Gazi Üniversitesi’nde Türkiye’nin ilk yerli gen tedavisi araştırma ürününün üretimi başladı

Gazi Üniversitesi Çocuk Metabolizma ve Çocuk Genetik Bilim Kolları ile Prof. Dr. Alev Hasanoğlu Faz-1 Klinik Araştırmalar Merkezi, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) takviyesiyle Araştırma Üniversiteleri Dayanak Programı (ADEP) kapsamında, az bir genetik hastalığın tedavi araştırmalarında kullanılmak üzere, beden hücrelerine yanlışsız genin ulaştırılmasını amaçlayan (AAV tabanlı) ve milletlerarası standartlarda geliştirilecek Türkiye’nin birinci yerli ve ulusal gen tedavisi araştırma eserinin üretim sürecini başlattı.

Bu kapsamda, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi ile Charles River ortasında, AAV tabanlı gen tedavisi geliştirilmesine yönelik iş birliği yapıldı.

Merkezde yürütülen çalışmayla, dünyada şimdi tedavisi bulunmayan hastalıklara yönelik yerli bir tahlil geliştirilmesi hedefleniyor.

“TÜRKİYE’NİN BİRİNCİ YERLİ VE ULUSAL GEN TEDAVİSİ ARAŞTIRMA SÜRECİNDE DEĞERLİ BASAMAĞA GELİNDİ”

Gazi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Uğur Ünal, AA muhabirine, Türkiye’nin birinci yerli ve ulusal gen tedavisi araştırma sürecinde çok kıymetli bir evreye gelindiğini belirtti.

Prof. Dr. Ünal, merkezde hem Türkiye’den hem de yurt dışından birçok hastanın tedavi sürecinin yakından takip edildiğini söz etti.

YÖK ADEP Projesi kapsamında bugüne kadar çok kıymetli çalışma yapıldığını aktaran Ünal, bugün ise Amerika’daki öncü firmalardan biriyle yapılan mutabakatla bu mevzuda kıymetli bir ara katedildiğini kaydetti.

Gazi Üniversitesinin bu yıl 100. yılını kutladığını anımsatan Ünal, “Gazi Üniversitesinin 100. yılında, başta ülkemiz olmak üzere bu bahiste mağdur olan hastalarımıza ve evlatlarımıza deva olabilecek buluşlar yapılmasını temenni ediyorum. Kliniğimiz iki yıl evvel Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından ödüle layık görülmüştü. Yalnızca Türkiye değil, tüm dünyadaki yavrulara kıymetli yol katedebileceğimiz, onların ömür kalitesini yükseltebileceğimiz gen tedavisinde çok değerli yol alınacağına inancımı buradan bildirmek istiyorum.” diye konuştu.

“MERKEZDE YAKLAŞIK 40 FARKLI İLERİ TEDAVİ ÇALIŞMASI YÜRÜTÜLÜYOR”

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Genetik Bilim Dalı Başkanı ve Faz-1 Klinik Araştırma Merkezi Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Fatih Ezgü de merkezde yaklaşık 5 yıl evvel, genetik hastalıklarda kullanılan yeni ilaçların güvenlilik ve aktiflik araştırmalarının yapılacağı ileri ünitelerden birinin kurulduğunu söyledi.

Merkezde bugün yaklaşık 40 farklı ileri tedavi çalışmasının yürütüldüğünü, bunların 12’sinin gen tedavisi olduğunu belirten Ezgü, “O gün tedavileri ülkemizde muvaffakiyetle uygulayacağız demiştik, bunu başardık. Akabinde, ülkemizin birinci yerli ve milletlerarası kabul görebilecek gen tedavisini üretmeye yönelik çalışmalarımıza başlatıyoruz demiştik. Bugün bu amacın birinci evresini gerçekleştirmiş bulunuyoruz.” dedi.

Ezgü, merkez takımının belirlediği, dünyada şimdi tedavisi bulunmayan bir genetik hastalık için araştırma maksatlı birinci gen tedavisi eserinin üretim sürecinin birinci kademesini gerçekleştirdiklerini söz etti.

Bu hastalığın “Familial Hiperfosfatemik Tümöral Kalsinozis” olarak isimlendirildiğini belirten Ezgü, hastalığın, olağan olmayan kalsiyum birikiminin bedende pek çok farklı dokuda görüldüğünü söyledi.

Elde edilecek kazanımın sadece bu hastalıkla sonlu kalmayacağını vurgulayan Prof. Dr. Fatih Ezgü, kurulacak altyapının başka genetik hastalıklar için de uygulanabilecek bir platform oluşturacağını kaydetti.

