Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ödül verdiği Türk müteahhitler arasında yer alan Summa şirketi patronu Selim Bora’nın sırrını gazeteci Fatih Çekirge yazdı

Hürriyet müellifi Fatih Çekirge, bugünkü köşe yazısında “Dünyanın En Büyük 250 Memleketler arası Müteahhidi” listesinde yer alan 45 Türk müteahhitlik firması ile dünya ikincisi olan Türk müteahhitleri için düzenlenen ödül merasiminden notlarını aktardı. İşte o yazı:

Ankara’da bir ödül merasimi…

1. Yıkım savaşında değil,

Yapım savaşında dünya ikinciliğini alan Türk imzasının merasimi.
Dünya çapında referans alınan inşaat sektörü dergisi ENR’ın 2025 yılına ilişkin “Dünyanın En Büyük 250 Milletlerarası Müteahhidi” listesinde yer alan 45 Türk müteahhitlik firması ile dünya ikincisi olan Türk müteahhitlerine mükafatlarını Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan veriyor.

Ödül alan firmaların kimilerinin idarelerini, sahiplerini şahsen tanıyorum.
Dostluklarım var.
Dünyanın değişik coğrafyalarında giriştikleri bu amansız rekabetin “arenası” diyebileceğim şantiyelerini gezmiştim.
Bürokratik ve coğrafik zorluklarını yakından görmüştüm.
Dünyanın en güçlü ülkelerinin dev firmalarıyla girdikleri o rekabet kolay değil.

Resmen bir savaş. İmal savaşı.

Çin, ABD, Fransa, İtalya, Japonya üzere devler liginde çaba ediyorlar.
Bu devlerin ortasından ihale alacaksınız. Finans bulacaksınız. Teknoloji kuracaksınız.
Düşünsenize;
Türk müteahhitleri, 138 ülkede 552 milyar doları aşan yaklaşık 13 bin projeye imza attılar. Yerini bilmediğimiz ülkelere, ismini duymadığımız kentlere gittiler.
Peki bu muvaffakiyet nasıl geldi? Gerisindeki sır nedir? Anlatayım:
Törenden sonra eski dostum Selim Bora ile konuşuyorum.
Selim’e ben “Türk müteahhitliğinin Tarzan’ı” derim. Zira Afrika’nın balta girmemiş ormanlarında, bilinmedik kentlerinde SUMMA imzasıyla muazzam işler yaptı ve yapıyor.
Havalimanları, konferans salonları, oteller, yollar, stadyumlar, üniversiteler ve daha onlarca proje.


ÇİN’E RAKİP OLMAK

2. Selim, son olarak Uganda’da FİFA standartına uygun stadyum ve etraf yapılarının ihalesini aldı.

2027 Haziran’ındaki Afrika uluslar futbol turnuvasına 3 ülke konut sahipliği yapacak.
Uganda, Kenya ve Tanzanya.
Üç ülke de birebir anda ihaleye çıktılar. Uganda’yı Selim Bora (SUMMA) aldı. Çin, Fransız, İtalyan, Mısırlı firmalar geride kaldı.

Ama daha ihalenin resmi bitiş tarihine 8 ay kala SUMMA, Uganda’daki Hoima City stadyumunu bütün tesisleriyle, yollarıyla birlikte bitirip teslim etti.
Kenya ve Tanzanya’da öteki firmaların yaptığı inşaatlar daha sürüyordu.
Tabii bu gelişme Afrika coğrafyasında süratle yayıldı, yankılandı: “Türklere bak, vaktinden önce bitirdi.”
Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni, 20 bin kişilik stadyumda evvelki hafta olağanüstü bir açılış merasimi yaptı.

Türk ve Uganda bayraklarıyla donatılan statta Museveni motamot şöyle dedi: “Türk şirketine bu hoş iş için teşekkür ediyorum. Ayrıyeten inşa ettikleri kimi yolları da gördüm. Çok uygun çalışıyorlar ve onlarla daha fazlasını başaracağız.”

