Bakan Bolat, AB-Hindistan STA’sı sonrası Türkiye’nin Hindistan’a gümrük vergisini indireceği iddiasının asılsız olduğunu söyledi

Bolat, Türkiye-AB Gümrük Birliği ve AB-Hindistan Hür Ticaret Mutabakatı’na ait değerlendirmede bulundu.

Türkiye ve AB ortasındaki Gümrük Birliği’nin güncellenmesi gereksiniminin yeni ortaya çıkan bir mevzu olmadığını vurgulayan Bolat, bu gereksinimin AB ile 2014 yılında ortaya konulduğunu ve beklentilerin her iki tarafta tartışılmaya başlandığını söyledi.

Bolat, Gümrük Birliği’nin yürürlüğe girdiği 1995’ten bu yana Türkiye’nin ekonomik dönüşümünde değerli bir itici güç olduğunu ve ülkenin Avrupa kıymet zincirlerine derinlemesine entegrasyonunu sağladığını bildirdi.

AB teknik düzenlemelerine ahenk sürecinin ve entegrasyonun Türkiye’nin sanayi altyapısı ve global rekabetçiliğini güçlendirdiğine işaret eden Bolat, bu süreçte bilhassa sanayi alanında verimli ve rekabetçi bedel zincirleri oluştuğunu ve taraflar açısından ekonomik büyüme ve refah artışı sağlandığını anlattı.

Bolat, Gümrük Birliği ile geçen 30 yılda ikili ticaret hacminin 8 kat artarak 233 milyar dolara ulaştığına ve ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 100 düzeyini yakaladığına dikkati çekerek, şöyle konuştu:

“Bu süreç yalnızca hacimsel bir büyümeyi değil, yapısal bir dönüşümü de beraberinde getirmiş, ihracatımızdaki orta-yüksek teknolojili eser hissesi yüzde 43,5’e, ülkemizin dünya ihracatından aldığı hisse ise iki katına (yüzde 1,07) yükselmiştir. Lakin 30 yıl evvel yalnızca sanayi malları üzerine kurgulanan bu yapının, global iktisadın bugünkü dinamiklerini karşılamakta artık yetersiz kaldığı ve yapısal kimi meseleleri da beraberinde getirdiği yadsınamaz. Mevcut sistemin, hizmetler ticareti, dijital iktisat, kamu alımları ve tarım üzere günümüzün kritik büyüme alanlarını kapsamaması, ikili ticaret ve ekonomik alakaların potansiyelinin altında olmasına yol açmaktadır.”

“GÜMRÜK BİRLİĞİ’NİN TÜRKİYE İKTİSADININ ALEYHİNE İŞLEDİĞİ GÖRÜŞLERİ GERÇEKLERDEN KOPUK”

AB’nin üçüncü ülkelerle imzaladığı özgür ticaret mutabakatlarının yarattığı asimetriler ve karar alma süreçlerine Türkiye’nin hudutlu iştiraki üzere yapısal sorunların de Gümrük Birliği’nin güncellenmesi tartışmalarının merkezinde bulunduğunu belirten Bolat, “İlaveten, taşımacılarımızın AB’ye ihracat ve transitte karşılaştıkları ulaştırma kotalarının kaldırılması ve iş insanlarımızın AB içinde hür sirkülasyonuna ait beklentilerimiz de bu çalışmaların merkezindedir. Hasebiyle Gümrük Birliği’nin güncellenmesi, geçtiğimiz 10 yılda giderek daha istikrarsız hale gelen milletlerarası iktisat ortamında Avrupa kıymet zincirlerinin dayanıklılık ve verimliliğinin sağlanması için yapısal ve stratejik bir mecburilik haline gelmiştir. Bu bağlamda, biz Gümrük Birliği’nin güncellenmesi sürecini AB’nin öteki ülkelerle yaptığı STA’lardan bağımsız, stratejik bir süreç olarak kıymetlendiriyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Bolat, 2023’ten bu yana, AB ile önceliklendirdikleri karşılıklı ticari meseleleri müspet bir yaklaşımla ele alarak kıymetli bir kısmını tahlile ulaştırdıklarını lisana getirdi.

