Altın 8 bin liraya çeyrek 13 bine dayandı, Kapalıçarşı’da alım furyası hızlandı
Son yıllarda dünya iktisadında meydana gelen siyasi belirsizlikler ve jeopolitik riskler inançlı liman arayışını hızlandırdı ve yatırımcılar bu periyotta başta altın olmak üzere değerli metallere yöneldi. Gelişmelere paralel olarak altın, 2025 yılında ise yüzde 65, 2026 yılında ise daha bir ay bile olmadan yüzde 20 kıymet kazandı. Gram altın 8 bin TL sonuna dayanırken çeyrek altın 13 bine ulaştı. Gümüş ise yalnızca geçen sene yüzde 265, bu yılın ocak ayında ise yüzde 60 artış gösterdi.
FİYATI BİLGİLER DEĞİL JEOPOLİTİK RİSKLER BELİRLİYOR
Ekonomim’den Yener Karadeniz’in haberine nazaran, gelişme üzerine bilhassa Kapalıçarşı’da adeta altın çılgınlığı yaşanırken dal temsilcileri bu durumu “çılgınca fiyata çılgınca talep” diye tanımladı. Öbür yandan gümüş talebi de hızlandı. Kapalıçarşı kaynaklarının verdiği bilgilere nazaran bırakın altın ve gümüşü, bölgede lityum, bakır, platin ve paladyum arayan bile var. Gelişmeler ne yazık ki hem gümüş hem de altın takıda karşıtı istikamette gelişti. İşçiliğin ağır olduğu mücevherlere düşen talep, üreticilerin faaliyetlerine son vermesine, istihdamda çıkışlara yol açtı. Son 2 yılda 900 gümüş atölyesi kapandı.
Altın ve Para Piyasaları Uzmanı Mehmet Ali Yıldırımtürk, düne kadar altın fiyatlarındaki yükselişin ekonomik datalarla şekillendiğini anlatarak, “Temelde yılbaşından bu yana altın fiyatlarında jeopolitik gerginlikler çok daha belirleyici oldu. Faiz indirimi yapılmamış olması ve buna bağlı olarak fiyatların düşmesi gerekirken bu gerçekleşmedi. ABD Başkanı Trump’ın Venezuela’nın ardından Güney Amerika ülkelerine parmak sallaması, Grönland sorununun gündemde olması ve masadaki jeopolitik gerginliklere İran üzere yeni başlıkların eklenmesi altını besliyor. Bir öbür neden de Çin’in büyümesini nasıl durdurabiliriz, nereden vurabiliriz arayışı. Yeni tarife krizlerine yönelik kaygılar de kelam konusu. Bir taraftan da Trump’ın zayıf dolar isteği nedeniyle, milletlerarası para niteliğini yitirmeye başlayan bir dolar fiyatlaması görüyoruz. ABD 10 yıllık tahvil faizlerinden çok yüklü çıkışlar yaşanıyor ve merkez bankalarının altına yönelimi devam ediyor. Japonya’da da seçim ortamı var, tahviller bedel kaybediyor. İran’la ilgili açıklamalar sürüyor. Bir tarafta zayıf dolar, öbür tarafta jeopolitik riskler ve Trump’ın pervasız çıkışları inançlı liman olarak altını ön plana çıkardı” dedi.
50 YIL EVVELKİ FİYAT HAREKETLERİ
Altın fiyatlarının bu gelişmelere paralel olarak çok süratli yükseldiğini kaydeden Yıldırımtürk, bu ölçekte yükselişlerin en son 1970’lerdeki petrol krizi periyodunda yaşandığını söyledi. O periyotta altının 35 dolardan 840 dolara çıktığını hatırlatan Yıldırımtürk, “Bu sürat o periyoda benziyor. Altın 50 yıl evvel de bu kadar süratli yükselmişti. Nerede duracağını kimse bilmiyor. Biz de her gün gaye değiştiriyoruz, iddialar yapıyoruz. Ons fiyatı 6-7 bin dolar olabilir tahminen fakat bunun ne vakit olacağını varsayım etmek bu ortamda çok güç. Fakat bugünkü yükselişte şu noktayı da göz arkası etmemek gerekiyor: Fiyatlar çok yükseldiği için kaldıraçlı ve kontratlı süreçlerde çok ağır açığa durumlar var ve bunlar kapatılıyor. Ben şubat ayının birinci haftası prestijiyle yüzde 3-5 civarında bir düzeltme bekliyorum” tabirlerini kullandı. Öte yandan, dünyada altındaki bu yükseliş trendini kaçırdığını düşünen yatırımcıların gümüşe yöneldiğini ve bu nedenle gümüş fiyatlarında da kıymetli artışlar yaşandığını belirten Yıldırımtürk, şöyle devam etti: “Orada önemli bir yoğunluk var. Gümüş olmazsa platin, paladyum, bakır soranlar oluyor. Finansal okuryazarlığı olmayanların da bu soruları yönelttiğini görüyoruz. Daima bu çeşit taleplerle karşılaşıyoruz.”
