Küresel teknoloji pazarı, daha evvel görülmemiş bir bellek (RAM ve NAND) kıtlığıyla karşı karşıya. Krizin altında son yılların en beğenilen teknolojisi yapay zekâ yatıyor. Google, Microsoft, Open AI üzere devler ile birçok yeni şirket, yapay zekâ (AI) altyapısı için büyük bilgi merkezlerine yüksek adetlerde bellek almak isteyince talep artık yetişilemez noktaya geldi. Bu durum, bilgisayar ve akıllı telefon pazarında kullanılacak bellek ölçüsünü daralttı. Bellek bulunurluğunun azalması fiyatları dünya genelinde artırdı ve 2026 boyunca artırmaya devam etmesi bekleniyor. Uzmanlar bu sene telefon, bilgisayar ve oyun konsolu pazarının daralacağı görüşünde.
YÜZDE 70’İ BİLGİ MERKEZİNE
Uluslararası tahlillere nazaran 2026’da üretilen bellek çiplerinin yaklaşık yüzde 70’i yapay zekâ altyapısı kuran büyük bilgi merkezlerine gidecek. Bu durum, telefon ve bilgisayar üzere tüketici eserlerine ayrılan bellek ölçüsünü azaltarak global tedarik zincirini zorluyor. Son aylarda RAM fiyatlarında sert artışlar yaşandı. Bilhassa yeni kuşak bilgisayarlarda kullanılan DDR5 bellekler için kimi pazarlarda fiyatların 2025 sonundan bu yana üç katına çıktığı belirtiliyor. Artış, sırf RAM’le hudutlu kalmadı; depolama üniteleri olan SSD ve NAND çiplerinde de fiyat baskısı oluştu.
BİLGİSAYAR TOPLAMAK ZORLAŞIYOR
Samsung ve SK Hynix üzere büyük üreticiler, sunucu odaklı bellek eserlerinde fiyat artışına hazırlanırken, PC üreticileri de yükselen maliyetleri yeni modellerin etiketlerine yansıtmaya başladı. Reuters’a konuşan analistler, bilhassa giriş düzeyi aygıtlarda bellek maliyetinin eser fiyatında daha büyük hisse tutacağını vurguluyor. Bilhassa 2026 yılı boyunca ve 2027 yılının bir kısmında artık “geleneksel” olarak tabir edilen bilgisayar ve akıllı telefon üretiminde azalmalar bekleniliyor.
‘FİYAT BASKISI TÜRKİYE’Yİ ETKİLEYEBİLİR’
Peki bu durum Türkiye’yi nasıl etkileyecek? Hürriyet’ten Taylan Özgür Lisan’ın haberine nazaran, Türk Elektronik Sanayicileri Derneği (TESİD) Yönetim Kurulu Lideri Yaman Tunaoğlu, global bellek derdinin Türkiye’yi şu kademede direkt vurmadığını lakin yıl içerisinde tüketici elektroniğinde hissedilebileceğini söyledi. Yapay zekâ altyapılarının çok yüksek ölçüde RAM kullandığını belirten Tunaoğlu, bu alandaki üretimin ileri teknoloji gerektirdiğine işaret ederek, şunları söyledi:
“Bu çiplerin büyük kısmı Hollanda merkezli ASML’nin gelişmiş makineleriyle üretiliyor ve yüklü olarak Güney Kore ile Tayvan’da bulunuyor. Bu nedenle arz baskısının bir müddet daha devam etmesi mümkün.”
Tunaoğlu’na göre TV, PC ve cep telefonlarında önümüzdeki periyotta tedarik problemleri ve fiyat artışları görülebilir. Öte yandan bellek yatırımlarının sürdüğünü de hatırlatan TESİD Başkanı, “Birkaç ay öncesine kadar çip tarafında bolluk vardı. 2026 boyunca dalgalanma sürebilir, lakin 2027’de piyasanın tekrar istikrara oturacağını düşünüyorum” diye konuştu.
NASIL ORTAYA ÇIKTI
– Yapay zekâ talebi patladı: Bilgi merkezleri ve yapay zekâ sunucuları, bilgisayar ve telefonlardan çok daha fazla bellek tüketiyor.
– Üreticiler rotayı değiştirdi: Bellek üreticileri, daha yüksek kâr bırakan yapay zekâ odaklı bellek çeşitlerine (ör. HBM) öncelik vermeye başladı.
– Kapasite kayınca daraldı: Birebir üretim sınırları hudutlu olduğu için, HBM’ye ayrılan kapasite arttıkça klâsik belleklerin (DDR4/DDR5/LPDDR) üretimi azaldı.
– Klasik aygıtları etkiledi: Ana akım aygıtlara giden bellek azaldı; stoklar gerildi, fiyat baskısı yükseldi ve tedarik riski büyüdü.
KİMLERİ ETKİLİYOR
Akıllı telefon üreticileri: Büyük Çin markaları dahil birçok firmanın, 2026 üretim gayelerini bellek fiyatlarındaki artış nedeniyle aşağı çekmesi bekleniyor.
PC ve oyun aygıtları: Bilhassa modüler sistemlerde RAM fiyatlarının yüzde 200’ü aşan artışlar nedeniyle satışlara olumsuz yansıması bekleniyor.
Otomotiv elektroniği ve akıllı aygıtlar: RAM, araç denetim üniteleri ve IoT aygıtlarında kullanılan kritik bir bileşen. Bellek fiyatları yükselince üreticiler tasarrufa yöneliyor; bu da eser özelliklerinde sadeleşme ve maliyet artışlarına neden olabilir.
patronlardunyasi.com