Fransız Milletvekili Alma Dufour’dan sürekli artan döner fiyatlarına tepki

Fransa’da sokak lezzetlerinin vazgeçilmezlerinden biri olan kebap, son yıllarda önemli bir fiyat artışıyla gündemde. Bir vakitler 5 euroya satılan kebap menülerinin bugün 8, 9 hatta 10 euroyu aşması, hem tüketicilerin hem de siyasetçilerin reaksiyonunu çekiyor. Mevzuyu kamuoyunun gündemine taşıyan isim ise Boyun Eğmeyen Fransa (La France Insoumise – LFI) milletvekili Alma Dufour oldu.

YILDA 360 MİLYON KEBAP SATILIYOR

Resmî datalara nazaran Fransa’da her yıl yaklaşık 360 milyon kebap satılıyor. Bu sayı, saniyede ortalama 11 kebap manasına geliyor. Kişi başına düşen tüketime bakıldığında ise her Fransız’ın yılda 4 ila 5 kebap tükettiği hesaplanıyor. Bilhassa öğrenciler ve dar gelirli kısımlar için kebap, uzun yıllar boyunca ucuz ve doyurucu bir öğün olarak öne çıktı.

Ancak birkaç yıl öncesine kadar “kebap + patates + içecek” menüsünün 5 euroya bulunabildiği günler geride kaldı. Bugün fast-food restoranlarının kapısından giren tüketiciler, tıpkı menü için cüzdanını çok daha fazla açmak zorunda kalıyor.

ALMA DUFOUR: “BU ARTIŞ TESADÜF DEĞİL”

LFI milletvekili Alma Dufour, Instagram hesabından yaptığı paylaşımlarda kebap fiyatlarındaki artışı sert sözlerle eleştirdi. “Sadece birkaç yıl içinde kebap 5 eurodan 8, hatta 10 euroya çıktı” diyen Dufour, bu durumun kolay bir piyasa hareketi değil, hükümetin ekonomik ve siyasi tercihlerinin sonucu olduğunu savundu.

Dufour’a nazaran kebap, bilhassa gençler ve düşük gelirli bölümler için temel bir besin kaynağı. Bu nedenle fiyat artışları, direkt alım gücünü ve günlük hayatı etkiliyor.

Alma Dufour’un yaptığı paylaşım toplumsal medyada büyük yankı uyandırdı. Çok sayıdaki toplumsal medya kullanıcısı LFI milletvekilinin kelamlarını destekleyen tarafta yorumlarda bulundu.

ARTAN MALİYETLER ESNAFI DA ZORLUYOR

Uzmanlara nazaran fiyat artışlarının gerisinde sadece genel enflasyon değil, işletme maliyetlerindeki sert yükseliş de bulunuyor. Son 6 yılda et fiyatları yüzde 26, son 5 yılda elektrik fiyatları ise yüzde 67 oranında arttı. Güç, kira, hammadde ve işçi masraflarındaki bu yükseliş, kebapçı esnafını fiyatları artırmaya zorladı.

Alma Dufour, partisinin bu tabloya karşı tahlil tekliflerini de hatırlattı. LFI’nin, besin ve güç kesimlerinde faaliyet gösteren büyük şirketlerin kâr marjlarının sonlandırılması ve temel eserlerde KDV’nin düşürülmesi için Meclis’e yasa teklifleri sunduğunu belirtti. Milletvekili, yaklaşan seçimler öncesinde vatandaşları seçmen listelerine kayıt yaptırmaya ve sandığa gitmeye çağırdı.

“LÜKS KEBAP” PERİYODU BAŞLADI

Öte yandan kimi işletmeciler, fiyat artışlarını eser kalitesindeki yükselişle açıklıyor. Tours Üniversitesi’nden besin tarihçisi Loïc Bienassis, fast-food dalında bir “gastronomileşme” yaşandığını belirtiyor. Burger restoranlarında olduğu üzere, kebap da artık daha kaliteli etler, özgün tarifler ve şık sunumlarla tekrar konumlandırılıyor.

Plastik köpük kutularda çabukla hazırlanan sandviçler yerini, tabakta servis edilen, restoranda oturarak yenilen eserlere bıraktı. Bu dönüşüm, Temmuz 2021’de yürürlüğe giren atık tersi yasa ile de sürat kazandı.

Gira danışmanlık şirketinin kurucusu Bernard Boutboul da kebabın son 6–7 yılda önemli bir dönüşüm geçirdiğini vurguluyor. Toplumsal medyanın, bilhassa Instagram’ın tesiriyle kebapçıların imajının değiştiğini belirten Boutboul, “Bir vakitler bakımsız ve ucuz yerler olarak görülen kebapçılar, bugün trend buluşma noktalarına dönüştü. Fiyatların yükselmesi de bu dönüşümle paralel” diyor.

Boutboul’a nazaran Fransa genelinde restoran fiyatları 2022 sonundan bu yana ortalama yüzde 20 arttı. Kebap fiyatları ise kimi bölgelerde iki hatta üç katına çıktı. “2018–2019’da 5 euro olan kebap, bugün 10–12 euroya satılıyor. Ancak artık daha âlâ gereç, tabakta servis ve yerde yeme imkânı var” değerlendirmesinde bulunuyor.

REKABET ARTTI, TÜKETİM GERİLEDİ

Uzmanlar, fiyat artışlarının bir başka nedeninin de fast-food bölümündeki ağır rekabet olduğunu söylüyor. Burger, sushi, taco, Asya mutfağı zincirleri ve makarna barlarının çoğalması, kebabın eskisi kadar “tek seçenek” olma özelliğini kaybetmesine yol açtı.

Loïc Bienassis, bu durumun tüketicide bir bıkkınlık yarattığını ve kebap tüketiminde son yıllarda sakinlik yaşandığını söz ediyor. Bu eğilimin hem küçük kasabalardaki bağımsız kebapçılar hem de büyük zincirler için geçerli olduğuna dikkat çekiyor.

UCUZ KEBAP PERİYODU KAPANDI MI?

Enflasyon, artan maliyetler, değişen tüketim alışkanlıkları ve kebabın “üst segmente” taşınması… Tüm bu faktörler bir ortaya geldiğinde, Fransa’da 5 euroya kebap bulmak artık neredeyse nostaljik bir hatıra hâline gelmiş durumda. Görünen o ki kebap, sadece bir sokak yemeği olmaktan çıkıp, fiyatıyla da tartışılan yeni bir restoran tecrübesine dönüşüyor.

patronlardunyasi.com