaları çok güzel hatırlıyorum. Bu iki konuda sonuca varılmasının her iki taraf için de faydalı olacağına inanıyorum ve bu bahislerde ilerleme kaydedilmesi için gayret göstereceğim.”

GKRY PERİYOT BAŞKANLIĞI

Balkan’ın misyon başlangıcı GKRY’nin periyot başkanlığına denk geldi. Ona altı ayda bağların dinamiğine ait beklentisini de sordum. Kısa bir karşılık vermeyi tercih etti ve “GKRY devir başkanlığını her devir başkanlığı üzere yürütmeye çalışacak. Eminim bizimle ilgili hususları ön plan almaya çalışacaktır. Biz ise AB ile münasebetlerimizi her vakit olduğu üzere kendi uygun gördüğümüz formda yürütmeye devam edeceğiz” demekle yetindi.

Sohbet biterken Büyükelçi, Türkiye AB bağlantılarının neofonksiyonalist teoriye uygun bir ilerleyişi olduğunu belirtti ve “Yani sıkıntı bir devir oluyor, tabana vuruyoruz üzere oluyor. Lakin sonra o denli tahliller buluyoruz ki bir evvelki safhadan çok daha âlâ bir safhaya varmış oluyoruz” dedi. Büyükelçi Balkan’ın master tezinin de konusu olan bu teorinin, motivasyonunu daha da artırdığı izlenimi edindim.

patronlardunyasi.com