Üretilecek gen tedavisi eserinin dizaynının büsbütün Gazi Üniversitesine ilişkin olduğunu vurgulayan Ezgü, “İlacın belli eserlerini yurt dışındaki bu kuruluştan temin edeceğiz ve üretimi büsbütün Gazi Üniversitesinde gerçekleşecek. En değerli özelliklerinden bir tanesi de yurt dışındaki tüm sıhhat otoritelerinde onay alma kapasitesine sahip bir eseri üretme gayemiz mevcuttur.” sözlerini kullandı.

Sürecin hücre seviyesindeki çalışmalarla başlayacağını, akabinde insan seviyesinde araştırmalara geçileceğini anlatan Prof. Dr. Ezgü, “Ürettiğimiz eserin inançlı ve hastalık için faydalı olduğu kanıtlanırsa, başta ülkemizdeki çocuklarımız olmak üzere tüm dünyadaki çocukların kullanımına açılma imkanı doğmuş olacak.” değerlendirmesinde bulundu.

Ezgü, merkezde uygulanan tedavilerin tamamının ileri tedaviler kapsamında yer aldığını belirterek, bunların en kıymetli kısmını gen tedavilerinin oluşturduğunu söyledi.

Bu uygulamaların, ilaçların ülkeye girişinden saklanmasına ve hastaya uygulanmasına kadar çok özel eğitim gerektirdiğine dikkati çeken Ezgü, “Örneğin beyin içi gen tedavisi uygulamalarımız bulunuyor. Bu tedavileri yapacak takımlar çok sıkı eğitimlerden geçiyor. Bundan ötürü da dünyada bu Faz-1 dediğimiz birinci basamakta bunları en ileri metotlarla uygulayabilen dünyadaki 4-5 ülkeden ve merkezden bir tanesiyiz.” dedi.

Ezgü, emellerinin sadece Türkiye’deki değil, tüm dünyadaki genetik hastalığı olan çocuklara umut olabilecek bir altyapı kurmak olduğunu vurgulayarak bu teşebbüsün genetik hastalıkların kökten tedavisine giden yolun birinci adımı olduğunu söyledi.

Ezgü, bu kapsamda yurt dışından da kelam konusu ilaçlarla yürütülen araştırmalara katılmak isteyen hastaların, belirlenen kriterler doğrultusunda takım ve Sıhhat Bakanlığının onayıyla merkeze kabul edildiğini söyledi.

Bu hastalara gerekli tedavilerin uygulandığını ve sürecin takip edildiğini belirten Ezgü, bugün prestijiyle yaklaşık 12 farklı ülkeden hastanın merkezde tedavi gördüğünü, son olarak İsrail’deki mevcut şartlar nedeniyle bu araştırma ilaçlarına erişimde zahmet yaşayan Filistinli ve Ürdünlü hastaların da kabul edildiğini söz etti.

Ezgü, çalışmalara Sıhhat Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ile Yükseköğretim Heyetinin yakından takviye verdiğine dikkati çekerek sürecin ilgili kurumlarla istişare içinde yürütüldüğünü ve ortaya çıkan sonucun Gazi Üniversitesi ile ilgili kurumların ortak başarısı olduğunu söz etti.

“TÜRKİYE’DE KENDİMİZİ KONUTUMUZDA ÜZERE HİSSEDİYORUZ”

Merkezde tedavi gören Ürdünlü 22 yaşındaki Ziad Jalal Masadeh’in babası Jalal Masadeh, oğlunun genetik bir hastalığı bulunduğunu, tedavi için Türkiye’ye geldiklerini söyledi.

Masadeh, oğlunun 18 yaşına geldiğinde hastalık sürecinin başladığını tabir ederek “İlk olarak İsrail’de tedaviye başladık fakat 6 ay kadar evvel savaş nedeniyle tedaviyi yarım bırakmak zorunda kaldık. Oradaki tabibimiz bizi Prof. Dr. Fatih Ezgü’ye yönlendirdi. Bu formda Gazi Üniversitesine geldik.” dedi.

Türkiye’de kendilerini konutlarında üzere hissettiklerini lisana getiren Masadeh, “Herkes bizimle çok ilgileniyor. Hem tabipler hem hastane çalışanı büyük misafirperverlik gösteriyorlar. Biz her 2 haftada bir buraya gelip nizamlı aralıklarla tedavimizi alıyoruz. Bize tedaviyi Türkiye’de mi Almanya’da mı görmek istersiniz diye sormuşlardı. Biz Türkiye’yi seçtik. Burada kendimizi çok düzgün hissediyoruz.” diye konuştu.

patronlardunyasi.com