Sağlık teknolojileri, savunma endüstrisi üzere farklı alanlarda kullanılmak üzere ortaya koyulan buluşların bir ortaya getirildiği ve gereç olarak elmas, ışık ve beyinden ilham alan güç verimliliğinin kullanıldığı proje, “Elmasla Gören”, “Işıkla Duyan” ve “Beyin Üzere Düşünen” başlıklı mikro-sistemlerden oluşuyor.
Elmasın moleküler yapısını, ışığın irtibat gücünü ve beynin çalışma verimliliğini kullanan projedeki “Elmasla Gören” sistemleriyle tıbbi görüntülemenin, “Işıkla Duyan” ile inançlı irtibatın, “Beyin Üzere Düşünen” ile ise yapay zeka donanımlarının geleceğini şekillendirmek hedefleniyor. “Elmasla Gören” bünyesinde biyomedikal ultrasonik görüntüleme ve beyin kanaması tespiti için geliştirilen aygıtla, mikrodalga ile uyarılan beyin kanamasının oluşturduğu güç, adeta bir “ses” üzere algılanarak, hayati değeri olan teşhis ve birinci müdahale hasta daha ambulansın içindeyken dakikalar içinde yapılabilecek.
Elginkan Vakfı Teknoloji Ödülü’ne layık görülen Yapay Duyular projesi, beyin kanaması tespiti için geliştirilen aygıtla da Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) En Âlâ Akademik Buluş Ödülü’nün sahibi oldu.
“EN İNCE DAMARLAR, EN ERKEN EVRE TÜMÖRLER NET FORMDA GÖRÜLECEK”
Projeye ait açıklamalarda bulunan ODTÜ Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Bayram, “Beyin kanaması teşhisinde ‘altın standart’ olan cihazlar hastaneye kurulu ve sabittir. Bizim geliştirdiğimiz sistem ise mikrodalga gücüyle kanamanın sesini duyan termoakustik taşınabilir bir tahlildir.” dedi.
Sistemin sıhhat problemlerine global tahlil getirme potansiyeline dikkati çeken Bayram, şu sözleri kullandı:
“Bu sistem, acil müdahalede ambulansın içinde, şimdi hastaneye varmadan beyin kanamasını tespit edebilecek. Bu yalnızca bir aygıt geliştirmek değil, acil tıp prosedürlerini değiştirecek, erken müdahale ile binlerce hayatı kurtaracak bir yeniliktir. Biz Türkiye’den dünyaya yayılacak bir teknoloji dalgasının birinci kıvılcımını çaktık, asıl büyük tesir bundan sonraki süreçte, bu teknolojilerin endüstriye ve hayata nüfuz etmesiyle görülecektir.”
Bayram, ultrasonik görüntülemede kullanılan silisyumun yorulma ve ısınma üzere sorunlar münasebetiyle artık fizikî limitlerine ulaştığını, tabiattaki en sert ve ısıyı en yeterli ileten gereç olan elmasın ise sınırsız bir potansiyel sunduğunu lisana getirdi. Elması seri üretilebilir bir çip haline getirdiklerini belirten Bayram, “Bu sensörlerin hastanelere girmesiyle, bugün görülemez denilen en ince damarların, en erken evre tümörlerin net biçimde görüldüğü bir elmas çağı başlayacak. Elmas membranlı sensörlerimiz teknoloji alanında Ankara’nın ‘Elmas Vadisi’ diye anılacağı bir platform teknolojisinin öncüleridir.” sözlerini kullandı.
“EN ÇETİN ŞARTLARDA BİLE ‘DUYABİLEN’ YENİ BİR DUYU”
Prof. Dr. Bayram, “Işıkla Duyan” sistemi bünyesinde geliştirdikleri Fiber Optik MEMS mikrofonun, enerjiyi ve ses verisini sırf ışıkla taşıyabildiği bilgisini paylaştı.
Mikrofonun MR aygıtlarının içindeki elektriksel gürültüden de etkilenmediğini belirten Bayram, “Bu teknolojiyi, yalnızca bir mikrofon olarak değil, en çetin şartlarda bile ‘duyabilen’ yeni bir duyu olarak düşünebiliriz. Bu yenilik, savunma sanayiinden uzay teknolojilerine kadar, daha evvel öngörülmeyen uygulama alanlarının kapısını aralayan bir anahtardır.” dedi. Bayram, “Beyin Üzere Düşünen” sistemi bünyesindeki MEMS Nöristör’ün de beynin verimliliğini taklit eden, bellek ve işlemciyi birleştiren bir aygıt olduğunu lisana getirerek, “Asıl maksadımız, yapay zekayı uzak devasa sunucular yerine her aygıtın içinde, bilgiyi buluta göndermeden işleyebilen, inançlı ve çevreci bir yapıya kavuşturmaktır.” açıklamasında bulundu.
Akademik bilgiyi ticarileştirerek muhafazayı ve fikri mülkiyete dönüştürmeyi amaçladıklarını vurgulayan Bayram, MEMS Nöristör üzere teknolojilerin güç krizine tahlil getireceğini ve sanayi işbirlikleriyle güçlendiğinde Türkiye’nin teknoloji ihracatında katlamalı büyüme sağlayacağını söz etti.
patronlardunyasi.com