Baz metaller içinde bu yılın açık orta en güçlü performansını sergileyen kalay, fiyatlamada tarihi bir eşiği aşarak yeni bir periyoda girdi. Londra Metal Borsası’nda (LME) kalay vadeli süreçleri bu hafta ton başına 50.000 dolar düzeyinin üzerine tırmandı. Bu bariyer aşıldıktan sonra ivmesini daha da artıran fiyatlar 53.400 doların üzerine çıkarak tüm vakitlerin en yüksek düzeyini gördü. Uzmanlara nazaran kısa vadede 58 bin dolar hedeflenebilir.
Kalay fiyatları sırf bir günde yüzde 8 yükseliş kaydeden kalay fiyatları, haftalık yüzde 20 ve ay başından bu yana yüzde 31 arttı. Yıllık karı ise yüzde 80’i buldu. Bu sert yükseliş, güçlü talep görünümünün arz tarafındaki kırılganlıklarla tıpkı anda kesişmesinden kaynaklandı. Bilhassa Çin merkezli yatırımcıların, yapay zeka ve data merkezi yatırımlarındaki süratli artışa paralel olarak emtia piyasalarına yönelmesi, kalayda fiyatları üst taşıyan ana dinamiklerden biri oldu.
ARZ TARAFINDA RİSKLER BÜYÜYOR
Talep artarken arz tasaları yaşanıyor. Myanmar’da 2023 yılında kaynak kontrolleri nedeniyle kapatılan ve global arz açısından kritik ehemmiyete sahip Man Maw madeninde, ülkeyi sarsan şiddetli sarsıntının akabinde altyapı hasarları operasyonların yavaş ilerlemesine neden oldu. Birebir periyotta Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’nun Sumatra Adası’nda yaklaşık 1.000 yasadışı kalay madeninin kapatılması tarafındaki talimatı, dünyanın en büyük ikinci kalay üreticisinin arzını baskı altına aldı.
ÇİNLİ YATIRIMCIDAN AGRESİF ALIM
Çin cephesinde ise yükseliş adeta ivme kazandı. Şanghay Vadeli Süreçler Borsası’nda (ShFE) kalay kontratlarının süreç hacmi günlük bazda rekor düzeylere ulaştı. Hacimdeki bu patlamanın akabinde fiyatlar günlük limit düzeyine dayanarak yükseldi. Çinli yatırımcıların piyasaya agresif girişi, global fiyatlamada Şanghay’ın tesirini besbelli biçimde artırdı.
Kalaydaki bu ralli, baz metaller genelindeki yükselişle de örtüşüyor. LME’de süreç gören altı ana metali izleyen LME Endeksi, üç yıldan uzun müddettir aşılamayan rekoruna yanlışsız ilerliyor. Bakır 2026’nın başından bu yana yükselişini sürdürürken, alüminyum neredeyse 4 yılın en yüksek düzeyinde.
58.000 $ GÖRÜLEBİLİR
Ekonomim’den Evrim Küçük’ün haberine nazaran, kalayda mevcut ralli büyük ölçüde arz tarafındaki kırılganlıklar ve Çin kaynaklı finansal talep ile besleniyor. Fizikî piyasada şimdi net bir kıtlık sinyali görülmemesi, kısa vadede sert düzeltme riskini canlı tutuyor. Lakin arz riskleri devam ettiği sürece, fiyatların yüksek volatiliteyle de olsa üst taraflı eğilimini muhafazası bekleniyor. 50.000 dolar düzeyinin üzerinde kalıcılık sağlanması halinde uzmanlara nazaran 55.000–58.000 dolar bandı kısa vadeli amaç olarak öne çıkıyor. Arz tarafında beklenmedik bir rahatlama yahut Çin’de spekülatif konumların çözülmesi durumunda ise 47.000–48.000 dolara süratli ve sert bir geri çekilme uyarısı yapılıyor.
ÇİN, KALAY TİCARETİNDE LONDRA’YI GERİDE BIRAKTI
Kalay fiyatlamasında gözler artık Londra’dan çok Şanghay’a çevrilmiş durumda. 2025’in birinci dokuz ayında Şanghay Vadeli Süreçler Borsası’nda el değiştiren kalay hacmi, Londra Metal Borsası’ndaki süreçlerin üç katını aştı. Çin’in elektronik ve teknoloji kesimindeki güçlü talebi, ülkeyi hem dünyanın en büyük kalay tüketicisi hem de fiyatlamada belirleyici aktör haline getirdi. Bugün global ölçekteki en büyük on rafine kalay üreticisinden dördü Çin merkezli ve Asya’daki birçok rafineri fiyat riskini artık ShFE üzerinden hedge ediyor.
NERELERDE KULLANILIYOR?
En büyük kullanım alanı elektronik dalında lehimleme. Bilgisayarlar, akıllı telefonlar, data merkezleri, otomotiv elektroniği ve yenilenebilir güç sistemlerinde kullanılan devre kartlarının neredeyse tamamında kalay bazlı lehimler yer alıyor. Bunun yanı sıra ambalaj kesiminde teneke kaplamalar, kimya endüstrinde alaşımlar ve otomotivde özel metal karışımları da kalayın kıymetli kullanım alanları ortasında bulunuyor. Yapay zeka, elektrikli araçlar ve dijital altyapı yatırımları arttıkça, kalayın stratejik kıymeti de süratle yükseliyor.
patronlardunyasi.com