Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum’dan Terörsüz Türkiye ve Kürtlerin geleceği analizi

Mehmet Uçum’un AA Tahlil’de yayınlanan yazısı şu halde:

TERÖRSÜZ TÜRKİYE’YE GEÇİŞ SÜRECİNDE İLERLEMELER

Bir devlet inisiyatifi olarak başlayan ve devlet siyaseti olarak devam eden Terörsüz Türkiye amacına yönelik süreç, bu müddet zarfında terörsüz bölge maksadıyla birleşerek çok kıymetli bir kademeye geldi. Görünür istikametiyle 1 Ekim 2024’ten beri devrede olan Terörsüz Türkiye’ye geçiş süreci, geçen 16 aylık vakitte birçok ilerlemeyle maksada erişmenin eşiğine ulaştı.

Bu ilerlemelerin öne çıkanlarına değinmek gerekirse evvel Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) 1 Ekim 2024 yasama yılı açılışında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yaptığı tarihi konuşmayla ve MHP Genel Lideri Sayın Devlet Bahçeli’nin öncü atakları ve harikulâde katkılarıyla Terörsüz Türkiye maksadına yönelik devlet inisiyatifi devreye girdi.

27 Şubat 2025’te PKK’nın elebaşı Abdullah Öcalan’ın tarihi ve genel bağlayıcı daveti yayımlandı.

12 Mayıs 2025’te terör örgütünün fesih kararı ilan edildi.

11 Temmuz 2025’te silah yakma merasimi yapıldı.

Terör örgütünün içerideki varlığının son derece minimal olması sebebiyle sembolik görünse de örgütün Türkiye’den çekilme kararı da kıymetli bir adım oldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 12 Temmuz 2025’te yaptığı, tarihe geçen “Kardeşlik Manifestosu” konuşmasıyla Terörsüz Türkiye gayesi, yeni bir etaba geçti.

Bu yeni basamağın en kıymetli atılımı, 5 Ağustos 2025’te TBMM’de Ulusal Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komitesinin kurulmuş olmasıdır.

Devam eden süreçte yakın vakitte TBMM Ulusal Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Kurulunun, dinleme faaliyetini tamamladıktan sonra hazırlıklarına başladığı, muhtemelen başka kısımlar halinde olacak, geçiş süreci hukuku ve demokrasi raporunu TBMM Başkanlığına sunması bekleniyor. Rapordan sonra geçiş sürecine ait kanun teklif taslağının gündeme gelmesi ve devamında kanun teklifi olarak TBMM Başkanlığına sunulması öngörülüyor.

Geçiş süreci kanununun elbette tespit ve teyitlere bağlı olarak TBMM’de kabul edilip Cumhurbaşkanımız tarafından yayımlanmasından sonra pratik olarak geçiş sürecinin iş ve süreçleri devreye girer. Böylelikle Terörsüz Türkiye’ye geçiş süreci tamamlanma kademesine ulaşmış olur.

Bu noktada, Cumhur İttifakı’nın Terörsüz Türkiye amacına ulaşmak konusunda ortaya koyduğu güçlü iradenin ve yüksek kararlılığının altını çizmek gerekir. Cumhur İttifakı’nın kararlı duruşunun bilhassa TBMM’nin çalışmalarında garanti olduğu ve sürecin ilerletilmesinde belirleyici olacağı rahatlıkla söylenebilir.

KÜRTLERİN GELECEĞİNE AİT DEMAGOJİK TARTIŞMALAR

Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölgeye geçiş süreci, devlet kurumlarının titiz çalışmaları ve Cumhur İttifakı’nın kararlı yaklaşımlarıyla emin adımlarla yoluna devam ederken Öcalan’ın da tabiriyle süreci baltalama teşebbüsleri de sürüyor.

Özellikle Suriye’deki gelişmeler üzerinden birtakım çevrelerce Kürtlerin geleceğine ait karamsarlık yaymaya çalışan bir tartışma açıldı. Çeşitli niyetlerle ve hesaplarla güya bir felaket tablosu oluşmuş üzere Kürtlerin geleceği için ağıtlar yakanlar çıktı. Bu durum hala birtakım odaklar tarafından sürdürülüyor. Kürtlerle ilgili istismar siyasetleri sonsuz çeşitlilikte piyasaya sürülüyor. Kürtlerin duygusal kopuşu argümanları ortaya atılıyor fakat Kürtler, “Nereden ve nasıl duygusal kopuş yaşıyor?” sorusuna somut bir karşılık veril(e)miyor. Geçmişte olduğu üzere jenerik sözlerle ve hilekar bir lisanla Kürtlere yönelik ideolojik manipülasyonlar yapılıyor.

