AB Komisyonu Üyesi Marta Kos Türkiye ile ilişkilerde yeni bir bakış açısına ihtiyaç olduğunu söyledi

Kos, Anadolu Ajansına, 5-6 Şubat tarihlerinde gerçekleştireceği Türkiye ziyareti öncesi değerlendirmelerde bulundu.

“Bu Türkiye’ye birinci resmi ziyaretim olacak ve çok heyecanlıyım lakin vazifeye başladığım birinci günden beri Türkiye ile temas halindeyim.” diyen Kos, ziyaretin özellikle Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile ağır temaslarının bir devamı niteliğinde olduğunu anlattı.

Kos, “Bence AB ve Türkiye bağlarına yeni bir bakış açısıyla yaklaşmanın tam vakti geldi.” tabirini kullandı.

Yeni bakış açısının birebir zamanda AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı birçok görüşmede de lisana getirdiği bir yaklaşım olduğunu belirten Kos, “Gerçekten güçlü vakitlerde yaşıyoruz. Etrafımızdaki dünya değişiyor. Emperyalist davranışların geri dönüşünü görüyoruz. Çin, Rusya ve ABD kendi çıkar alanlarını agresif bir formda genişletiyorlar.” dedi.

Kos, bu süreçte Avrupa ve Türkiye’nin nerede konumlandığının kıymetine işaret ederek, “Bence AB ve Türkiye ortasındaki daha güçlü paydaşlıklar hepimizin çıkarına olur. AB ve Türkiye’yi ayıranlardan çok daha fazla birleştiren ögeler var. Bunun üzerinde sahiden çalışmalıyız. Ekonomilerimiz birbirine çok bağımlı. Göç alanında her iki tarafta da yaşananlar başka tarafı etkiliyor. Umarım yakında Ukrayna ile imzalanacak barış muahedesinin, bilhassa Türkiye’yi çok değerli bir ortak olarak gördüğüm Karadeniz’de, Avrupa’daki gerçekleri nasıl değiştireceğini görmemiz gerekecek.” değerlendirmesinde bulundu.

GÜVEN İNŞASI VURGUSU

Türkiye ve AB’nin büyük resme bakarak ve birlikte daha fazla çalışıldığında neler yapabileceğini görmeleri gerektiğini söz eden Kos, “Bu yüzden yeni bir bakış açısına ve sabırlı olmaya muhtaçlığımız var. Büyük değişikliklerin bir gecede gerçekleşmeyeceğini biliyorum. Ziyaretim sırasında da çok değerli olduğunu düşündüğüm şey ortaklar ortasında inanç inşa etmek.” dedi.

Kos, Türkiye’de daha güçlü demokratik kurumlar görmek istediklerini, bunun üzerinde çalışacağını söz etti.

Komisyon Üyesi Kos, AB’nin ulaşım, güç, dijital ve insan odaklı kontaklar kurmayı hedefleyen jeopolitik yaklaşımı olan bağlantısallık stratejisi hakkında, “Türkiye’yi, AB’nin temas gündemi olarak isimlendirdiği hususun merkezinde görüyorum. Yani Avrupa’yı Orta Asya ile nasıl daha düzgün bağlayabiliriz ve bu Orta Koridor’u çok güçlü bir kontağa nasıl dönüştürebiliriz. Bunu Türkiye olmadan yapamayız.” diye konuştu.

AVRUPA YATIRIM BANKASI TÜRKİYE’YE DÖNÜYOR

Bağlantısallık stratejisinin ulaşım, güç, ticaret ve dijitalleşme ile ilgili olduğuna işaret eden Kos, “Kafkasya’da birlikte başarabileceğimiz çok şey var. Bu yüzden Avrupa Yatırım Bankası’nın Türkiye’ye geri dönmesinden de çok memnunum. Ankara ziyaretim sırasında her biri 100 milyon avro pahasında iki proje imzalayacağız. Bu, Avrupa Yatırım Bankası’nın tekrar faaliyete başlaması manasına geliyor. Biliyorsunuz ki geçmişte bu birkaç yıl mümkün olmamıştı.” dedi.