THY UÇUNCA BİZ DE UÇTUK

3. Arkadaşlar yurtdışı müteahhitlik bu mesleğin en güç kısmıdır. Yabancı bir dünyada devlerle çarpışırsınız. Tıpkı vakitte ülkenizi temsil edersiniz. O yörenin emekçileriyle çalışacaksınız. Ülkenizden personel götüreceksiniz. Devasa makina parkları kuracaksınız.

Türk müteahhitleri dünyada o kadar büyük projeler yapıyorlar ki…
Bir geçmişten bir de bugünden örnek verirsem;
Bugün Limak’ın tekrar inşa edip büyüttüğü 100 bin kişilik Barselona stadının yarattığı sembol tesir. Ve Kalyon kümesinin, Anamur’dan KKTC’ye 280 metre denizaltından götürdüğü su projesi unutulur mu? Barış Harekâtı kadar kıymetlidir.
Yıkan değil, yapanların savaşı dediğim işte budur.

Suudi Arabistan’da devlerle yarışarak Körfez’de yapılan metrolar, oto yollar, iş merkezleri, havalimanları birer örnektir.
Yine Afrika’ya dönersek…
Daha 15-20 yıl öncesine kadar Türklerin Afrika’da yaptığı işler Libya merkezliydi. Afrika’nın derinlerinde, sahra altında Türkiye neredeyse yoktu.
Koca kıta; Fransız, İtalyan, Amerikan ve Çin şirketlerinin elindeydi. Pekala nasıl oldu da Türk müteahhitliği buralara ulaşabildi?
İşte bu sorunun karşılığı için Selim Bora’nın bana söylediği şu kelamlara dikkat çekiyorum: “Daha evvel bırakın ihale almayı Afrika’ya gitmek sorundu. Uganda’yı konuşuyoruz diye örnek vereyim. Sanıyorum 2016’ya kadar THY, Uganda’ya uçmuyordu. Biz de Fransız, Alman havayollarını aktarmalı olarak kullanıyorduk. Mesela ihaleyi aldık. Uganda’ya şantiyelere emekçi götüreceğiz. Fransa üzerinden gitmek zorundayız. Ancak transit olmasına karşın bize Schengen vizesi vermiyorlardı. Düşünün ne kadar zorlanıyorduk. Ancak ne vakit THY uçmaya başladı. Derin bir nefes aldık. Biz de uçuşa geçtik.”

Yalnızca bu kelamlar bile THY’nin uçuş noktalarını artırarak Türkiye’nin gelişmesinde ne kadar değerli bir rol oynadığını göstermeye yetiyor.
Düşünün ki Selim bugün Benin’de, Ruanda’da, Kongo’da, Senegal’de Gabon’da, Nijer’de, Ekvator Ginesi’nde, Sierra Leone’de büyük projeler yürütüyor. Her birine THY uçuyor.
THY’nin bu atağı olmasa nasıl olacaktı? İşte muvaffakiyetin gerisindeki bir sır da budur.

ELÇİLİKLERİN GÜCÜ

4. Türk müteahhitliğinin ve girişimciliğinin Afrika’ya açılıp bu türlü muvaffakiyetler kazanmasının arkasındaki bir diğer kıymetli faktör ise kıtada açılan elçiliklerimizdir.

Düşünün ki; 2002 yılında Afrika kıtasında yalnızca 12 büyükelçiliğimiz vardı. 2022 yılında bu sayı 44’e yükseliyor.
Yine 2008 yılında Ankara’da sadece 10 Afrika ülkesi büyükelçiliği varken; 38’e yükseliyor.
İşte Afrika’daki muvaffakiyetin gerisindeki bir öteki sır da budur.
THY uçuyor, elçilikler açılıyor, Türk teşebbüsü oraya gidiyor. Tıpkı üçlü dünyanın birçok yerinde birlikte hareket ediyor. Bu aslında sır olmaktan çok bir vizyondur. Bu noktada bu atılım ve açılımlar için Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın hakkını teslim etmemiz gerekiyor. İrade budur.
Yurtdışı müteahhitlik ödül merasimi diye haberlerde kısaca geçiverdiğimiz bu muazzam başarıyı eski dostum Selim’i dinleyince çok daha güzel anlıyoruz.
Helal olsun. Muvaffakiyetlerinizin devamı gelsin.

patronlardunyasi.com