Altın ABD tahvillerini geride bıraktı dünyanın en büyük rezerv varlığı oldu
Merkez bankalarının sürat kesmeyen alımları ve altın fiyatlarındaki tarihi yükseliş, yaklaşık 30 yıl sonra birinci kere bir dönüm noktasını beraberinde getirdi. Altın, ABD Hazine tahvillerini geride bırakarak dünyanın en büyük resmi rezerv varlığı haline geldi. Bu değişim, sırf fiyatların değil, global inancın de taraf değiştirdiğine işaret ediyor. Uzmanlara nazaran, dolar merkezli finansal mimariden altına hakikat güçlü bir geçiş yaşanıyor.
Dünya Altın Konseyi’nin (WGC) son bilgilerine nazaran, yabancı merkez bankalarının elindeki altının toplam kıymeti 4 trilyon dolara yaklaşırken, yabancıların elinde tuttuğu ABD Hazine tahvillerinin bedeli yaklaşık 3,9 trilyon dolar düzeyinde kaldı. Altının ABD tahvillerini son defa geçtiği devir 1990’lardı. 1922’de altının hissesi yüzde 29 iken, tahvilin hissesi yüzde 23 idi. Sonrasında ibre bilakis döndü ve altının hissesi yüzde 9’a kadar indiği 2005 yılına kadar kademeli olarak düştü. 2011’den sonra kademli artış başladı ve 2020’de altın tekrar yüzde 20’ye ulaştı. 2025 prestijiyle altın neredeyse dörtte bir düzeye gelirken, tahvillerin hissesi yüzde 23 düzeyinde kaldı.
DOLARİZASYONDAN ARINMA SÜRECİ HIZLANIYOR
Bu dönüm noktası, altın fiyatlarının yılsonunda kısa müddetliğine ons başına 4.500 doların üzerine çıktığı sert rallinin çabucak akabinde geldi. Altın, 2025 yılını jeopolitik tansiyonlar, mali sürdürülebilirlik telaşları ve inançlı liman talebindeki artışın tesiriyle yaklaşık yüzde 65’lik bir yükselişle tamamladı. Bu güçlü ivme 2026’ya da taşındı. Yılın birinci haftasında altın fiyatları yüzde 3,6 yükselerek tekrar 4.500 dolar düzeyini test etti.
Ekonomim’den Evrim Küçük’ün haberine nazaran, Dünya Altın Kurulu 2025 yılında merkez bankalarının net altın alımlarının 1.000 ton düzeyinde gerçekleşmesini bekliyor. Analistler bu eğilimi, yabancı hükümetlerin dolar bazlı varlıklardan uzaklaşarak altına yöneldiği daha geniş kapsamlı bir “dolarizasyondan arınma” sürecinin modülü olarak pahalandırıyor. Bretton Woods sisteminin sona ermesinin akabinde, süratle yükselen gerçek faiz oranları rezerv yöneticilerini 1980’lerin sonu ve 1990’lar boyunca ABD Hazine tahvillerine yönlendirdi. 2000’li yıllarda doların varlığı daha güçlendi. Fakat 2022’den bu yana, resmi altın alımları tekrar sürat kazandı.
DÖNÜŞÜM, SIRF PORTFÖY ÇEŞİTLENDİRMESİNDEN İBARET DEĞİL
Merkez bankalarının rezerv tercihleri uzmanlara nazaran artık getiriden çok jeopolitik dayanıklılığı ve yaptırım riskine karşı bağışıklığı öncelik haline getirdiklerini gösteriyor. Altının tekrar rezervlerin merkezine yerleşmesi, doların global sistemde tek destek olarak artık kâfi görülmediğini ortaya koyuyor. Yıllar prestijiyle rezerv varlıkların dağılımı, bu istikamet değişiminin ani değil; döngüsel ancak kalıcı bir tekrar dengeleme süreci olduğunu ortaya koyuyor.
JP Morgan’a nazaran bu dönüşüm, sadece portföy çeşitlendirmesinden ibaret değil. Banka, ABD’de artan siyasi kutuplaşma ve yaptırım risklerinin, doların global rezerv para olarak algısını zedeleyebileceğine dikkat çekiyor. Karşı taraf riski taşımayan, prestiji para sistemine bağlı olmayan altın ise bu ortamda öne çıkan bir rezerv aracı haline geliyor. Son dört yılda merkez bankalarının hızlanan altın alımları, bu yapısal değişimin en net göstergesi olarak öne çıkıyor.
2026’DA ANA TAKVİYE MERKEZ BANKALARI
JP Morgan, merkez bankalarının altın piyasasındaki belirleyici rolünün 2026’da da süreceğini öngörüyor. Banka, 2026 yılı için merkez bankası altın alımlarını 755 ton olarak varsayım ediyor. Bu sayı, son üç yıldaki 1.000 tonun üzerindeki rekor alımların altında kalsa da, 2022 öncesindeki 400–500 tonluk tarihi ortalamanın epeyce üzerinde.
JP Morgan’a nazaran beklenen düşüş yapısal değil, mekanik. Altın fiyatlarının 4.000 doların üzerinde seyretmesi, merkez bankalarının hedefledikleri rezerv hissesine ulaşmak için daha az tonajda alım yapmasını sağlıyor. Banka, buna karşın merkez bankası talebinin güçlü kalmaya devam edeceğini ve bu talebin 2026 boyunca altın fiyatları için temel dayanak ögesi olacağını vurguluyor.
4.800 $ DENEMESİ YAPABİLİR
Morgan Stanley, düşen faiz oranları, ABD Merkez Bankası’nda muhtemel liderlik değişimi ile merkez bankaları ve fonların alımlarını münasebet göstererek altının bu yılın dördüncü çeyreğinde ons başına 4.800 dolara ulaşacağını öngörüyor.
patronlardunyasi.com
