Hassas zaman senkronizasyonu sağlayan ‘zaman sunucusu’ HAVELSAN tarafından millileştirildi

Özellikle çağdaş muharebe sistemlerinde, finansal süreçlerde ve telekomünikasyon altyapılarında her ünitenin “aynı saati” saliseler hatta nano saniyeler seviyesinde gerçek göstermesi hayati değer taşıyor.

HAVELSAN bu gereksinime yönelik yurt dışı bağımlılığı ortadan kaldırmak için TimeMaster ismiyle ulusal “zaman sunucusu” (time server) donanımı geliştirdi.

HAVELSAN Komuta Denetim ve Savunma Teknolojileri Donanım Küme Müdürü Hayrettin Karabudak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, şirkette Gemi Bilgi Dağıtım Sistemi (FLEETSTAR) ve Denizaltı Bilgi Dağıtım Sistemleri (SUBSTAR) eserlerinin yöneticiliğini yaptığını söyledi.

Bu eserlerin HAVELSAN’ın deniz platformlarındaki en kıymetli tahlilleri ortasında yer aldığına işaret eden Karabudak, yaklaşık 15 yılda yurt içi ve dışında 65’e yakın denizaltı ve gemide eserlerinin kullanıldığını bildirdi.

Salgın sürecinde tedarik zincirinde yaşanan külfetler, birtakım ülkelerde ortaya çıkan monopolleşme eforları, açık ya da dolaylı ambargolar nedeniyle eser temininde zahmetlerle karşı karşıya kalındığını anlatan Karabudak, bu kapsamda bir dizi eseri millileştirmeyi gündeme aldıklarını tabir etti.

Bir platformun en değerli verisinin vakit olduğunu vurgulayan Karabudak, “Verileri hassas vakit ile senkron hale getirmezseniz geminin ya da silahların, radarların bir ahenk içerisinde çalışmasına pürüz olursunuz. Tüm bilgiler vakit ile eşleşmek zorunda ve bunun muhtaçlığa nazaran mili saniyeler, mikro saniyeler yahut nano saniyeler bazında olması gerekiyor. Bunun için de vakit sunucusu kullanmanız gerekiyor. Muhtemel temin kahırlarına tahlil olarak da daha evvel yurt dışından temin ettiğimiz eserler yerine HAVELSAN olarak bir tahlil oluşturmak istedik.” dedi.

Bu bahiste 2-3 yıl evvel çalışmalara başladıklarını anlatan Karabudak, bu müddet sonunda yazılımlarıyla birlikte bir donanım tahlili oluşturduklarını belirtti. Karabudak, şöyle konuştu:

“Çünkü yalnızca vakti sayması değil, bunu çeşitli arayüzlerle de muhtaçlığı olan sistemlere dağıtabilmesi gerekiyor. Askeri alanda çeşitli senkronizasyon arayüzleri var. Sivil alanda da çok ağır kullanım alanı var, vakit sunucusu eserlerinin. Telekom dalında çok ağır kullanılıyor fakat onların muhtaçlıkları biraz farklı. Bunların hepsini gerçekleştirebilmek, ürettiğiniz vakti o arayüzler üzerinden dağıtabilmek de vakit alıyor geliştirme sürecinde. Etraf şartı testleri ve başka konuları tamamlamanız gerekiyor. Hasebiyle bu türlü bir eserin en erken çıkışı 24 ay, ortalamada 30-36 ayları bulabiliyor. Şu anda kendi savaş gemilerimizde bunu kullanabilecek seviyeye geldik. Önümüzdeki aylardan itibaren teslim edeceğimiz FLEETSTAR Gemi Bilgi Dağıtım Sistemleri’nde bunu kendi bahriyemizin kullanımına inşallah vermeyi planlıyoruz.”

BİR GEMİNİN RADARIYLA ÖTEKİ BİR GEMİNİN ATIŞ YAPABİLMESİ SAĞLANACAK

Hayrettin Karabudak, gemilerde çoklukla rubidyum atomik saatli time server bulunduğunu ve HAVELSAN olarak geliştirdikleri bu eserleri TimeMaster olarak isimlendirdiklerini söyledi.

TimeMaster’ların GNSS sinyalleriyle aldıkları vakitle global uydu sistemleriyle vakit manasında eşleştiklerini ve bunu da çeşitli arayüzlerle dağıttıklarını anlatan Karabudak, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Mesela savaş idare sistemleri, ADVENT savaş idare sistemimiz, radarlar, elektro-optikler, sensörlerimiz ve gibisi ögeler hassas vakit bilgisine gereksinim duyuyorlar. Münasebetiyle bu vakit bilgisi onların anlayabilecekleri arayüzlerle onlara iletiliyor. Böylelikle aslında herkesin birebir mikro saniyede ya da ona yakın vakitlerde vakti sayabilmesini sağlıyoruz. Bunun ehemmiyeti çok fazla. Birden fazla platformun birbiriyle data paylaşımı yapması, bir geminin radarıyla öbür geminin silahının atış yapabilmesi, böylelikle müşterek bir harekat gerçekleştirebilmek mümkün oluyor.”

Bu sayede bilginin bir yerden öteki bir yere ulaşması ortasındaki vakit farkının da ölçülebildiğine ve bunların çok bedelli olduğuna dikkati çeken Karabudak, “O yüzden vakit sunucuları platformların olmazsa olmaz öğelerinden bir adedidir.” dedi.

“ZAMANI SAYMAZSAK HİÇBİR ŞEYİ HAKİKAT YAPAMAYIZ”

Bu çalışmalar sırasında “zaman sunucusu” eser ailesinin altında vakit senkronizasyon kartları, bilhassa denizaltılar için dünyada gibisi olmayan (otomatik çıkar ayarı ve kalibrasyon yapan) GPS anten dağıtım ünitesi üzere çeşitli tahliller oluşturduklarını anlatan Karabudak, şöyle konuştu:

“Zaman ve frekans tahlilleri konusunda farklı eserleri geliştirerek ülkemizde bu alandaki muhtaçlığı gidermek istiyoruz. Bunları da ulusallaştırmak istiyoruz. Münasebetiyle bu da bizim için çok değerli bir itici güç oldu.

Böyle bir vakit tahlili yarattığınız vakit askeri alandan daha çok sivil alanda kullanım imkanı var. Telekom, güç, bankacılık kesimleri için, fabrika ve kritik tesislerde otomasyona dayalı faaliyetler için çok değerli. Vakit ve frekans çözümlerindeki kimi eser eksiklerini de tamamlayarak bütün gereksinimleri karşılayabilecek bir set oluşturmayı amaçlıyoruz. Onu yaptığımızda da HAVELSAN olarak Türkiye’de hem askeri hem de sivil alanın muhtaçlıklarını çok büyük bir oranda karşılamış olacağız.”

patronlardunyasi.com