Kredi kartı nakit çekimleri son iki yılda yüzde 454 artarak toplam harcamalar içindeki payını 3 puan yükseltti
Sıkı para siyaseti artan faizler ve yüksek enflasyon devrinde kredi kartı kullanımı daha da arttı. Kartlı alışverişin yaygınlaşmasının da bu harcama artışında tesirli olsa da sıkı para siyasetinin devrede olduğu son 2 yılda kredi kartı harcamalarında en dikkat cazip yükseliş öteki kaleminde oldu. Merkez Bankası açıklamasına nazaran başka kalemi başta nakit çekim olmak üzere kredi kartıyla yapılan finansal süreçleri kapsıyor. Temmuz 2023’ten Temmuz 2025’e nakit çekimin içinde bulunduğu öbür kaleminin toplam kredi kartı harcamaları içindeki hissesi 3 puan artarak yüzde 4,28’den yüzde 7,23’e çıktı. Birebir devirde toplam kredi kartı harcama meblağı yüzde 227,67 artarken nakit çekimin içinde olduğu başka harcamalarda 2 yılda yükseliş yüzde 454,35 ile dikkat çekti.
NAKİT MUHTAÇLIĞI KREDİ KARTINDAN
Merkez Bankası dataları kredi kartı harcamalarını bölümlerine nazaran detaylandırıyor. Bu haftalık dataları yıllıklandırdığımızda temmuz ayı itibariyle toplam kredi kartı harcama bakiyesi 18.73 trilyon liraya ulaştı. 2023 Temmuz’da bu sayı 5.71 trilyon lira düzeyindeydi. Son iki yılda enflasyonun da tesiri içinde olmak üzere kredi kartı harcamaları yüzde 227,67 artış gösterdi. Kredi kartı harcamalarının kesimlere nazaran yapısına bakıldığında bu periyotta en çok artışın yüzde 454,35 ile başka kalemlerde yaşandığı görülüyor. Merkez Bankası metaveri belgesine nazaran öteki kaleminde yüklü finans kuruluşlarından yapılan ATM nakit önemeleri, manuel nakit ödemeleri yer alıyor. Bu bize kredi kartından nakit çekim süreçlerinin öteki kaleminde işlendiğini gösterirken artışın da vatandaşın nakit gereksinimini kredi kartından karşıladığını ortaya koyuyor.
Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın haberine nazaran, kredi kartı nakit çekimlerinde uygulanan faiz oranı sıkı para siyaseti periyodunda siyaset faizi yükseltilirken bir devir sabit bırakıldı. Temmuz 2023’te yüzde 1,91 olan azami nakit çekim faizi siyaset faizi yükseltilirken 1 Kasım 2023’ten itibaren Mart 2024’e kadar yüzde 4,42’de sabit bırakıldı. Mart 2024’te yüzde 5’e çıkan nakit çekim faizi bu yıl temmuzda yapılan siyaset faizindeki indirimle birlikte yüzde 4,75’e çekildi. Bu faiz oranları muhtaçlık kredi faiz oranlarına nazaran nakit gereksinimi olanlarca daha avantajlı olarak kıymetlendirilerek kredi kartı nakit çekimleri süratle arttı. Merkez Bankası’nın kredi kartı harcama dağılımı dataları bunu destekliyor. Temmuz 2023’te nakit çekimin yer aldığı öteki kalemin toplam harcama içindeki hissesi yüzde 4,28 iken Temmuz 2025’te yüzde 7,23’e çıktı. En çok artan harcama kalemi olduğunun yanı sıra nakit çekimin yer aldığı öbür kalemi toplam harcama içinde hissesini da en çok artıran olarak öne çıktı.
VERGİ ÖDEMELERİNİN HİSSESİ DA ARTTI
Bu son iki yılda toplam harcama içinde hissesini dikkat cazibeli biçimde artıran bir öteki bölüm kamu vergi ödemeleri oldu. Hem vergi ödemelerinde kredi kartının yaygınlaşması hem de yükselen vergiler bu hissenin artmasında tesirli. Merkez Bankası datalarına nazaran kamu vergi ödemeleri büyüklüğü son 2 yılda yüzde 512,3 arttı toplam harcamalardaki artışın epeyce üzerinde gerçekleşti. Vergi ödemelerinin toplam harcama içindeki hissesi da Temmuz 2023’teki yüzde 3,16 düzeyinden Temmuz 2025’te yüzde 5,91’e yükseldi.
Kredi kartı harcamalarının bölümlere nazaran dağılımında öbür ile vergi ödemeleri dışında çok büyük bir değişim yaşanmadı. En fazla hisse kaybını 2.79 puan ile elektrik ve elektronik eşya kümesi yaşarken havayolları 0.83 puan, sigorta ödemeleri 1.05 puan, akaryakıt ve akaryakıt 0.66 puan, giysi ve ayakkabı 0,75 puan hisse düşüşü gerçekleştirdi. Market ve alışveriş merkezlerinin de toplam harcamalar içindeki hissesinin yüzde 18,67’den yüzde 17,92’ye düşerek 0.75 puan gerilemesi dikkat çekti.
patronlardunyasi.com
