Son 10 yılda yüzde 600 artış gösteren yabancı öğrencilerden Türkiye’ye yıllık 3 milyar dolar girdi

Türkiye üniversitelerinde tahsil gören yabancı asıllı öğrenci sayısı son 10 yılda çok süratli artarak 48 bin bireyden 336 bine geldi. Yabancı asıllı öğrencilerin 60 bin 750’si Suriyeli, 40 bin 354’ü Azerbaycanlı, 29 bin 126’sı Türkmenistanlı, 28 bin 924’ü İranlı. Bu 4 ülke öğrenci sayısı 20 binin üzerinde olanlar. En süratli artış Suriyeli öğrencilerde oldu. 2013 – 14 öğretim yılında yalnızca bin 785 Suriyeli öğrenci varken 2023 – 24 öğretim yılında sayısı 34 kat artarak 61 bine dayandı.

Bu sayı toplamın %18’ine denk geliyor. Bu yüksek sayı Suriye’de iç savaş sonrası yaşanan göç ve sığınma sonrası ortaya çıktı.

Ekonomim’den İbrahim Ekinci’nin haberine nazaran, “Haymatlos” denilen “vatansızlar” hariç Türkiye’de 203 ülkeden yabancı öğrenci var. Diğer bir sözle öğrencisi olmayan ülke neredeyse yok. Binden fazla öğrencisi bulunan 40 ülke var. 20 binden fazla öğrencisi bulunan ülke sayısı 4, 10 binden fazla öğrencisi bulunan ülke (Irak, Kazakistan, Mısır) sayısı üç. 5 – 10 bin ortası öğrencisi bulunan 10 ülke (Afganistan, Somali, Yemen, Ürdün, Özbekistan, Sudan, Bulgaristan, Filistin, Endonezya ve Fas) var. Türkiye’de üniversite eğitimi alan Afgan sayısı 9 bin 149.

2013 – 2014 öğretim yılında Türkiye’de tahsil gören 33 bin 431 erkek, 14 bin 752 kız yabancı öğrenci vardı. 2023 – 2024 öğretim yılı itibariyle bu sayılar 194 bin 76 erkek, 142 bin 290 kız öğrenciye geldi. Mısır, Arap ülkeleri kümesinde kıymetlendirilir ve hariç tutulursa, Türkiye’nin en büyük milletlerarası yardımı yaptığı, epey sıcak dış bağlara sahip olduğu Somali, Afrika’dan Türkiye’de en çok öğrenci gönderen ülkelerin başında yer alıyor. Somali, 8 bin 872 öğrenci sayısı ile açık orta önde. Gerisinden 5 bin 847 öğrenci sayısı ile Sudan geliyor.

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ BİRİNCİ SIRADA

Türkiye’ye en fazla yabancı öğrencinin geldiği kent İstanbul. Onu Antalya takip ediyor. Üniversite olarak bakıldığında ise Karabük Üniversitesi birinci sırada. YÖK istatistiklerine nazaran İstanbul Esenyurt’ta 4 bin 20 yabancı öğrenci gözüküyor. Yabancı asıllı öğrenciler Eskişehir Anadolu Üniversitesi’nin açık öğretim imkanlarından da yararlanıyor. Bunlarla birlikte AÜ’de kayıtlı yabancı sayısı 18 bin 474’e ulaşıyor. Anadolu Üniversitesi’nin özel durumu hariç bakıldığında en çok yabancı öğrenci barındıran üniversitelerin başında 11 bin 558 öğrenci ile Karabük Üniversitesi geliyor. İkinci sırada Erzurum Atatürk var. 5 binden fazla yabancı asıllı öğrencisi olan üniversite sayısı 15 gözüküyor.

ÜNİVERSİTELER 1 MİLYAR DOLAR KAZANIYOR

Yabancı asıllı öğrenciler hem devlet hem de özel – vakıf üniversitelerinde tahsil görüyor. Yabancı öğrenciler için üniversite fiyatları konusunda Mülteciler Derneği’nin (2024 – 2025 tahsil devri için açıklamaları şöyle:

“Yabancı Öğrenci İmtihanına (YÖS) girerek üniversite eğitimine Türkiye’de devam etmek isteyen öğrenciler (geçici muhafaza altındaki Suriyeliler de dahil) üniversitelerin kendi belirlemiş oldukları yıllık tahsil fiyatlarını ödeyerek okullara kayıtlarını yaptırabiliyor. Bu fiyatlar üniversiteye ve programa nazaran değişiklik göstermektedir. Yabancı para üniteleriyle belirtilen fiyatlar Merkez Bankasının şimdiki döviz kuruna nazaran Türk Lirasına çevrilerek tahsil edilir.”

Derneğin verdiği bilgilere nazaran, Hacettepe Üniversitesi Tıp, İÜ Cerrahpaşa Tıp fiyatı 12 bin dolar. Başka fakültelerde daha düşük fiyatlar var ve kimi kısımlar için bin 500 dolara kadar iniyor. 336 bin yabancı asıllı öğrenci sayısı göz önüne alındığında ortalama 3 bin dolar dahi düşünülse, yabancı uyrukluların yalnızca üniversitelere 1 milyar doların üzerinde fiyat ödediği varsayım edilebilir. Eğitim bölümü uzmanı gazeteci Pervin Kaplan’ın bir haberinde, öğrenci sayısı şimdi 300 bini yeni geçmişken, DEİK Eğitim İş Konseyi Başkanı İrfan Gündüz, bu öğrencilerden sağlanan geliri, yıllık 2 milyar dolar olarak vermiş. Fakat hem öğrenci sayısı 336 bini buldu hem de barınma ve beslenme harcamaları arttı. Tahsil fiyatları (ortalama 3 bin dolar), artı, yıllık 6 – 7 bin dolar barınma, beslenme ve öteki harcamalar halinde alındığında günümüzde bu sayının 3 milyar dolar civarına geldiği varsayım edilebilir.

patronlardunyasi.com