Dünya sinemasının efsane ismi Brigitte Bardot son yolculuğuna hasır bir tabutta uğurlandı, tabutun sırrını Ertuğrul Özkök yazdı

Ertuğrul ÖZKÖK

BİR TC VATADAŞI VASİYETİNE “HASIR TABUT” YAZABİLİR Mİ?

Brigitte Bardot’nun Saint Tropez’deki cenaze merasiminde gördüğüm tablo benim için sürprizdi.
Cenazesi kiliseye çiçeklerin altında kaybolmuş beyaz bir tabutla getirildi.
Töreni yayınlayan Fransız kanalın alt yazısında “Cercueil en osier” yazıyordu.
Fransızca “osier” sözü Türkçeye ekseriyetle “sepetçi söğüdü/hasır söğüdü” diye çevrilir.

NEREDEN ÇIKTI BU TÜRLÜ BİR TABUT DİYE ARAŞTIRDIM

Gerçekten de Akdeniz kıyılarında, bizim pazarlarımızda gördüğümüz sepetlere benzeyen bir dokusu vardı.
Böyle sögüt kısımlarından örülmüş bir tabutu hayatımda birinci sefer görüyordum.
Nereden çıktı bu türlü bir tabut diye araştırdım.
Bardot 1960’lardan itibaren hayvan hakları uğraşının en tanınmış figürü oldu.
Avcılığa, kürk ticaretine ve hayvanların ticari hedefle öldürülmesine karşı çok sert kampanyalar yürüttü.
Ama bilmediğimiz bir yanı daha varmış.

BENİM VÜCUDUM HAYVANLARIN VE AĞAÇLARIN VEFATINA NEDEN OLMASIN

Meğer, klâsik ahşap tabutların da ağaç bölümüne yol açtığını, hasebiyle kendi cenazesinde tabiata en az ziyan veren, hayvansal ya da ağaç kökenli olmayan bir tabut istediğini açıklamış.
Hatta açık açık, öldüğünde hasır söğüdünden örülmüş bir tabutta gömülmek istediğini bile söylemiş.
“Benim vücudum bile hayvanların ve ağaçların vefatına neden olmasın” diyormuş.
Dün bu mevzuyu araştırırken bir kaynakta okudum. Yanında hasır tabut bulunan fotoğrafları bile varmış lakin ben bulamadım.

DEFİN İÇİN TABUTUN BİYOLOJİK ÇÖZÜNEBİLİR OLMASI GEREKİYOR

Gelişmiş toplumların her hususta oludğu üzere cenaze konusunda da kuralları var.
Mesela Fransa’da defin için tabutun biyolojik olarak çözünebilir materyalden olması zorunluğu var.
Metal tabutla direkt gömme olağanda kabul edilmiyor.
Ancak birtakım özel durumlarda müsaade veriliyormuş.
Uzun uzaklıklı nakillerde ya da aile mezarlığındaki kapalı lahitlerde çinko kaplı iç tabut süreksiz müdafaa hedefiyle istenebiliyormuş.

ÇEVRE DOSTU CENAZE İÇİN “ECOCOFFIN.COM”

Geçmişte “Six Feet Under” dizisinde, cenaze işleri yapan bir ailenin kıssasını izlemiştik.
Orada hiç bu türlü hasır tabut görmemiştik.
Meğer o ülkelerde hasır tabutlar günümüzde etraf dostu cenaze eserleri olarak çevrimiçi cenaze materyali satan sitelerde bulunabiliyormuş.
Mesela İngiltere’de “ecocoffin.com”(ekolojiktabut.com) üzere online bir servis var.
Sayfanın açılışında size şöyle bir cümle karşılıyor:
“Doğanın lütfunu hasır tabutla kucaklayın…”
Anladıoğım kadarıyla fiyakları da ahşap tabutlara nazaran çok daha ucuz.

HASIR TABUTUN FİYATI, AHŞAP TABUTTAN UCUZ

İngiltere merkezli etraf dostu bir tabut üreticisinin fiyatılarına baktım, 325–550 pound ortası değişiyor.
Yani 19.000 – 32.000 TL ortası bir fiyat.
Demek ki ahşap tabutlardan baya ucuz.

LAUREL CANYON’DAKİ HİPPİ DÜGÜNLERİNE BENZİYORDU

Fotoğraflarına bakarken 1970’lere, Los Angeles’ta Laurel Canyon’a, San Fransisco’ya gittim.
Hippi komünleri geldi gözümün önüne.
Cenaze bir Hippi düğünü üzereydi.