Kürtlerin içindeki etnikçi kimi ögeler, güya yeni bir şey söylüyormuş üzere bölücülüğün lisanını kah liberalizmle kah ümmetçilikle kah “bağımsız hükümran millet” diyerek ihya etmeye çalışıyor. “Duygusal kopuş” aldatmasıyla “vatandaş ulusçuluğu yerine etnik ulusçuluk” yaklaşımına alan açma uğraşına giriliyor.

Kürtlerin siyasi temsil ve eşitlik sorunu olduğunu, statü haklarının tanınması gerektiğini, hâkim millet olduklarının kabul edilmesini lisanlarına pelesenk edenler, bütün mevzuyu etnik kimlik siyasetine şuurlu olarak indirgiyorlar. Bunların kaygısı Kürtlerin varoluşlarını garanti altına almak değildir. Tam bilakis Kürt etnik kimliğini istismar ederek ve Kürtleri riske atarak münfesih terör örgütünün artık ögelerine dayanan İsrail destekçisi bir uydu devlet kurulabilir mi yahut o yolda özerk bölgelerle ilerlenebilir mi, onun arayışı içindeler. Öbür bir deyişle, Kürtleri bölgedeki güç savaşlarının materyali haline getirmek isteyen siyonist ve emperyalist projelerin daimi destekçileriyle, ‘Şimdilik dayanak verelim de ileride düşünürüz.’ diyenlerin hepsinin işbirliği içinde Kürtleri istismar ettikleri bir durum ve devir yaşanıyor.

SAHADAKİ DURUM VE MÜNFESİH TERÖR ÖRGÜTÜNÜN ARTIK ÖGELERİNİN YOL AYRIMI

Gerçek duruma bakıldığında Suriye’de münfesih terör örgütünün artık ögeleri, Kürtlerin yerine örgütsel fetişizmi koydu. Suriye Kürtleri için değil örgüt için egemenlik, yetki, hükümranlık ve güç talep ettiler. Halbuki örgüt iktidarı peşinde koşanlar, hiçbir yerde Kürtlerin geleceğine ait kelam söyleyemez. Örgütün fark etmesi gereken budur.

Artık şu net olarak ortaya çıktı: Münfesih terör örgütünün bakiye ögeleri, bırakın bölgedeki Kürtlerin tamamını temsil etmeyi Kürtlerin bir kısmını dahi temsil kabiliyetini yitirme noktasına geldi. Bir periyot Kürtlerin aşikâr bir bölümünü kitle gücü olarak kullanan münfesih terör örgütünün bu pratiği de büsbütün sona erdi. Bunun manası münfesih terör örgütünün artık ögelerinin hangi coğrafyada olursa olsun bir kısım Kürt kesitiyle dahi gönül bağlarının çözülmekte olduğudur. Bu çözülmenin ana sebeplerinden biri de örgüt ögeleriyle kitle ortasında taleplerde, beklentilerde ve gelecek tasavvurunda tam bir yabancılaşmanın ortaya çıkmasıdır. Bu nedenle bu ögeler, Suriye’deki ajandalarıyla Suriye Kürtlerinin temsili ve hakları ortasında somut bağ kuramadılar. Kendileri için bir iktidar alanı peşine düştüler ve kaybettiler.

Suriye’nin Kürtleri kazanırken YPG’yi devam ettirme çabasındaki münfesih terör örgütünün artık ögeleri, kendilerine güç alanı sağlama stratejisinde başarısızlığa uğradı. Bu ögelerin bundan sonra yapması gereken şey, Suriye Kürtlerinin haklarına sahip çıkmak, bu hakların kalıcılaşması için gayret göstermek ve Suriye Devletiyle bütünleşme konusuna yoğunlaşmaktır. Yalnızca kendilerine iktidar sağlama hevesinden vazgeçmeleri artık bir zorunluluktur.

