Japonya’daki siyasi gelişmeler ülke iktisadının gidişatı üzerinde tesirli oluyor. Takaiçi Sanae’nin geçen yıl ekim ayında Japonya Başbakanı olması ülkenin ekonomik dinamikleri üzerinde de tesirli olmaya başladı.
Takaiçi Sanae, Japonya’da 2022’de suikast sonucu hayatını kaybeden eski Başbakan Abe Şinzo’nun geleneğinden geliyor.
Mali genişleme yoluyla büyümeyi canlandırmayı savunan Takaiçi’nin Japonya Merkez Bankası’nın faiz artırımlarına karşı bir duruş sergilemesi ve ülkenin borç ezalarına karşın daha fazla mali teşvik lehine bir eğilim göstermesi ülke iktisadına ait de belirsizliklere neden oldu.
Takaiçi, Japon ekonomisindeki daralmadan ötürü mali teşvikleri canlandırmayı amaçlarken, başka taraftan bu teşviklerin ülkedeki enflasyonist baskıları artıracağına yönelik riskler de öne çıkıyor.
En son gelişmelere bakıldığında Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae’nin Temsilciler Meclisi’ni feshetmeyi düşündüğü, bunu yapması halinde şubatta erken seçime gidilebileceği konuşuluyor.
Takaiçi’nin Temsilciler Meclisi’ni 23 Ocak’taki parlamento oturumunun başlangıcında feshetmesi bekleniyor.
Alt meclisin feshedilmesi halinde, 2028’de yapılması beklenen genel seçimler için kampanyalar 27 Ocak ya da 3 Şubat’ta başlayabilir. Buna nazaran, halk 8 Şubat ya da 15 Şubat’ta erken seçimler için sandık başına gidebilir.
Japonya’da kabine, geçen sene kasım ayında 21,3 trilyon yen fiyatındaki ekonomik teşvik paketini onayladı. Kelam konusu adım genişleyici mali tedbirler almayı vadeden yeni önder Takaiçi Sanae’nin birinci büyük adımı oldu. Bu adım ülkede mali disiplinden taviz verileceği tasalarına de sebep oldu.
Başbakan Takaiçi Sanae’nin, hükümetinin parlamento çoğunluğunu daha da artırmak için erken seçime gideceği, bunun da daha fazla teşvik harcaması yapılmasına imkan sağlayabileceği iddia ediliyor.
İktidarın son seçimlerde kaybettiği gücün en azından bir kısmını geri alma hesabı yaptığı konuşuluyor.
Öte yandan, hükümetin daha fazla mali teşvik sağlayabileceği tarafındaki beklentiler ülke piyasasındaki risk iştahını artırırken, Japonya’da Nikkei 225 endeksi 54.522 puanla rekor kırdı. Dolar/yen paritesi 159,5 ile Temmuz 2024’ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti.
Analistler, dolar/yen paritesinin 160 düzeyini aşması durumunda kura müdahale olabileceğini belirterek, bu mümkün gelişmenin de BoJ’un faiz artırımına ait beklentileri nisan ayına öteleyebileceğinin öngörüldüğünü kaydetti.
“TAKAİÇİ’NİN ELİ ŞU AN GÜÇLÜ VE KAMUOYU TAKVİYESİ YÜKSEK SEYREDİYOR”
Konuya ait değerlendirmede bulunan Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, Japonya’da erken seçim söylentileri yahut beklentilerinin gerçeğe dönüşebileceğini belirterek, geçen hafta ülke medyasındaki haber akışına dikkati çekti.
Piyasaların da bu ihtimali ciddiye alıp fiyatladığını tabir eden Kaymaz, “Bu çerçevede Takaiçi’nin 23 Ocak’ta başlayacak parlamento oturumunda meclisi feshetmeyi planladığı konuşuluyor. Hakikaten koalisyon ortaklarından biri ‘haberin beklenmedik olmadığını’ söyledi. Sankei Gazetesi de Takaiçi’nin niyetini üst seviye yetkililere ilettiğini yazdı.” dedi.