HASIR TABUTTA GÖMÜLEN İNGİLİZ DÜŞESİ VE KOMEDYENİ

Böyle bir tabutla gömülen öteki ünlü var mıdır diye baktım…
Tanıdığım pek isim göremedim.
İngiliz komedyen Rik Mayall 2014 yılında bu türlü hasır bir tabutun içinde gömülmüş.
Devonshire Düşesi Deborah’ın, Chatsworth House’da defin merasiminde doğal söğütten bir tabut varmış.

TÜRKİYE’DE ETRAF DOSTU HASIR TABUTLA GÖMÜLMEK İSTERSENİZ

Peki Türkiye’de hasırdan yapılmış bir tabutla gömülebiler misiniz?
Aslında İslam adetlerinde gömme ile ilgili bağlaycı şeyler pek yok.
Her ülkenin kendine ilişkin gelenekleri var.
Bazıları için tabut bile gerekmiyor.
Ama sorsanız birden fazla insan var sanıyor.

YILLAR EVVEL BİR GÜN TEM YOLUNDA ÖNÜME DÜŞEN ŞEHİT CENAZESİ

Birçok Müslüman toplumunda gömme imgeleri beni daima düşündürür.
Yıllar evvel bir gün TEM yolunda giderken önüme bir şehit cenazesi aracı düştü.
Yeşil renkli sıradan bir kaptıkaçtıya koymuşlardı.
Tabutun kapağı neredeyse yerinden fırlayacaktı.
Kamyonetin kasasına “Şehit cenazesi” yazmışlardı.
Çok koydu bana bu manzara.

İZMİR BÜYÜK ŞEHİR BELEDİYE BAŞKANI PRİŞTİNA’YI ARADIM

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı rahmetli Ahmet Priştina’ya telefon edip “Ne olur şöyle düzgün bir tabut tasarımı yaptır. Yanlarında tutanakları olsun. Bir de şu kaptıkaçtı üzere cenaze otomobillerini bir düzelt, gerçek dürüst bir cenaze arabası yaptır” dedim.

PRİŞTİNA: YAPTIRAYIM LAKİN YANLIŞ BİR ŞEY OLUR DİYE ÇEKİNİYORUM

“Yaptırayım lakin biz bu adetleri bilmiyoruz. Yanlış bir şey yaparım diye çekiniyorum” dedi.
Ben de “Ben araştırdım. İslam’da bağlayıcı bir şey yok” dedim.
Priştina o yıl yanları kulplu tabutlar tasarlattı.
Beyaz cenaze otomobilleri yaptırdı.
Sezen Aksu’nun annesi vefat ettiğinde, cenazesi Tatari Camii’ne Priştina’nın tasarlattığı o tabutlardan birinin içinde getirildi.
Bugün Ege Bölgesi’nde birçok yerde cenazeler Priştina’nın yaptırdığı bu yeni tabutlarla kaldırılıyor.
Türkiye’nin her yerinde belediyeler beyaz cenaze arabası yaptırdı.

CENAZE BİR HASIR TABUTTA GETİRİLSE İMAM NE DER?

Türkiye’de tabut bir çeşit cenazayi taşıma aracı.
İnsanlar tabuttan çıkarılıp gömülüyorlar.
O nedenle aranan özellik sıvı sızdırmaz olması.
Ama eminim hasır bir tabut yaptırmaya kalksanız, birçok imam karşı çıkar.
Neyi karşı çıkıyorsun diye sorarsanız da vereceği yanıt olmadığı için büyük ihtimalle kendi başından bir şey söyler.
Din insanları dünyanın birçok yerinde gelenekçidir.
Kendi başlarındaki din kalıplarına uygun davranılsın isterler.
Ama sonuçta bütün dinlerde vefat “Geldiğimiz yere dönüştür.”

KÜLLER KÜLLERE, TOPRAK TOPRAĞA

Bilmiyorum lakin dün kilisede Brigitte Bardot’un başında da İncil’in o ünlü dizeleri okunmuştur diye kestirim ediyorum:
“Küller küllere ,toprak toprağa…”
Akdeniz çiçekleri altında kaybolmuş hasır tabut içinde gömülmek BB’ye yakıştı.
Saint Tropez’de çekilmiş fotoğraflarının birçoklarında onu daima yalınayak gördük.
Çizgili marin tişörtü içinde daima kuş üzere bir hali vardı.
Cenazesi de öyleydi…
Hasır bir çiçek sepetinin içinde, tabiata ve hayvanlara ziyan vermeden, bir tüy üzere gitti.
Ve Allah yarattığı bayanı geri aldı…

patronlardunyasi.com