AB bankası olarak faaliyet gösteren ve stratejik projelere finansman sağlayan Avrupa Yatırım Bankası’nın Türkiye’de yer alacağına işaret eden Kos, “Bu artık başlangıç ve çok memnunum zira, geçen yılki üst seviye diyaloğumuzda ve iktisat görüşmelerimizde, iş dünyası temsilcilerimiz bu yine etkileşimi hakikaten çok isterdi. Ve artık bu gerçekleşiyor. Yani imzalayacaklar, ben de bu sürece şahit olacağım.” dedi.

Yenilenebilir güç alanında yatırımlar yapılacağını ve Avrupa Yatırım Bankası ile birlikte Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve Dünya Bankası’nın da bu temas gündeminde kıymetli bir rol oynayacağını anlatan Kos, temasları kapsamında, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ve Güç ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile de görüşeceğini söyledi.

AB TİCARET MUTABAKATLARININ ETKİLERİ

Kos, AB’nin son devirde MERCOSUR ülkeleri ve Hindistan’la yaptığı ticaret anlaşmalarının Gümrük Birliği nedeniyle Türkiye’ye muhtemel tesirlerine ait bir soru üzerine, “Bazıları, AB’nin bu jeopolitik durumda yahut bugünkü zorluklarda gereğince güçlü olup olmadığından kuşku duyuyor. Artık Avrupa’nın MERCOSUR yahut Hindistan üzere ülkelerle hür ticaret muahedeleri yapabilmesi çekiciliğimiz hakkında çok şey söylüyor. 450 milyonluk bir pazarız. Yani dünyanın en büyük tek pazarıyız. Bahsettiğiniz muahedeler çok değerli. AB ile Türkiye ortasındaki ticaret, MERCOSUR ile ticaretimizin neredeyse iki katı. Bu sayılarla vurgulamak istediğim şey, AB ve Türkiye ortasındaki ticaret ilgilerinin değeri.” dedi.

Kos, Gümrük Birliği’nin 30 yıldır güncellenemediğini anımsatarak, “Geniş bir perspektiften bakıldığında, bu meçhul vakitlerde Çin, Rusya ve ABD’nin ilgi alanları göz önüne alındığında, muteber ortaklarla iş yapmamızın giderek daha kıymetli hale geleceğini düşünüyorum. İkili ticareti geliştirmek için yapabileceğimiz birçok şey var.” sözünü kullandı.

“İş dünyanızdan bir mektup aldım. Financial Times’da da yayınlanan bu mektup, AB ve Türkiye münasebetlerinin geleceğini nasıl gördüklerini anlatıyor.” diyen Kos şöyle devam etti:

” Bence bu ticaret bağlantısından çok daha fazla randıman almalıyız. Buna Gümrük Birliği’nin işleyişini güzelleştirmek ve var olan kimi pürüzleri kaldırmak da dahil. Bence bu açık bir istek ve mümkünlük fakat savunma işbirliğinde olduğu üzere, her iki taraf da bunun üzerinde çalışmalı. Ben bunun üzerinde ilerleyebilmemiz için bütün gücümü ortaya koyacağım. Bugün sahip olduğumuz bu büyük fırsatı nitekim kaçırmamalıyız. Lakin bu ortak projemiz olmalı ve ihtimam gösterilmeli.”

Dünya’nın Gümrük Birliği’nin yapıldığı 30 yıl öncesine kıyasla çok değiştiğini anımsatan Kos, bütün siyasi gelişmelerin ve bilhassa de Güney Kıbrıs Rum İdaresi ile ilgilerin bu alanda ilerlemeye yardımcı olabileceğini kelamlarına ekledi.

Kos, neler yapılabileceğini keşfetmek ve ilerlemek istediğine işaret etti.

“MADE İN EUROPE TEŞEBBÜSÜ TÜRKİYE’Yİ DIŞLAYAMAZ”

AB ülkelerinde kamu alımlarında Avrupa şirketlerine öncelik verilmesini içeren “Made in Europe” teşebbüsü hakkında Kos, “Avrupa’da Üretilmiştir unsuru, ticaret dünyasının da nasıl değiştiğine bir cevap niteliğinde.” dedi.

Son devirde kuralların giderek azaldığını, ticaretteki bağımlılıkların şantaj yahut silah olarak kullanıldığını anlatan Kos, AB’nin bunu önlemek istediğini belirtti.