TAKI VE MÜCEVHER TARAFI SİNEK AVLIYOR
Peki bu durum talebe nasıl yansıyor? Yıldırımtürk, dolardan getiri elde edemeyenlerin ön sırada yer aldığı bir dolar-altın dönüşümünün yaşandığını belirtti. Yıldırımtürk, “Nakdi olanlar gram ve cumhuriyet altını alıyor. Yarım gram soranlar da var. Bunun dışında takı ve mücevher tarafı sinek avlıyor. Uzun müddettir tablo bu türlü. Bu kesim sermayeden yiyor. Yatırımlık tarafta ise şu anda süreçlerin neredeyse tamamı alım tarafında. Kimse satmıyor, herkes alıyor. Şu an için arz tarafında önemli bir badire yok fakat 100-200 gram altın bulmakta zorlanılıyor. 5-10-20 gram seçenekleri nispeten mevcut lakin bu formda devam ederse sorun çıkabilir. Rafineriler daha etkin üretime geçerse bu sorun aşılabilir. Bu talep nedeniyle iç ve dış piyasa ortasındaki fiyat farkı 10 gün öncesine nazaran bin dolardan 5 bin dolara çıktı. Kimse ‘fiyat çok arttı, buradan alınmaz’ demiyor. Hafta başından bu yana talep yüzde 30-40 arttı. Bu oran gümüşte yüzde 50 düzeyinde. Gümüşün gramı 180 TL. Orada da memleketler arası piyasa ile fark kilogramda 100 dolar düzeyinde” dedi.
EVDEKİ GÜMÜŞLERİNİ SATMAYA GELENLER VAR
Gümüş tarafında ise farklı bir tablo yaşandığını lisana getiren Yıldırımtürk, “Gümüş eşyasını getirip satanlar var. Bunları satıp altın almak isteyenler de var. Gümüş şu anda daha çok talep görüyor. Düne kadar kilo isteyen yoktu, hafta başından bu yana kilo talebi arttı. 100-200 gram çok soruluyor lakin rafineriler bu gramajlarda üretim yapmıyor. 25-50 gram isteyenler de oluyor, altındaki üzere olduğunu zannediyorlar lakin bu türlü bir üretim yok. Yalnızca 100-200 gram, yarım kilo ve bir kilo üretim var. Bir kilonun altındaki eserleri şu anda bulmak mümkün değil. Bir rafinerinin devre dışı kalması nedeniyle burada da üretim külfeti yaşanıyor” diye konuştu.
1.200 GÜMÜŞ TAKI ATÖLYESİNDEN 900’Ü KAPANDI
Son devrin beğenilen emtialarından gümüşte de yüksek oranlı fiyat artışları kelam konusu. Son 1 yıllık periyot prestijiyle gümüş fiyatları dolar bazında sert yükseldi. Spot gümüşün ons fiyatı geçtiğimiz yılın en düşük düzeylerinden yaklaşık 28,3 dolardan 112 dolara kadar çıkarak yaklaşık yüzde 296 artış gösterdi. Bu durum yatırımlık gümüşe olan talebi artırırken takı tarafında karşıt tarafta harekete yol açtı. Gümüş Takı Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği Başkanvekili Suat Topaloğlu, 5 bin 300 kişilik istihdam sağlayan kesimin bu işin krizini yaşadıklarını anlattı. Topaloğlu, “Sektör ne yazık ki durdu. Bizim sermaye yapımız emtia. Tekstildeki kumaş üzere, fırındaki un üzere bizim sermayemiz de gümüş. Bu emtianın fiyatı arttıkça ve istikrarsız epeyce hem alımı hem de satımı engelliyor takı tarafında. Bu süreç dalımızı durdurdu. Yüzlerce binlerce müşterisi olan da, atölyeci de tam manası ile iki aydır siftahsız oturuyor. Gümüşteki yatırım emtiası olgusu hala oturmadı. Beşerler şu anda külçe gümüşe gramlık gümüşlere talep gösteriyor. Takı noktasında bu türlü bir talep yok. Türkiye çok kriz atlattı fakat bu dünyanın krizi. Arz talep istikrarının oturmasını gerçekçi olmasa da bekliyoruz. Tüm merkez bankalarının fiziki emtiaya yüklenmesi buna yol açıyor. Altında hareketli ancak gümüşteki sürat çok daha yüksek. Bu talebin fazlalaşacağını gösteriyor. Alımların takı tarafında da hareketlenmesini bekliyoruz, birtakımı alyans, birtakımı teşbih diye birtakımı takı diye birtakımı ham gümüş olarak alacak” diye konuştu.