Kaymaz, muhtemel erken seçimin zamanlamasına ait olarak ise “Bilindiği üzere son birkaç seçimde iktidar partisine takviye azalmıştı, oy oranları ve meclis varlığında önemli bir erime yaşandı. Lakin Takaiçi’nin eli şu an güçlü. Kamuoyu dayanağı yüksek seyrediyor ve bunu bir seçim fırsatı olarak görüyor.” sözünü kullandı.
Takaiçi’nin birinci aylarında iki eksene hassasiyet gösterdiğini izlediklerini aktaran Kaymaz, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Biri geçim kasveti, başkası de daha sağcı ve realist dış siyaset. Keza muhalefet partileri bilhassa ekonomik durumu sorguluyordu. Yeniden aşırı sağ iktidar partisi aleyhine mevzi kazanıyordu. Takaiçi’nin Çin’e karşı sert telaffuzunu de bu bağlamda okumak lazım. Tıpkı biçimde mali siyasetini. O bağlamda güçlü bir seçim sonucu alırsa Tayvan konusundaki sert telaffuzlarını ve genişlemeci maliye siyasetini halktan onay almış gibi sunabilir. Üstelik parti içindeki muhalefeti de susturur. Eski Başbakan Işiba’nın müttefikleri mesela, Çin’e daha ölçülü yaklaşımı savunuyordu. Onları kenara itmek kolaylaşır.”
TAKAİÇİ’NİN İSTEDİĞİ SİYASETLERİ HAYATA GEÇİRMEK İÇİN DAHA FAZLA SANDALYEYE GEREKSİNİMİ BULUNUYOR
Sadi Kaymaz, meclis aritmetiği sıkıntısının de dikkat çekilmesi gereken bir öbür öge olduğunu belirtti.
Alt mecliste iktidar bloku yerinin sağlam olmadığına işaret eden Kaymaz, “LDP, Japonya Yenilik Partisi ve bağımsızlar kıl hissesi çoğunluk sağlıyor. Takaiçi marjını genişletmek istiyor. Zira istediği siyasetleri geçirmek için daha fazla sandalyeye gereksinimi var.” diye konuştu.
Kaymaz, hususun piyasaya yönelik tesirlerini de değinerek, seçim gündemiyle pay senetleri yükselişe geçerken, para ünitesi üzerinde baskı oluştuğunu söyledi.
Sadi Kaymaz, “Piyasalar Takaiçi’nin görece uzun müddet iktidarda kalacağını fiyatlıyor. Takaiçi idaresinin uzun misyon mühleti BoJ üzerinde dolaylı baskı manasına geliyor.” sözlerini kullandı.
Takaiçi’nin uygulayacağı ekonomik siyasetin faizlerin nötr düzeyini bulmasını ve olağanlaşmasını zorlaştırıp, geciktirebileceğini aktaran Kaymaz, “Başka bir deyişle BoJ’u daha yüksek bir orana itebilir. Öbür taraftan piyasalarda Takaiçi’nin uygulayacağı genişlemeci mali siyasetlerin ve beraberinde getireceği tahvil ihraçlarının para ünitesini zayıflatacağı konusunda da bir fikir birliği bulunuyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Kaymaz, bu devirde enflasyon beklentilerinin artabileceğini belirterek, bu durumdan kaynaklı uzun vadeli tahvil getirilerinin yükselmesinden de kaygı edildiğini vurguladı.
Güçlü bir LDP varlığının muhalefete taviz verme zorunluluğunu azaltacağına işaret eden Kaymaz, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Ek harcama yahut vergi indirimi taleplerine Takaiçi direnç gösterebilir ki bu mümkünlük enflasyon beklentilerini dizginleyici işlev görebilir. Çin ile tansiyon sürebilir. Takaiçi’nin sert dış siyaset telaffuzları nedeniyle artan reytinglerini bir seçim zaferine dönüştürmesinin Çin ile bağlarda tansiyonu yüksek tutacağını öngörmek güç olmaz. Bu bakımdan turizm gelirlerinin bir süre daha zorlanacağını söylenebilir. Ayrıyeten Japon endüstrisi az metal riskiyle daha fazla yüz yüze kalabilir.”
patronlardunyasi.com