Şu da görülmelidir ki münfesih terör örgütünün tüm artık ögeleri bakımından kaideler kökten değişti. Artık sistematik terör ve elde silah yoluyla bir pratik yürütme imkanları kalmadı. Bu ögelerin yeni bir yola girmeleri tek çareleridir. Bu yol, Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge gayelerine dayanak vermek ve demokratik bütünleşme süreçlerinde yer almaktır. Bu noktada Öcalan’ın liderliğine bağlı kalmaları, 27 Şubat deklarasyonunun gereğini yapmaları, bundan sonra da Öcalan’ın bütünleşme perspektifine uygun davranmaları, kendileri bakımından en hakikat seçenek olur. Aksi takdirde ya büsbütün tasfiye olurlar ya da son derece marjinal kalırlar.

DEM TEMSİL ALANLARININ DURUMU VE TARİHİ FIRSAT

Son periyottaki DEM temsil alanlarının durumuna başka bir paragraf açmak gerekir.

DEM temsil alanlarının Suriye’deki son gelişmelerle birlikte sapmalar yaşadığı ve yanlışlar yaptığı görüldü. Münfesih terör örgütü ile Kürtleri özdeş gören yaklaşımlar, Suriye’de Kürtlerin tarihi kazanımlarını göz arkası eden tavırlar, DEM temsil alanlarının önemli yanlışları olarak öne çıktı. Bu nedenle DEM temsil alanlarının son devir pratikleri, Öcalan’ın iradesine başkaldırı olarak görülebilir ve kendi seçmeninin iradesini tanımamak halinde kıymetlendirilebilir. Hele Türk bayrağına yönelik atakta DEM’in direkt yahut dolaylı rolünün olduğu izlenimi, DEM için hayati kıymette bir problemdir zira bayrak düşmanlığı devlet düşmanlığıdır. Devlete hem düşmanlık yapıp hem de devletle işbirliği yapmak, ayrıyeten tüm Türkiye’ye hitap eden legal ve kanunî bir siyasi aktör olmak mümkün değildir.

Oysa DEM’in kendini yenileme, Türkiye partisi olma argümanını pratikte hayata geçirme imkanları, geçmişe nazaran çok daha fazla arttı. Bugün DEM, Türkiye partisi olma argümanını kelamda değil pratikte gerçekleştirecek tarihi bir fırsata sahiptir. Bu fırsatı heba etmemek gerekir. DEM’in Türkiye partisi olma fırsatını kullanması, Öcalan’ın barış ve demokratik toplum perspektifine de uygun ve gerçek siyaset olur. Aksi halde DEM’in de yenilenmesi üzere bir mevzu kaçınılmaz olarak gündeme gelir.

KÜRTLERİN GELECEĞİNDE OBJEKTİF VE GERÇEK DURUM

Kürtlerin geleceğini bağımsız devlet, siyasi özerklik, yetki bölümü üzere hayaller üzerine kuran ideolojiler ve siyasi programlar iflas etti ve gerçekçi olmadıkları tescillendi. Bu ideolojik ögelerin gerçekçi siyasi programlar için değil aslında Kürtleri istismar için kullanıldıkları katılaştı. Öcalan’ın 27 Şubat açıklamasında bu durum tespit ve teyit edildi.

Herkesin görmesi gereken şudur ki bölgedeki Kürtlerin geleceğine ait büyük değişim başladı. Büyük değişimin yan tesiri olan günlük meseleler, çok daha kolay çözülür. Bu nedenle, günlük problemleri öne çıkaran, tayin edici gören yaklaşımlara değil büyük değişimin geleceği inşa etmek için oluşturduğu şartları fark eden, ona uygun lisan kuran yaklaşımlara belirleyici değer atfetmek gerekir. Günlük problemleri çözmek için kararlı olunmalı ancak artık günlük meselelerin komplikasyonlarına değil geleceği inşa edecek şartlara odaklanılmalıdır.

TÜRKİYE’NİN KÜRTLERİ

Türkiye’nin Kürtleri açısından kimlik asıllı bir gelecek sorunu ve tartışması yoktur. Bu bahiste daha evvel çeşitli vesilelerle söz edilen konuları, bir defa daha hatırlamakta yarar vardır.