Kos, “Kamu parasını harcarken, bunun nitekim Avrupa’da yahut Avrupa’ya yakın yerlerde çalışmayı seçen, yenilik yapmak isteyen, yatırım yapmak isteyen, Avrupa’da ve güvenebileceğimiz yerlerde üretim yapmak isteyen şirketlere yarar sağladığından emin olmak istiyoruz. Bence bu bir güvenlik sorunu. Münasebetiyle ticaretin güvenlik sıkıntısıyla çok yakından temaslı olduğu nokta burası.” yorumunu yaptı.

“Avrupa’da Üretilmiştir” tartışmalarının şimdi sona ermediğini anımsatan Kos, “Ekonomik mantığın jeopolitik mantığımızla uyumlu olması gerektiğini her vakit savunacağım. Kimin ortağımız olduğunu ve hangi ortakla daha yeterli bir kazan-kazan durumu elde edebileceğimizi görmeliyiz. Ekonomik ve jeopolitik mantığı birlikte ele alırsak, bu Türkiye’yi dışlayamaz. Daha evvel de söylediğim üzere, bahis kamu alımlarıyla ilgili. Öyleyse konuşalım, Türkiye ile AB ortasındaki ticaretin daha da gelişmesini sağlamak için bu alanda neler yapabileceğimizi konuşalım.” dedi.

AB Kurulu üyesi Kos, Made in Europe teşebbüsünde Türkiye’nin rolü hakkında, “Türkiye’nin birtakım politikalarımızda daha derin bir rol oynamasını çok isteriz lakin bunun için yerine getirilmesi gereken kimi koşullar var.” sözünü kullandı.

Kos, Ankara’da Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile de görüşeceğine işaret ederek, “Üst seviye diyaloglara tekrar başlamış olmamızın değerli olduğunu düşünüyorum. Geçen yıl iktisat, ticaret, göç, güvenlik, araştırma, inovasyon ve tarım alanlarında üst seviye diyalogumuz oldu. Bunun hakikat istikamette ilerlediğimizi gösterdiğini düşünüyorum. Ayrıyeten, güç ve ulaştırma mevzularında da üst seviye diyaloglar gerçekleştirebilirsek çok keyifli olurum. Şu an için mümkün değil lakin bunun mümkün olması için neler yapabileceğimize bakacağız.” dedi.

“Daha fazla itimada muhtaçlığımız var.” diyen Kos, “Büyük değişimler bir gecede olmayacak. Değişim lakin itimat inşa edebilirsek gerçekleşecek.” sözünü kullandı.

GENİŞLEME

Kos, Türkiye’nin tam üyelik perspektifini koruyan bir aday ülke olmasına karşın üyelik süreciyle ilgili siyasi pürüzlerle karşılaştığının hatırlatılması üzerine, “Biliyorsunuz, 2018’den beri Türkiye ile müzakereler yahut iştirak sürecinde bir duraklama var lakin biz Türkiye’yi hala aday ülke olarak görüyoruz.” diye konuştu.

Kos, “Türkiye’nin çok uzun bir demokratik geleneğe ve güçlü bir sivil topluma sahip olduğunu biliyorum ve bunu güçlendirmek istiyoruz. Bu da AB ile Türkiye ortasında inancı artıracaktır.” bildirisini verdi.

AB’nin 450 milyonluk bir iç pazara sahip olduğunu belirterek, “Olasılıklar çok büyük. Şayet demokrasi alanında yeni bir gelişmeyle yeni bir güç katabilirsek, bence hakikaten çok daha fazlasını başarabiliriz.” dedi.

Katılım sürecinin hem aday ülkeler hem de üye ülkelerdeki dinamiklerden etkilendiğini aktaran Kos, “Elbette, onlar da (üye ülkeler) takip ediyorlar ve biz de malzemeler hazırlıyoruz. Aday ülkelerimizle birlikte çalışıyoruz. Karar alma süreci birlikte yapılıyor.” değerlendirmesini yaptı.

