TÖDER, OHSAD ve TÜROB temsilcileri BDDK kararının kayıt dışı ve ödeme güçlüğünü artıracağı uyarısında bulundu

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) kredi kartı limitlerine yönelik aldığı kısıtlama kararı piyasada şok tesiri yaratırken, iş dünyası temsilcileri limit kısıtlamalarının eğitimden sıhhate, beyaz eşyadan mobilya ve turizme kadar çeşitli dalları olumsuz etkileyeceğini belirtiyor. Tıpkı vakitte kararın kayıt dışını da artırabileceğine dikkat çeken kesim temsilcileri kararın yine gözden geçirilmesini talep ediyor.

BDDK, geçtiğimiz cuma gecesi açıkladığı kararda kart hamillerinin, tüm bankalardaki toplam kart limitlerinin 400 bin TL’nin üzerinde olması halinde, son bir yıl içerisindeki en yüksek harcamanın yapıldığı hesap kesim tarihindeki kullanılmayan kart limitlerinin, bankalarca kısmi bir oranda azaltılacağını açıkladı. Kararda limitlerin bankalarca 15 Şubat’a kadar indirileceği belirtildi. Kamuoyundan gelen yansılar üzerine ikinci bir açıklama daha yapan BDDK, kararın finansal istikrarın güçlendirilmesini sağlamak için bir paket halinde Hazine ve Maliye Bakanlığı ve TCMB koordinasyonunda alındığını belirtirken, temelde tüketicinin korunması, alt gelir kümelerinin desteklenmesi, yasa dışı bahisle gayret ve milletlerarası düzenlemelere ahenk ismine bu kararın alındığını bildirdi.

“KARARLARDA SEKTÖREL AYRIŞMA OLMALI”

TAŞEL: ÖZEL OKULLARA KAYITLARDA KASVET YARATACAK

BDDK kararı sonrası kamuoyunda öne çıkan en değerli itiraz noktası eğitim konusunda oldu. Bu noktada görüşlerini paylaşan Tüm Özel Öğretim Kurumları Derneği (TÖDER) Başkanı İbrahim Taşel, alınan kararın birinci bakışta limit-gelir uyumsuzluğuna müdahale etme istikametiyle bakıldığında gerçek bir karar üzere göründüğünü, lakin bilhassa eğitim ve sıhhat üzere dallarda yüksek oranlı ödemelerin olduğu hesaba katıldığında tesirinin olumsuz olabileceğini söyledi. Şu anda taksit ve banka kampanyalarının da tesiriyle özel okul ödemelerinde kredi kartının hissesinin yüzde 70’ler düzeyinde olduğunu aktaran Taşel, “Şimdi tekrar taksit ve kampanyalar olsa da limitler dolu olacağı için vatandaşlar meşakkat yaşayabilir. Yüksek enflasyon nedeniyle özel okul kayıtlarında bir düşüş kelam konusu, bu uygulama daha da olumsuz etkileyebilir” dedi. Kararın sektörel bazda kıymetlendirilerek düzenlenmesinde yarar olacağına işaret eden Taşel, “Bu kararlar alınırken toptancı bir bakış açısıyla yaklaşmamak gerekiyor. Fakat sektörel bir ayrışma olmayacaksa da eğitim ve sıhhat konusunda bankalarca ek hesap açılabilmesini hakikat buluyorum” diye konuştu. Şu anda okulların yeni kayıt devrinde olduğunu hatırlatan Taşel, “En azından yeni kayıt periyodu sonrasına kadar bunun ertelenmesi gerçek olabilir” diye konuştu.

