Atık dönüşümü hızlanacak, ürünlerin döngüsel ömürleri uzayacak

Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Türkiye Yeşil Mutabakat Hareket Planı kapsamında oluşturulan planlar birbiri gerisine devreye alınıyor. Bu kapsamda, çok sayıda bakanlık ve kuruluşun katkısıyla Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı öncülüğünde “Ulusal Döngüsel İktisat Aksiyon Planı” hazırlandı.

2028 sonuna kadar bu alanda atılacak adımların düzenlendiği plan, bilhassa atık idaresine yeni bir vizyon getirecek.

Buna nazaran, Türkiye’de kaynak kullanımı ağır, çevresel tesirleri fazla olan elektronik ve bilgi ve irtibat teknolojileri, batarya ve araçlar, ambalaj, plastik, dokumacılık, inşaat ve bina, besin ve biyokütle dallarına öncelik verilecek.

Ürünlerin tüm hayat döngüsüne odaklanacak plan kapsamında eser tasarımı ve üretim süreçleri, eserlerin tüketimi, atık idaresi ve ikincil ham unsurların kullanımını hedefleyen 6 stratejik amaç, 23 gaye ve 55 hareket belirlendi.

EKO-TASARIM TEŞVİK EDİLECEK, KAMU ALIM KRİTERLERİ DEĞİŞECEK

Bu kapsamda, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinatörlüğünde daha “döngüsel ürünler” için etrafa hassas dizaynın teşvik edilmesi planlanıyor.

Avrupa Birliği’nin (AB) eko-tasarım ile ilgili tüzüğü kapsamında oluşturulacak yeni yasal çerçeveyle çeşitli yönetmelik revizyonları yapılacak.

Ticaret Bakanlığı da yeni döngüsel teşebbüsleri için gerekli altyapıları hazırlayacak. Yeşil dönüşümün tesirlerinin kamu alımlarında da öne çıkması bekleniyor. Bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığı “yeşil kamu satın alım strateji ve kriterleri”ni belirleyecek.

DİJİTAL ESER PASAPORTU HAZIRLIĞI

Ürünlerin ömür döngülerini, geri dönüştürülmüş materyal içeriği ve öteki bilgileri içerecek dijital eser pasaportu uygulamasına yönelik yasal çerçeve ve altyapı oluşturulacak.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinatörlüğünde yürütülmesi öngörülen çalışma kapsamında bu alanda farkındalığın da oluşmasına odaklanılacak.

Bakanlık, öncelikli kesimlerin üretim, tüketim ve atık idaresini kapsayan “döngüselliği” artırma gayesiyle teşvik sistemleri geliştirecek.

Ulusal ve milletlerarası AR-GE, teknoloji, inovasyon dayanak program projelerinin geliştirilmesi maksadıyla öncelikli kesimler özelinde KOBİ’ler ve teknoloji geliştiren yeni teşebbüslere yönelik döngüsel iktisada geçiş takviye programlarının hazırlanması planlanıyor.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) da döngüsel iktisat modellerinin yaygınlaşmasına yönelik teşvik modellerini kurgulayarak, faiz oranı düzenlemeleri yapması bekleniyor.

ATIK GETİRME MERKEZLERİNİN SAYISI ARTACAK

Yeni periyotta odaklanılacak mevzulardan biri de atık getirme merkezlerinin fonksiyonelliğinin ve erişilebilirliğinin artırılması olacak. Bu kapsamda ilgili bakanlıklar ve belediyeler işbirliği yapacak. Vilayet seviyesinde dijital atık getirme merkezi harita altyapısı oluşturulması, atık getirme merkezi sayısının artırılması, yine kullanım fonksiyonu entegre edilmiş atık getirme merkezlerinin oluşturulması maksatlar ortasında bulunuyor.

Bazı tek kullanımlık eserler özelinde çeşitli önlemlerin uygulanması planlanıyor. Yine kullanım fonksiyonuyla atık getirme merkezlerine ikinci el satış mağazası, takas merkezi, tamir atölyesi üzere ünitelerin entegrasyonu yapılacak. Böylelikle, telefondan bilgisayara kadar teknolojik eserlerin süratli “çöp” olmasının önüne geçilecek.

Son periyotta ağır olarak gündeme gelen atık bataryaların idaresine ait de AB tüzüğüne uygun çerçeve belirlenmesi planlanıyor.

Ömrünü tamamlamış araçlardan ambalaj atıklarının denetimine, dokumada üretimden tüketime döngüselliğin sağlanmasından besin bankacılığına yönelik altyapının oluşturulmasına kadar adımlarda da çalışmalar yapılacak.

patronlardunyasi.com