Bu süreçte tesis edilen “Yüksek Seviyeli Ticaret Diyaloğu”nun hem mevcut meselelerin ve işbirliği alanlarının görüşüldüğü bir tahlil merkezi hem de bu güncelleme sürecinin siyasi ve teknik yerini hazırlayan stratejik bir platform fonksiyonu gördüğünü tabir eden Bolat, şunları söyledi:

“Gümrük Birliği’nin güncellenmesi, yalnızca Türkiye’nin talebi değil, tedarik zincirlerini teminat altına almak isteyen AB’nin ekonomik güvenliği için de bir mecburilik haline gelmiştir. Hakikaten, AB’nin bugün karşı karşıya olduğu jeopolitik riskler, güç ve savunma alanında ortaya çıkan çok bağımlılığının azaltılması, bağlantısallık meseleleri, tedarik zinciri kırılganlıkları ve teknoloji-yenilikçilik açığı karşısında gereken yapısal dönüşüm kapsamında Türkiye’ye duyduğu gereksinim AB tarafından da tabir edilmektedir. Bu noktada, kimi çevrelerce lisana getirilen Gümrük Birliği’nin Türkiye iktisadının aleyhine işlediği istikametindeki görüşlerin gerçeklerden kopuk olduğunu söz etmek istiyorum. İhracatımızın 2025 yılında yüzde 43’ünü gerçekleştirdiğimiz AB ile ticaretimiz istikrarlı ve sağlıklı şekilde artmaktadır. Gümrük Birliği kurulurken AB’ye ihracatımızın ithalatı karşılama oranı yüzde 50 iken bugün bu oran yüzde 100’ün üzerine çıkmıştır.”

Bolat, AB ülkelerine toplam ihracatın 2025 yılında 117 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken ithalatın 115 milyar dolar düzeyinde olduğu bilgisini verdi.

Ekonomik entegrasyonun yıllar içinde Türkiye endüstrisinin ve rekabetçiliğinin gelişimine hizmet ettiğini bildiren Bolat, Türkiye’ye gelen yatırımlarda Gümrük Birliği’nin kıymetli bir rolü olduğunu kaydetti.

Bolat, son 25 yılda Türkiye’ye giren yaklaşık 295 milyar dolar yabancı sermayenin yüzde 60’tan fazlasının AB ülkeleri kaynaklı olduğunu ve bu yabancı yatırımların geçen yıl AB ülkelerine 37,5 milyar dolar ihracat yaptığına dikkati çekerek, “Bu çerçevede, AB ile ülkemiz ortasındaki ticaret bağlantısında tablo açıkça ülkemizin lehine gelişmişken ve Türkiye Avrupa’da birçok kesimde rekabetçiliğini güçlendirirken Gümrük Birliği’nin Türkiye’nin aleyhine işlediğini sav etmek büsbütün temelsizdir.” dedi.

“DESTEKLER OLASI REKABET BASKISINI HAFİFLETMEKTE DEĞERLİ ROL OYNAMAKTA”

Avrupa Yeşil Mutabakatı ile birlikte AB pazarına erişimde rekabetçilik parametrelerinin esaslı biçimde değiştiğini belirten Bolat, yeşil dönüşümün ihracatçılar açısından sadece çevresel bir sorumluluk değil, direkt pazara giriş şartı ve rekabet avantajı ögesi olarak ortaya çıktığını bildirdi.

Bolat, bu bağlamda, Türkiye’nin ihracatının AB pazarında bilhassa maliyet avantajı olan rakiplere karşı pazar hissesini müdafaasında en değerli ögelerden birinin AB’nin yeni standartlarına süratli ahenk sağlayarak, “hızlı, yüksek nitelikli, sağlam ve yeşil tedarikçi” statüsünü güçlendirmek olduğunu vurguladı.

Bu nitekim hareketle Bakanlık olarak ihracatçıları bu dönüşüm sürecinde yalnız bırakmadıklarını lisana getiren Bolat, ahenk maliyetlerini en aza indirecek ve finansman imkanlarını genişletecek somut düzenekler yürüttüklerini anlattı.

Bolat, bu bağlamda, ihracatçı firmaların yeşil dönüşüm süreçlerini planlı ve sistematik biçimde gerçekleştirebilmeleri hedefiyle Bakanlık tarafından “Yeşil Mutabakata Ahenk Projesi Desteği-Responsible® Programı”nın yürürlüğe konulduğunu hatırlattı.

İhracat stratejilerinin en değerli ögelerinden birinin de AB pazarında Türkiye’nin gücünü korurken tek bir pazara bağımlı kalmamak üzerine kurulduğunu belirten Bolat, ihracatçıların alternatif pazarlara yönelimini güçlendirerek pazar çeşitlendirmesini kalıcı hale getirmek maksadıyla 2026 yılında 60 ülkeyi “İhracatta Maksat Ülke” olarak belirlediklerini söyledi.

Bolat, Uzak Ülkeler Stratejisi’ne de dikkati çekerek, strateji kapsamında 18 ülkeye yönelik finanstan standardizasyona, lojistikten tanıtım ve diplomasiye kadar birçok alanda kurgulanan aksiyonların muvaffakiyetle yürütüldüğü kaydetti.

