İklim değişikliğiyle artan sıcaklıklar, epilepsi ve demans gibi nörolojik hastalıkları tetikliyor
İklim değişikliğiyle birlikte artan sıcak hava dalgaları, sadece çevreyi değil, insan beynini de tehdit ediyor. İngiliz yayın kuruluşu BBC’nin haberine nazaran bilim insanları, çok sıcakların beyin işlevlerini nasıl etkilediğini anlamak için vakte karşı yarışıyor.
“BEYİN YAKAN” YAZLAR
Beş aylıkken birinci tonik-klonik nöbetini geçiren Jake’in ailesi, bu nöbetin akabinde gelen sıcak günlerde oğullarının sıhhat uğraşına tanıklık etti. Jake’e 18 aylıkken Dravet Sendromu teşhisi kondu. Bu ender genetik epilepsi tipi, yalnızca nöbetlerle değil; otizm, dikkat eksikliği, konuşma, hareket ve uyku bozuklukları üzere birçok öbür sıkıntıyla da seyrediyor. Bilhassa sıcak hava ya da ani ısı değişimleri nöbetleri tetikleyebiliyor.
Jake’in annesi Stephanie Smith, “Her yaz, sıcaklarla birlikte güçlü bir gayret başlıyor. Artan sıcaklıklar, bu yıkıcı hastalıkla yaşamanın yükünü daha da artırıyor” diyor.
SICAKLIK VE NÖROLOJİK BOZUKLUKLAR
University College London’dan epilepsi uzmanı nörolog Prof. Dr. Sanjay Sisodiya’ya nazaran, Dravet Sendromu bu açıdan sırf buzdağının görünen yüzü. Sıcak hava dalgalarının epilepsi, felç, ensefalit, migren, MS üzere birçok nörolojik hastalığı kötüleştirdiğine dikkat çekiliyor.
Avrupa’da 2003 sıcak hava dalgasında kaydedilen fazla ölümlerin yaklaşık yüzde 7’si direkt nörolojik meselelerle bağlantılıydı.
BEYİN, SICAKLARA KARŞI HASSAS
Beyin hücreleri sıcaklığa epey hassas. Beden, beynin çok ısınmasını engellemek için daima olarak kan sirkülasyonuyla fazla ısıyı uzaklaştırmak zorunda. Aksi takdirde beyin hücreleri ortasında ileti taşıyan moleküllerin fonksiyonu bozulabiliyor.
Aşırı sıcaklar sadece hastaları değil, sağlıklı bireyleri de etkiliyor: Karar alma sistemleri bozulabiliyor, beşerler daha saldırgan ya da depresif hale gelebiliyor.
DEMANS, FELÇ VE SOSYOEKONOMİK EŞİTSİZLİKLER
Sıcak hava dalgaları sırasında Alzheimer ve başka demans cinslerine sahip bireylerin hastaneye müracaat ve vefat oranlarında artış gözlemleniyor. Yaşlı bireylerin beden ısılarını düzenleme kapasiteleri düşük ve sıcaklığa karşı adapte olma marifetleri hudutlu olabiliyor.
İklim değişikliği sadece mevcut bireyleri değil, şimdi doğmamış bebekleri de etkiliyor. Çok sıcaklık, erken doğum riskini yüzde 26 oranında artırabiliyor. Bu da nörogelişimsel bozukluklara yer hazırlayabiliyor.
patronlardunyasi.com
