Tekstilciler savunma, havacılık ve teknolojiye yöneliyor

Türkiye’de dokumacılık, hazır giysi, deri ve ayakkabı dallarında yaşanan yapısal kriz derinleşti. Yıllarca Türkiye’nin ihracat lokomotifi olan tekstilcilerin değerli bir kısmı rota değiştirmeye başladı. Bir kısmı üretimini yurtdışına taşırken, bir kısmı büsbütün fabrikasını kapatıyor; büyük bir kesim ise savunma sanayi, havacılık, uzay, yazılım ve teknoloji alanlarında yeni bir meslek kurmaya çalışıyor.

KATMA PAHA KAYBI
Son iki yılda dokuma, hazır giysi, ayakkabı ve deri bölümlerinde katma kıymet bariz biçimde geriledi. Birkaç yıl önce hem Avrupa Birliği hem de ABD pazarında uzunluk gösteren Türk şirketler, artık Türkiye’deki üretimlerini yüksek maliyetler nedeni ile daha ucuz ülkelere taşıyor. Bölümde binlerce işletme faaliyetlerine son verirken, bir kısmı ya kapasite küçülttü ya da konkordato yoluna gitti.

Türkiye Giysi Sanayicileri Derneği (TGSD) datalarına nazaran, 2025 yılında Türkiye hazır giysi kesiminin dünya pazarlarından aldığı hisse 35 yıl ortadan sonra birinci sefer yüzde 3’ün altına geriledi. Türkiye’nin bu alandaki en kıymetli rakipleri olan Çin, Bangladeş, Vietnam üzere ülkeler 2025’te çift haneli büyüdü. Dokumacılık, deri ve ayakkabı bölümlerinde faaliyet gösteren birçok firma dal değiştirmeye başladı. Bilhassa hükümet yetkilileriyle yapılan toplantılarda da savunma, havacılık ve uzay endüstrisindeki bölümlere işaret edildiğini belirten bölüm temsilcileri, üretim tesislerini bu alanlara döndürmek için kolları sıvadı. SAHA İstanbul ve Türk Savunma ve Havacılık Sanayii İmalatçılar Derneği (SASAD) üzere savunma-havacılık kümelerine üye olan şirketler bu ekosistemin modülü hâline geliyor. Ayakkabı ve otomotiv için poliüretan sistemler üreten Kimpur, savunma ve deniz platformları için ileri materyaller geliştiriyor. Tuzla Deri İhtisas OSB’de faaliyet gösteren Cihan Deri ise havacılık ve savunma için özel deri ve uçak içi materyaller üretimi yapıyor. Firma yanmaz uçak koltuk kılıfı geliştirdi. Aile şirketi olarak başlayan Hakteks de klasik dokumadan endüstriyel teknik dokumacılığa ve PU/PVC yapay deriye yönelerek bugün savunma sanayi, askeri çadırlar ve farklı teknik alanlara odaklanan bir üretim yapısına geçmiş durumda.

TEKSTİL NEDEN ZORDA?
Sabah’tan Metin Can’ın haberine nazaran, kesim temsilcileri yaşanan krizin gerisindeki nedenleri şöyle sıralıyor:

“Düşük katma bedelli üretim yapısının kronik hale gelmesi, kilogram başına ihracat gelirinin teknoloji dallarının çok gerisinde kalması, güç, personellik ve kira maliyetlerinin artışı, Çin, Vietnam ve Bangladeş üzere ülkelerin agresif fiyat rekabeti, finansmana erişimde zahmet ve yüksek faiz ortamı.”

patronlardunyasi.com