Bakanlığın şirketlerin ihracat artışını kalıcı hale getirmek ve milletlerarası pazarlarda rekabetçi kılmak gayesiyle çok çeşitli ihracat takviyeleri sağladığına dikkati çeken Bolat, “İhracatçılarımızın finansmana ulaşım imkanlarının geliştirilmesi için kredi avantajları, emek ağır dallarda istihdam takviyeleri ve vergisel birtakım avantajlar ile ağır efor sarf edilmektedir. Tüm bu dayanaklar yaşanması olası rekabet baskısını hafifletmekte kıymetli rol oynamaktadır.” dedi.

“HİNDİSTAN İLE MUTABAKAT AB TARAFINA DAHA FAZLA PAZAR AÇILIMI SAĞLAYACAK”

Bolat, global ticaretin yük merkezinin değiştiği süreçte, AB’nin ticari ortaklarını çeşitlendirme uğraşları çerçevesinde bilhassa muhakkak ülkelere bağımlılığını azaltma istikametinde adımlar attığını söyledi.

Son periyotta AB’nin imzaladığı hür ticaret mutabakatlarını da bu adımların bir modülü olarak kıymetlendirmek gerektiğini vurgulayan Bolat, global iktisattaki belirsizliğin arttığı mevcut şartlarda Türkiye’nin de ticaret iştiraklerini artırmak istediğini tabir etti.

Bolat, kelamlarına şöyle devam etti:

“Ülkemiz de tercihli ticaret ağını ihracatçılarımızın rekabet gücünü koruyacak ve güçlendirecek formda genişletmek için çalışmalarını sürdürmektedir. Bu çerçevede, halihazırda 24 STA ve 6 Tercihli Ticaret Mutabakatı’ndan (TTA) oluşan bir tercihli ticaret ağımız bulunmaktadır. Hindistan dünyanın en büyük 5’inci iktisadı olmasına rağmen ihracatının gayrisafi yurt içi hasılaya oranı yüzde 11, ihracatının ithalatını karşılama oranı ise yüzde 62 seviyesinde. Bu çerçevede, Hindistan iktisat ve endüstrisinin daha içe dönük bir üretim yapısına sahip olduğunu görüyoruz. Öteki taraftan, Hindistan’ın ihracatındaki en önemli eserlerde AB’nin gümrük tarifeleri halihazırda sıfır yahut epeyce düşük seviyelerde bulunmaktadır. Hasebiyle, muahede esasen AB tarafına, Hindistan’a kıyasla mal ticaretinde daha fazla pazar açılımı sağlayacaktır.

Gerek AB’nin halihazırdaki düşük tarifeleri gerek Hindistan’ın genel ihracat kompozisyonu dikkate alındığında, bu mutabakatın ülkemiz için birinci anda AB pazarında değerli bir pazar kaybı oluşturabileceği kaygısına yer olmadığı kanaatindeyim. Öteki taraftan, bilindiği üzere STA ortakları ile ticarette tarife odunlarından yararlanmak için STA’ya taraf ülkelerin eserlerinin ‘menşe’ kurallarına uygun olması zaruriliği bulunmaktadır. Meğer Türkiye-AB ticareti, Gümrük Birliği kapsamındaki eserler menşe kriteri olmaksızın ‘serbest dolaşım’ temeliyle yürütülmektedir. Bu anlamda Gümrük Birliği kapsamında yer alan ihraç eserlerimizin AB’nin Hindistan üzere STA ortaklarının eserlerine göre hür sirkülasyona destek bir rekabet avantajı bulunmaktadır.”

Bugün gelinen noktada ticarette teknik düzenlemelerin tarifelerden daha değerli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Bolat, şunları kaydetti:

“Bu çerçevede, Türkiye, AB için yalnızca bir ‘tedarikçi’ değil, 30 yıllık Gümrük Birliği deneyimiyle üretim süreçlerine entegre olmuş bir kıymet zinciri ortağı pozisyonunda bulunmaktadır. Ayrıyeten, ülkemizin AB’ye coğrafik yakınlığı sebebiyle sahip olduğu lojistik avantajla AB teknik düzenlemeleri ve standartlarına tam ahengi bizi rakiplerimizden ayıran en büyük güçtür. Biz ‘fiyat’ rekabetinden çok ‘değer’ rekabetine odaklanmış bir ülkeyiz. Türk ihracatçısının rekabet gücünü yalnızca gümrük duvarları değil, üretim kalitesi belirlemektedir. Öte yandan, AB üzerinden Hindistan menşeli eserlerin ülkemize ithalatı biçiminde gerçekleşebilecek muhtemel bir trafik sapması da Bakanlığımızca yakından izlenecek, bu türlü bir riskin gerçekleşmesi durumda gerekli tedbirler alınacaktır. Bununla birlikte, AB ile Hindistan ortasındaki STA nedeniyle ülkemizin de Hindistan’a yönelik gümrük vergilerini düşüreceğine ait kimi vakit medyada yer alan haber ve yorumlar büsbütün asılsızdır. Türkiye’nin bu türlü bir gündemi ya da planlaması yoktur.”

patronlardunyasi.com