Schengen protestoları sınırları kapattırınca Balkan ülkeleri yakıt kriziyle karşı karşıya kaldı

Batı Balkanlar’dan dört ülkeden kamyon sürücüleri, Schengen seyahat kısıtlamalarını protesto etmek amacıyla Avrupa Birliği ile olan 20’den fazla hudut kapısını bloke etti. Yetkililere nazaran protestolar, günlük yaklaşık 100 milyon euroluk ihracat kaybına yol açıyor. Blokajlar, Avrupa Birliği’ni Türkiye ve Orta Doğu’ya bağlayan kritik bir kara ulaşım koridorundaki nakliyeciliği durma noktasına getirdi.

Karadağ Enerji Bakanlığı, Salı gecesi yaptığı açıklamada, petrol şirketlerinden mevcut yakıt stoklarına ve tertipli akaryakıt tedarikinin ne kadar mühlet sürdürülebileceğine ait bilgi talep ettiğini duyurdu. Reuters’ın duyurduğu açıklamada, fiili arzın büyük ölçüde sadece akaryakıt istasyonlarında bulunan yakıtla hudutlu kaldığı, bunun da piyasanın sırf birkaç gün daha işlemesine imkân tanıyacağı belirtildi. Bakanlık ayrıyeten, vatandaşlara akaryakıt istasyonlarından muhtaçlık fazlası yakıt satın almamaları davetinde bulundu.

Karadağ polisi ise daha evvel yaptığı açıklamada, kamyon sürücülerinin Perşembe günü öğlen saatlerine kadar protesto müsaadesine sahip olduğunu bildirdi. Sürücüler, taşıdıkları yüksek hacimli yükler nedeniyle ziyaret müddetlerini süratle doldurduklarını belirterek, Schengen hür sirkülasyon bölgesinde müsaade verilen kalış mühletinin uzatılmasını talep ediyor.

PROTESTOLARIN NEDENİ

Protestolar, AB vatandaşı olmayanların Schengen Bölgesi’nde 180 gün içinde en fazla 90 gün kalmasına müsaade veren uzun müddettir yürürlükteki kuralların uygulanmasını amaç alıyor. Bu düzenleme daha evvel de profesyonel şoförler için geçerliydi; fakat Entry/Exit System’in Ekim 2025’ten itibaren kademeli olarak devreye girmesiyle kontroller sıkılaştı.
Yeni sistem, pasaport damgaları yerine parmak izi ve yüz manzarası üzere biyometrik datalarla kalış müddetlerini dijital olarak takip ediyor ve ihlallerin önüne geçmeyi amaçlıyor. Çadež, COVID-19 salgını ya da Süveyş Kanalı krizi üzere geçmiş tedarik zinciri sıkıntılarının bilakis, mevcut krizin “Avrupa bürokrasisinin esnek olmamasından” kaynaklandığını savundu.

“PROTESTOLAR SÜRECEK” MESAJI

Euronews’ta yer alan habere nazaran, Yunanistan ile Kuzey Makedonya ortasındaki en ağır geçiş noktası olan Gevgelija’da yaklaşık 100 kamyon yük terminalini kapattı. Bölgedeki başka hudut kapılarında da emsal görünümler yaşandı. Şoförler, ilaç, canlı hayvan, mühimmat ve patlayıcı taşıyan araçlara geçiş müsaadesi vereceklerini, bunun dışındaki taşımaların ise durdurulacağını açıkladı. Protestoların talepler karşılanana kadar en az yedi gün sürmesi bekleniyor.

Sırbistan Taşımacılar Birliği Lideri Neđo Mandić, tahlil için her türlü makul teklife açık olduklarını belirterek, “Özel bir şoför vizesi, profesyonel şoförler için gün sayısının artırılması ya da öteki bir çözüm… Hepsine hazırız” dedi.

AB’DEN BİRİNCİ AÇIKLAMA

Sırbistan Başbakanı Đuro Macut, geçen hafta AB temsilcileriyle yaptığı görüşmede bölge şoförleri için özel statü talep etmiş, sorunun nakliyatı “tamamen felç edebileceği” ihtarında bulunmuştu. Avrupa Komitesi Sözcüsü Marcus Lamert ise, Batı Balkanlar’dan gelen tasaların farkında olduklarını ve durumu yakından izlediklerini söyledi. Lamert, EES’nin yeni kurallar getirmediğini, mevcut Schengen kurallarının daha faal uygulanmasını sağladığını vurguladı ve mevzunun bu hafta AB’nin vize stratejisi gözden geçirilirken ele alınacağını belirtti.
Batı Balkanlar’daki altı ülke, 27 üyeli Avrupa Birliği’ne iştirak sürecinde farklı evrelerde bulunuyor.

patronlardunyasi.com