Türkiye’de tarihi, toplumsal, politik olarak ve kurucu hukuk açısından tek millet ve tek ulusal devlet vardır: Türk milleti ve üniter Türkiye Cumhuriyeti. Objektif durum sebebiyle bu türlü kalacağı da açık bir gerçektir.

Ayrıca Türkiye, coğrafik yapı, nüfus dağılımı, toplumsal iç içelik, inanç birliği, tarihi ve kültürel paydaşlıklar üzere ana özelliklerin bileşkesi olan objektif gerçeklik sebebiyle bölgesel idareli yahut federatif seçeneklere de kapalıdır.

Gerçek olan şudur: Kürtler, Türk milletinin ayrılmaz bir kesimi ve bu sıfatla Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve daimi sahibidir. Yalnızca bu objektif duruma uygun tek seçenek olan tek ulus ve tek devlet realitesi, geleceği garanti altına alır.

Buradaki objektif gerçeklik, Kürtlerin kurtuluş ve kuruluşla ortaya çıkan milletin asli ögesi olmasıdır. Bu milletin ismi Türk milletidir. Bugün hiç kimse “Türk milletinin etnik yapısı büsbütün Türk’tür.” biçiminde bir iddiayı ileri sürmüyor. Bu nedenle Kürtlerin Türk milletinin asli ögesi ve ayrılmaz kesimi olması, asla etnik kimliklerinin reddi ve inkarı olarak bedellendirilemez. Bunu yapanlar, Türkiye’nin coğrafik bütünlüğünü ve siyasi birliğini parçalamayı hedefleyen emperyalist odaklardır. Bunlar da bugün prestijiyle başarısızlığa uğramıştır.

Türk milletini oluşturan Türkiye halkı, kurucu ve kapsayıcıdır. Türkler, Kürtler, Araplar, Zazalar, Lazlar, Çerkesler, Gürcüler, hepsi Türkiye halkının asli ögeleridir. Türk milletinin temeli Türkiye halkıdır.

Türkiye halkı çeşitliliğimizin, Türk milleti birliğimizin garantisidir.

Türk milleti, “etnik ulusçuluğa” dayanmaz. Türk milleti, içeriği cumhuriyet vatandaşlığı olan ve tüzel bağ olarak tanımlanan Türk vatandaşlığı sebebiyle “yurttaş/vatandaş ulusçuluğuna” dayanır. Uygulamada etnik temelli problemlerin yaşanmış olması, bunların tahlili için iki başka ulus kabulünü gerektirmez. Aslında etnik meseleleri şuurlu kullanan ve bu temelde yeni meseleler üreten emperyalist siyasetler, Türkiye’nin bölünmesi için dış Kürt sıkıntısının aslı olan bu iki uluslu projeyi planlamıştır. Bu proje bugün büsbütün tasfiye yoluna girmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti, Türkiye halkının tüm ögelerinin olduğu üzere Kürtlerin de ulusal devletidir. Kürtler, Türk milletinin asli kurucu ögesi ve maddeten ayrılamaz kesimidir. Türkiye Yüzyılı, Türk ve Kürt yüzyılıdır.

Türk vatandaşlığı etnik yahut ırki değil cumhuriyetle kazanılmış, içeriği cumhuriyet vatandaşlığı olan ve devletle kurulan tüzel bağdır. Sonraki vatandaşlıklar da ulusal devletin ve ulusal şuurun temel ögelerinin kabul edilmesi aslına dayandığı için tıpkı kapsamdadır.

Yeni anayasada Türk vatandaşlığının etnik kökene ve dini aidiyete bağlı olmaksızın Türkiye Cumhuriyeti’ne hukuken bağlı olmaktan doğduğu daha vurgulu tabir edilebilir. Her Türk vatandaşının Türk milletinin eşit mensubu olduğu konusunda açık karar konabilir. Böylelikle bu husustaki yersiz etnisite ve inanç tartışmalarına son verilebilir.

Elbette devletin ve ulusal birliğin lisanı Türkçenin tek resmi lisan ve eğitim lisanı olması tartışmasızdır. Bununla birlikte Kürtçeye siyasette, toplumsal ve kültürel alanlarda, eğitimde ve öğretimde sağlanan özgürlükler anayasal garantiye bağlanabilir. Kürtçenin özgürlüğünü güçlendirmek ve kalıcılaştırmak, Kürtlerin geleceğinin garantisidir.