Kos, “Elde edebileceğimiz rastgele bir ilerlemenin bir biçimde ikili ilgilerle, yalnızca Kıbrıs’la değil, birebir vakitte Kıbrıs ve yeni Kıbrıs tahlil görüşmeleriyle de temaslı olduğunu biliyoruz ve bu görüşmelerin devam edebilmesi için büyük bir fırsat olduğunu umuyorum.” diye konuştu.

SAVUNMA

Avrupa’nın savunma sanayi kapasitesini güçlendirme uğraşları ve güvenlik siyasetinde karşılaştığı zorluklar ışığında, Türkiye’nin bir NATO müttefiki olarak stratejik manada daha fazla katkıda bulunabileceğine dair görüşünün sorulması üzerine Kos, şunları kaydetti:

” Türkiye’nin çok kıymetli, emniyetli bir NATO ortağı olduğunu ve NATO’nun ikinci büyük üyesi olduğunu görüyoruz. NATO, daha geniş manada Avrupa’da barış ve güvenliği sağlayan kurum olmuştur. Ayrıyeten, dronelerinizin Ukrayna’daki savaşın başlangıcında belirleyici bir rol oynadığını gördük. Türkiye’nin savaşta oynadığı rolü gördük. Tüm bunlar nedeniyle Türkiye’nin Avrupa için doğal bir ortak olduğunu düşünüyorum ve daha fazla birlikte çalışabilirsek, her ikimiz için de düzgün olur.”

“Belirli şartlar altında, şayet şirketlerinizin Avrupa’da iştirakleri varsa şirketleriniz esasen çok güçlü bir şekilde iş birliği yapabilir yahut tekrar silahlanma programlarımızın bir modülü olabilirler.” yorumunu yapan Kos şunlara dikkati çekti:

” Şahsen ben, Türkiye’nin Avrupa’daki güvenlik alanında daha güçlü bir halde yer almasını hakikaten görmek isterim. Fakat tekrar ediyorum, daha evvel de söylediğim üzere, Türkiye’nin Avrupa’da güvenlik seviyesinde yaptığımız işlere iştiraki, üye devletlerde ve bilhassa Kıbrıs’ta olanlarla çok ilgili. Hasebiyle, yeni Kıbrıs tahlil görüşmeleri, bu alanda da iyileştirmeler için gördüğüm bir fırsattır. Fakat tartışılmaz bir gerçek var ki Türkiye hakikaten çok kıymetli bir NATO ve güvenlik ortağı.”

VİZE SERBESTİSİ

Kos, Türkiye ile vize diyaloğu konusunda geçen yıl kabul edilen “Cascade” sistemine değinerek, “Geçen yıl göç konusunda yapılan üst seviye diyalog sayesinde, bir cins kademeli sistem uygulamaya koyduk. Yani Türk vatandaşları için bazen çoklu vize almak daha kolay oluyor ve bu şimdiden sonuç veriyor.” dedi.

AB Kurul üyesi, “Türkiye’den gelen şahıslar için vizesiz seyahat imkanı görmek istiyoruz ve vize serbestleştirmesine geçme teklifimiz geçerli. Şimdi yerine getirilmesi gereken altı kriterimiz var.” tabirini kullandı.

Ankara ziyaretinde vize konusunu önceliklendireceğini lisana getiren Kos, “Bağlantılılıktan bahsederken, ticaret, ulaşım ve güç manasında sert güçten bahsediyordum. Lakin bağlantılılıktan bahsederken, beşerler ortasındaki ilişkileri da vurgulamak istiyorum.” formunda konuştu.

Türkiye’nin çok değerli bir bölgesel oyuncu olduğunu vurgulayan Kos kelamlarını şöyle tamamladı:

“Bazen siyasetçiler, biliyorsunuz, yalnızca para, gayrisafi yurtiçi hasıla ve ticaret hacmi hakkında konuşma eğilimindeyiz. Ancak biliyorsunuz bazen bu halklar ortası münasebetlerin yardımıyla, öbür her alanda daha da fazlasını yapabiliriz. Bu yüzden, bir sonraki Ankara ziyaretimde, beşerlerle daha fazla etkileşim kurmak, kültürünüzü, kimliğinizi daha âlâ tanımak istiyorum. Türkiye üzere bölgesel bir güç olarak geçmişte ve bugün hakikaten çok güçlü bir tesir yarattı.”

patronlardunyasi.com