Kılık değiştiren padişah, tecavüz girişimini engellemişti

Burak ARTUNER

Türkiye yeni yıla da bayan cinayetleri ve şiddet olaylarıyla başlarken, bundan yaklaşık 2 asır evvel tebdil-i kıyafetli Padişah İkinci Mahmut’un bir bayana tecavüz teşebbüsünü engellemesi aklıma geldi.

Osmanlı Devleti’nde hükümdarların ve üst seviye birtakım devlet vazifelilerinin kılık değiştirerek halkın ortasına karışmalarına “tebdil gezmek” denirdi ve Osmanlı padişahları saray dışında neler olup bittiğini görebilmek için bu yola sıkça başvururdu. Padişah, bu halde idari işlerin ve kentin genel sisteminin işleyişini, görevlilerin ihmali olup olmadığını, halkın padişah veyahut öbür devlet adamları hakkındaki kanaatlerini, dedikoduları ve buyruklarının tatbik edilip edilmediğini şahsen ve vasıtasız olarak öğrenme imkânını bulurdu. Sarayda iken, dış dünyayı kendisine aktaran yetkililer her şeyi toz pembe gösterebilir yahut birtakım gerçekleri gizleyebilirdi.

İkinci Mahmud en fazla tebdil gezen padişahlardandı. Bu seyahatlerinde genelde hoca kıyafeti giyerdi ve vakit zaman enteresan olaylarla karşılaşmıştı. Bir gün Karaköy yakınlarındaki Kurşunlumahzen civarında tebdil gezerken Rum teknelerinin bulunduğu yerden bir bayanın yardım çığlıkları işitildi ve padişah ile maiyeti çabucak o tarafa yöneldiler. Vazifeliler sesin sahibi bayanı padişahın huzuruna getirince durum aydınlandı. Yapılan kısa sorgulamada bin türlü hileyle tekneye bindirilmeye çalışılan bayana tecavüze kalkışıldığı anlaşıldı. Padişahın o bölgede tebdil gezmesi sayesinde, bayan tecavüze uğramaktan kurtulmuştu.

İkinci Mahmud, bayanın ‘kuvve-i diyanet-i hafiyyesi cihetiyle’ yani ‘iffetini korumak’ fikriyle feryat ettiğine kanaat getirerek kendisine oldukça para ihsan etti. Akabinde derhal kocasının bulunarak bayanın adama teslimini ve bayanı hoşça tutmasının tembih edilmesini buyurdu. Sadrazam, bayanın Ethem Efendi ismindeki kocasını çabucak buldurdu ve padişahın buyruğu doğrultusunda sıkıca uyardı.

PADİŞAHIN TECAVÜZE PÜRÜZ OLUŞU BU DOKÜMANLA ARŞİVLERE GİRDİ

Sadrazamdan padişahın makamına şu bilgiler sunuldu:

“Devletlu, inâyetlu, âtufetlu efendim hazretleri Siz velinimetimiz hazretleri padişahımız efendimiz önceki gün Kurşunlumahzen önünden geçerken Rum teknelerinin birisinde yardım çığlıkları atan bir bayanın sesini duyunca o tarafa gidip bu feryadın sebebi sordurmuştunuz. Bayanın bin türlü hile ile gemiye götürüldüğü anlaşılmış ve iffetine düşkünlüğünden feryad ettiğine hükmedilmişti. Kendisine para ihsan ederek kocası Ethem Ağa’ya teslim olunmak üzere sadaret makamına göndermiş ve kocasına bayanı güzel tutmasının sıkıca tembih edilmesini de emretmiştiniz. Saltanatınızın büyüklüğü daim olsun ve bu cinsten mağdur olanların her vakit kederlerine deva olasınız. Bu hadise sizin kerametinizi göstermiştir. Gece gündüz size ve devletinizin devamına duacıyız. İsmi geçen Ethem Ağa’ya gerekli tembihler yapılmıştır.”

Padişahın ofisinden sadrazama, “Devletlu,inayetlu, âtufetlu efendim hazretleri, gönderdiğiniz yazı padişah efendimize arz olunmuştur” yanıtı verildi.

ZİNCİRLERİNDEN KURTARDIĞI BAYANA ÇÖPÇATANLIK YAPTI

Sultan İkinci Mahmut’un bayan şiddetine yönelik bir öteki olaya da şöyle şahit oldu. Sultan bir gün karadan İzmit’e giderken Kartal kasabasına vardığında Müslüman kıyafetinde bir bayanı zincirlenmiş olarak kiliseye götürülürken görünce huzuruna çağırtarak bunları sorguladı. Bayanın bir Ermeni’nin kızı olup Müslüman olmak üzere mahkemeye gittiği, fakat bunu haber alan kardeşi ve babası ile yakınları tarafından delirdiği gerekçesiyle mahkemeden alınıp zincire vurularak tekrar kiliseye götürülmeye çalışıldığı anlaşıldı. Durum oradaki ileri gelenler ile kadı vekilinden soruşturulunca bayanın meczup olmadığı ve yakınlarının ona azap ettiği ortaya çıktı. Ayrıyeten bayan bir de tabibe muayene ettirildi ve mecnun olmadığı düzgünce katılaşınca harika bir çeyiz kadrosuyla uygun biriyle evlendirilmesi irade olundu. Bayanın onu daha evvel bir vesile ile tedavi ve bu sırada da Müslüman olmaya teşvik eden hekim Abdüllâtif Bey ile evlendirilmesi uygun görüldü, ikili bir de maaş tahsisi emredildi ve Abdüllatif Bey Tophane hastanesine tayin olundu.

patronlardunyasi.com