Kürtlerin Türkiye Cumhuriyeti’ni sahiplenmeleri hem hakları hem yükümlülükleridir. Terörsüz Türkiye’ye geçiş süreci başladıktan sonra Kürtler, devletleriyle daha fazla bütünleşme yoluna girmiştir.

Sonuç olarak “tek devlet ve tek millet”, Türkiye’nin objektif gerçeğidir. Türk milleti ve Türkiye Cumhuriyeti, bu objektif gerçeğin olgusal karşılığıdır.

Bu gerçeğin kabulünden ve buna uygun sahiplenmeden sonra ve fakat bu koşulla millet bir bütün olarak, tüm ayrılmaz ögeleriyle birlikte kendisiyle ilgili tasarruflara kendisi karar verir ve kendisi karar vermelidir. Aksi halde emperyalist güçlere karar süreçlerine karışma imkanı doğar ki buna asla müsaade vermemek gerekir. İşte günümüzün temel sıkıntısı, Türkiye halkının tüm ögeleriyle ve bir bütün olarak Türk milletini ve Türkiye Cumhuriyeti’ni sahiplenmesi, müdafaası, geliştirmesi ve güçlendirmesidir. Türkiye’nin bu birliği bölgede Türklerin, Arapların ve Kürtlerin bu yüzyıldaki bütünleşme sürecinin garantisi olacaktır.

BÖLGEDEKİ VE ÖBÜR ÜLKELERDEKİ KÜRTLER

Bölgede Kürtlerin yaşadığı öbür ülkeler açısından elbette objektif şartlara uygun detaylı değerlendirmeler yapılması gerekir. Şimdilik kısaca şu tespitleri yapabiliriz:

Suriye açısından Kürtler geleceklerini kazandılar, devletleriyle bütünleşme yoluna girdiler. Suriye tarihi boyunca Kürtlerin kabul edilmeyen vatandaşlık hakkı, mahallî iradelere imkan tanınması ve lisan özgürlüğü konusunda yapılanlar, bütünleşme süreci bakımından tarihi adımlar oldu. Suriye’nin birliği ve bütünlüğüne yönelik süreçte büyük ölçüde ilerlemeler sağlandığı ve bu süreçte Suriye Kürtlerinin kurucu ögelerden biri olacağı düzgünce netleşti.

Irak açısından Kürtler, bölgesel idarenin merkezle ahengini sağlaması, güçlendirmesi ve Irak’ın birliğinin ayrılmaz modülü olmasıyla geleceklerini tam teminat altına alabilir. Bu mevzuda önümüzdeki devir yeni gelişmeler olacağı beklenebilir.

İran açısından ise Kürtler, İran’ın birliğine sahip çıkarak, İran’ın siyonist ve emperyalist saldırganlığa karşı gayretinde bir bütün olarak yer alarak geleceklerini kazanma yoluna girebilirler.

Özetle bölgedeki tüm Kürtler açısından geleceklerini garanti altına alacak imkanlar, birinci sefer bu kadar güçlü hale gelmiştir. Bu imkanların gerçek kullanılması halinde Kürtlerin geleceğine ait tasalar ortadan kalkar. Bunun sağlanmasında Türkiye, temel destektir. Öbür bir deyişle Türkiye, bölgedeki tüm Kürtlerin en büyük garantörü ve en güçlü destekçisidir ve o denli olmaya devam edecektir zira Türkiye’nin geleceği, bölgedeki Kürtlerin geleceğiyle iç içedir. Türkiye, bölge Kürtlerinden asla vazgeçmez.

Ayrıca Türkiye için ülke dışındaki Kürtler, ülke dışındaki Türk vatandaşlarından ve Türk soylulardan asla farklı değildir. Yurt dışı Türkler ve akraba topluluklar içinde Kürtlerin çok değerli bir yeri vardır. Türkiye hem bölgedeki hem öteki ülkelerdeki tüm Kürtlerin koruyucusu ve geleceklerinin teminatıdır. Bu realite asla değişmeyecektir.

patronlardunyasi.com