TOPTANCI MAL ALAMAZ HALE GELDİ
Takı tarafında yaşanan sakinliği bölüme tesirleri konusunda ise Topaloğlu, “Bu hususta çok kaygılıyız. Mayıstan bu yana piyasada ekonomik dert vardı. Bu istikrarsızlık toptancıyı mal alamaz hale getirdi. Atölyelerden mal alınmayınca yavaş yavaş kapanmaya başladı. Bir atölyecim 67 personel çalıştırırken şu an 4 emekçi çalıştırıyor. Siparişler erteleniyor. Kimse fiyatı kestiremediği için, üretim manasında inanılmaz istihdam kaybı var. 2 sene evvel bizde kayıtlı bin 204 atölyeden yaklaşık 900 tanesi kapandı. 300 atölye de istihdamı uygunca düşürdü. Bunların hepsi sanatkar beşerler. Önemli istihdam kaybına uğradık” sözlerini kullandı.
YAPAY ZEKA VE ÇİP ÜZERE YATIRIMLAR GÜMÜŞÜ BESLİYOR
Altın ve Para piyasaları Uzmanı Zafer Ergezen, altının yanı sıra gümüşte de çok güçlü bir trend olduğunu ve bu trendin devam etmesinin beklendiğini söyledi. Ergezer, “Burada altın bir ölçü geri kalmıştı gümüşe nazaran ancak artık onun da güçlendiğini görüyoruz. Genel olarak tüm değerli metallerde bir yükseliş eğilimi görülüyor. Bunu artık yalnızca temel bilgiler ile açıklamak artık mümkün değil. Zira beklentileri geçti. 2026 sonu için verilen gayeleri daha yılın birinci ay dolmadan ulaştı ve geçti. Altın için maksatlar 5 bin dolardı bu sene için şu an 5 bin 600 dolara yaklaştı. Bu gümüş için de geçerli. Yükselişin en büyük tesiri faiz tesiri, jeopolitik riskler ve Trump’ın lider seçilmesi sonrası ortaya çıkan ekonomik ve siyasi belirsizlik bu yükselişin en büyük nedeni.
KIYMETLİ METALLERE ÖNEMLİ YATIRIMCI GİRİŞİ OLDU
Genel olarak inançlı limanlara geçiş eğilimi net biçimde var. Japonya tarafındaki tahvil faiz artışı ve tarife savaşları bu telaşları artıran ögeler. Değerli metallerde artan fiyatlara bağlı olarak önemli bir yatırımcı girişi oldu. Bu giriş sonrası fiziki metal bulmak zorlaştı. Ortadaki marjlar da açılmış durumda. Bu da bir kısır döngü yaratıyor ve momentumun artmasına yol açıyor. Bu durum devam edebilir. Lakin bu bir düşüş olmaz demek değil, yarın çok sert düşüş de olabilir” dedi. Ergezer gümüş özelinde bilhassa yapay zeka, teknoloji ve çip tarafındaki gelişmeler ve arz tarafında bir ölçü zahmetlerin olmasının talebi artırdığını anlattı. Ergezer bu durumda yatırımcılara tavsiye konusunda ise şu tabirleri kulland: “En uygun davranış trendi takip etmek, kendilerine stop koymak ve o stopun altında kapanışlarda karlarını realize etmeleri en sağlıklı davranış. Yeni alacaklar da mümkün olduğunda takviye düzeylerine çekilip dayanak düzeylerinden alım yapmaları denemeyi yapmak ve dayanak düzeyinin altındaki kapanışlarda yine durumlarını kapatmaları en sağlıklı strateji olacaktır.”
patronlardunyasi.com
