Çin merkezli yapay zekâ modelleri küresel rakiplerini geride bırakıyor

BBC’nin “Çin sessizce yapay zekâ yarışını kazanıyor olabilir mi?” başlıklı haberi, insanların ilham aramak, kaydetmek ve alışveriş yapmak için kullandığı görsel platformu Pinterest örneğiyle başladı. ABD merkezli Pinterest’in teklif motorunu geliştirmek için Çin üretimi yapay zekâ modelleriyle denemeler yaptığı belirtildi. Pinterest CEO’su Bill Ready “Pinterest’i fiilen yapay zeka dayanaklı bir alışveriş asistanına dönüştürdük” derken Çin’in DeepSeek R-1 modelinin Ocak 2025’te piyasaya sürülmesinden bu yana, Çin menşeli yapay zekâ teknolojilerinin Pinterest’in altyapısında giderek daha fazla yer almaya başladığı aktarıldı. Ready, “DeepSeek anı” olarak isimlendirilen süreci bir dönüm noktası olarak tanımladı.

ÇİN’İN YAPAY ZEKÂ MODELLERİ NELER?

Çinli rakipler ortasında Alibaba’nın Qwen’i ve Moonshot’ın Kimi’si yer alırken, TikTok’un sahibi ByteDance de misal teknolojiler üzerinde çalışıyor.

Pinterest’in Teknolojiden Sorumlu Başkanı Matt Madrigal ise bu modellerin gücünün, kendi şirketi üzere firmalar tarafından serbestçe indirilebilip özelleştirilebilmesinde yattığını söyledi. Madrigal, bunun OpenAI üzere ChatGPT’yi geliştiren ABD’li rakiplerin sunduğu modellerin birçok için geçerli olmadığını vurguladı. Madrigal ayrıyeten bu gelişmiş tekliflerin çok daha düşük maliyetle sağlandığını söyledi; birtakım durumlarda, ABD’li yapay zeka geliştiricilerinin tercih ettiği tescilli modellere kıyasla maliyetin yüzde 90’a kadar düştüğünü belirtti.

ÇİN’E YÖNELİMİN SEBEBİ: MALİYET

Pinterest, Çin menşeli yapay zeka teknolojilerine dayanan tek ABD şirketi değil. Bu modeller, çok sayıda Fortune 500 şirketi ortasında giderek daha fazla benimseniyor.

Airbnb CEO’su Brian Chesky, Ekim ayında Bloomberg’e yaptığı açıklamada şirketinin yapay zeka takviyeli müşteri hizmetleri temsilcisini çalıştırmak için Alibaba’nın Qwen modeline “büyük ölçüde” güvendiklerini söyledi. Chesky bunu üç kolay münasebetle açıkladı: “çok iyi”, “hızlı” ve “ucuz”.

Benzer örnekler, hazır yapay zeka modellerinin indirildiği Hugging Face platformunda da görülebiliyor; burada Meta ve Alibaba üzere büyük geliştiricilerin modelleri yer alıyor. Platformda eser geliştiren Jeff Boudier ise genç teşebbüslerin ABD’li muadilleri yerine Çinli modelleri tercih etmesinin temel nedeninin maliyet olduğunu söyledi. Boudier şöyle devam ettİ:

“Eğer Hugging Face’te en tanınan modellere bakarsanız, yani topluluk tarafından en çok indirilen ve beğenilenlere, ekseriyetle Çinli laboratuvarların geliştirdiği modeller birinci 10’un büyük kısmını oluşturuyor”

Eylül ayında Qwen, Hugging Face platformunda en çok indirilen büyük lisan modeli ailesi olarak Meta’nın Llama’sını geride bıraktı. Meta, açık kaynak Llama yapay zeka modellerini 2023’te yayımlamıştı.

Stanford Üniversitesi tarafından geçen ay yayımlanan bir rapor, Çinli yapay zeka modellerinin hem yetenekleri hem de kullanım oranları açısından global muadillerini “yakalamış hatta geride bırakmış üzere göründüğünü” ortaya koydu. Stanford raporu ayrıyeten Çin’in açık kaynak modeller geliştirmedeki muvaffakiyetinin kısmen devlet dayanağıyla açıklanabileceğini de öne sürdü.

OpenAI üzere ABD’li şirketler ise gelirlerini artırmak ve kârlı hale gelmek için ağır baskı altında. Örneğin OpenAI bu amaca ulaşmak için ChatGPT’de reklamlara yönelmeye başladı.

patronlardunyasi.com