DSÖ’ye göre, alkolün zararlı kullanımı her yıl yaklaşık 2,6 milyon kişinin ölümüne neden oluyor
DSÖ, şekerli ve alkollü içecekler üzerindeki vergilerle ilgili yeni raporunu yayımladı.
Raporda, “Hükümetleri, şekerli ve alkollü içecekler üzerindeki sıhhat vergilerini artırarak hayat kurtarmaya ve gelir elde etmeye çağırıyoruz. Birden fazla ülkede daima düşük vergi oranları nedeniyle şekerli içecekler ve alkollü içecekler ucuzluyor ve bu durum, bilhassa çocuklarda ve genç yetişkinlerde obezite, diyabet, kalp hastalığı, kanser ve yaralanmaları körüklüyor.” tabiri kullanıldı.
Raporda, hükümetlere bu içecekler üzerindeki vergileri değerli ölçüde güçlendirme daveti yapılırken, zayıf vergi sistemlerinin ziyanlı eserlerin ucuz kalmasına müsaade vererek, sıhhat sistemlerinin önlenebilir bulaşıcı olmayan hastalıklar ve yaralanmalardan kaynaklanan artan mali baskıyla karşı karşıya kaldığı uyarısı yapıldı.
Şekerli ve alkollü içeceklerin global pazarının, milyarlarca dolar gelir üreterek yaygın tüketimi ve şirket yararlarını artırdığı belirtilen raporda, “Hükümetler, sıhhat gerekçeli vergiler yoluyla bu bedelin sadece nispeten küçük bir kısmını elde ediyor ve uzun vadeli sıhhat ve ekonomik maliyetleri toplumlar üstleniyor.” değerlendirmesinde bulunuldu.
Raporda, en az 116 ülkenin şekerli içecekleri vergilendirdiği ve bunların birçoklarının gazlı içecekler olduğuna işaret edilerek yüzde 100 meyve suları, şekerli sütlü içecekler ile hazır kahve ve çaylar üzere birçok yüksek şekerli eserin vergiden muaf tutulduğuna işaret edildi.
Ülkelerin yüzde 97’sinin güç içeceklerini vergilendirdiğine değinilen raporda, bu sayının 2023’teki son global rapordan bu yana değişmediği hatırlatıldı.
ŞARAP, SIHHAT RİSKİNE KARŞIN ÇOĞUNLUĞU AVRUPA’DA OLMAK ÜZERE EN AZ 25 ÜLKEDE VERGİLENDİRİLMİYOR
Raporda, “En az 167 ülkenin alkollü içecekleri vergilendirdiği, 12 ülkenin ise alkolü büsbütün yasakladığı görülüyor. Buna karşın vergiler enflasyon ve gelir artışına ayak uyduramadığı için alkol 2022’den bu yana birçok ülkede daha uygun fiyatlı hale geldi yahut fiyatı değişmeden kaldı. Şarap, bariz sıhhat risklerine karşın çoğunluğu Avrupa’da olmak üzere en az 25 ülkede vergilendirilmiyor.” sözleri kullanıldı.
Alkollü içeceklerdeki vergi hisselerinin düşük kalmaya devam ettiği anımsatılan raporda, medyan global tüketim vergisi hisselerinin bira için yüzde 14, sert alkollü içecekler için ise yüzde 22,5 olduğu belirtildi.
Raporda, “Şekerli içecek vergileri zayıf ve makus hedeflenmiş ortalama vergi, yaygın bir şekerli gazlı içeceğin fiyatının sırf yaklaşık yüzde 2’sini oluşturuyor ve çoklukla pazarın büyük bir kısmını kapsamayarak sırf içeceklerin bir alt kümesine uygulanıyor.” denildi.
Az sayıda ülkenin vergilerini enflasyona nazaran ayarladığı vurgulanan raporda, bunun da sıhhate ziyanlı eserlerin giderek daha uygun fiyatlı hale gelmesine imkan tanıdığına dikkat çekildi.
“ALKOLÜN ZİYANLI KULLANIMI HER YIL YAKLAŞIK 2,6 MİLYON İNSANIN VEFATINA NEDEN OLUYOR”
Raporda, şunlar kaydedildi:
“DSÖ, insanların sıhhatini müdafaaya yardımcı olmak emeliyle tütün, alkol ve şekerli içecekler olmak üzere üç eserin gerçek fiyatlarını 2035’e kadar artırarak vakit içinde daha az uygun fiyatlı hale getirmeyi hedefleyen yeni ‘3’e 35 teşebbüsü’nün bir modülü olarak ülkeleri vergileri artırmaya ve yine tasarlamaya çağırıyor.”
Alkollü içeceklere uygulanan vergilerin artırılmasını destekleyen delillerin güçlü olduğuna dikkat çekilen raporda, ülkelerin, bulaşıcı olmayan hastalıkların yanı sıra alkol tüketimini ve bununla ilgili ziyanları azaltmaya yönelik bir dizi mecburilik, hareket planı ve stratejiyi onayladığı aktarıldı.
Bu aksiyon planı ve stratejilerin bilhassa alkollü içeceklere uygulanan vergilerin artırılmasını öngördüğü belirtilen raporda, “DSÖ, Temmuz 2025’te her ülkenin kendine has bağlamını dikkate alarak vergi artışları yoluyla 2035’e kadar sıhhate ziyanlı üç eser olan tütün, alkol ve şekerli içeceklerin gerçek fiyatlarını en az yüzde 50 oranında artırmayı amaçlayan global bir uğraş olan 3’e 35 isimli teşebbüsü başlattı.” ifadesi kullanıldı.
Raporda, alkolün ziyanlı kullanımının her yıl yaklaşık 2,6 milyon insanın vefatına neden olduğunun altı çizilerek alkol tüketenlerin etrafındaki insanların refahını ve sıhhatini da olumsuz etkileyerek kıymetli toplumsal ve ekonomik maliyetlere neden olduğu kaydedildi.
Alkolsüz içeceklere özel tüketim vergisi uygulayan ülkelerin neredeyse yarısının şişe suyu da vergilendirilebilir içecekler listesine dahil ettiğine değinilen raporda, “Su üzere sağlıklı alternatiflerin tüketimi teşvik edilmeli, vergilendirilmemeli.” denildi.
“DAHA UYGUN FİYATLI ALKOL, ŞİDDETİ, YARALANMALARI VE HASTALIKLARI ARTIRIYOR”
Raporda görüşlerine yer verilen DSÖ Genel Yöneticisi Tedros Adhanom Ghebreyesus, sıhhat vergilerinin, sıhhati teşvik etmek ve hastalıkları önlemek için sahip olunan en güçlü araçlardan biri olduğunu belirtti.
Ghebreyesus, “Tütün, şekerli içecekler ve alkol üzere eserler üzerindeki vergileri artırarak hükümetler ziyanlı tüketimi azaltabilir ve hayati sıhhat hizmetleri için fonların önünü açabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
DSÖ’nün Sıhhat Belirleyicileri, Tanıtım ve Tedbire Departmanı Yöneticisi Etienne Krug ise “Daha uygun fiyatlı alkol, şiddeti, yaralanmaları ve hastalıkları artırıyor.” ifadelerini kullandı.
Krug, kesim gelir elde ederken halkın ekseriyetle sıhhat sonuçlarına ve toplumun da ekonomik maliyetlere katlandığının altını çizdi.n Altın Küre Ödülleri’nde samimi anları
patronlardunyasi.com