BAHAT: SIHHATTE KREDİ KARTI KULLANIMI YÜZDE 80

Özel Hastaneler ve Sıhhat Kuruluşları Derneği (OHSAD) Başkanı Reşat Bahat, kararın sıhhat bölümünü çok etkileyeceğini vurgularken, kesimde geçmişte yüzde 10-15’lerde olan kredi kartı kullanımının şu anda yüzde 80’ler civarında olduğunun altını çizdi. Bunun münasebetlerinden biri olarak da en yüksek banknotun 200 TL olmasını gösteren Bahat, “Böyle olunca 100 bin, 200 bin, 300 bin liralık süreç için bir vatandaşın kredi kartıyla ödemeyecekse çantayla para getirmesi gerekiyor ki bu da çok mümkün değil. Bu karar bizim elimizi kolumuzu bağlıyor” dedi. Yanı sıra kararın kayıt dışılıkla gayrette de önemli meseleler yaratabileceğine dikkat çeken Bahat, “Çünkü kurumlar kredi kartıyla ödemelerde otomatik olarak esasen fatura kesiyorlar. Öteki türlü çantayla gelen paraya istediği kadar fatura kesebilir. Bu işini düzgün yapan kesimleri probleme sokacak. Lakin kayıt dışına kaçmak isteyen kurumların da işini kolaylaştıracak” diye konuştu.

GÜLEÇ: HAKSIZ REKABETİN ÖNÜNÜ AÇABİLİR

Mobilya Dernekleri Federasyonu (MOSFED) Başkanı Ahmet Güleç, bu kararın birinci etapta tüketici tarafında tasarrufları artırmaya yönelik bir siyaset üzere göründüğünü, bu siyasetin da anlaşılabilir olacağını söylerken, bununla bir arada kayıt içindeki paranın kısılmasının ise bir yarar sağlamayacağına işaret etti. Güleç, “Kredi kartlarında limitlerin kısılması demek satışların kayıt dışına hakikat büyümesi manasına geliyor. Bu da hem enflasyona bir katkı sağlamıyor hem de haksız rekabetin önünü açıyor. Bilhassa biz mobilyacılar da bunun şuurundayız. Türkiye’deki enflasyon ortamı ve satın alma gücünü de düşündüğümüzde, bu limitlere müdahale istenilen neticeyi sağlamayabilir” tabirlerini kullandı.

ERESİN: 3-4 KİŞİLİK AİLELERDE TATİL KARARINI ‘YETERLİ LİMİT’ BELİRLİYOR

Kararı değerlendiren Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) Lideri Müberra Eresin, bilhassa iç turizmde fiyat odaklı satışların belirleyici bir öge olduğunu söylerken, tüketicilerin yüklü olarak taksit imkanı sunan tıp paketlerini ve konaklama tesislerini tercih ettiğini kaydetti. Türkiye’de turizm harcamalarında kredi kartı kullanımının da hayli yaygın olduğuna işaret eden Eresin, “Özellikle 3–4 kişilik aileler kelam konusu olduğunda, kredi kartı limitlerinin kâfi olması tatil kararını direkt etkileyen bir faktör haline geliyor. Elbette gelirle uyumsuz, çok borçlanmaya dayalı harcamalar sorgulanmalıdır. Lakin kredi kartı limitlerine yönelik genel ve katı kısıtlamalar, tatil talebini daraltarak iç turizmi olumsuz etkileyebilir. Bu tıp uygulamalar hem tüketicinin harcama davranışını hem de turizm dalındaki nakit akışını zayıflatma riski taşımaktadır. Münasebetiyle istikrarlı ve kesimi gözeten bir yaklaşımın, ekonomik sürdürülebilirlik açısından daha sağlıklı olacağı kanaatindeyim” diye konuştu.

BARAN: PİYASA ÖDEME ZAHMETİ İLE KARŞI KARŞIYA

Ekonomim’den Merve Yiğitcan’ın haberine nazaran, düzenlemeye ait birinci reaksiyon Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Gürsel Baran’dan geldi. Toplumsal medya hesabından açıklama yapan Baran, BDDK tarafından alınan son kararları dikkatle takip ettiklerini söylerken, enflasyonla gayret amacı çerçevesinde atılan her adımı önemsediklerini, mali disiplinin korunmasını da desteklediklerini ekledi. Lakin kredi kartı limitlerine getirilen bu cins sınırlamaların, gerçek bölüm ve vatandaşların günlük hayatı üzerindeki tesirlerinin de bütüncül bir bakış açısıyla kıymetlendirilmesi gerektiğine inandıklarına işaret eden Baran, bugün gelinen noktada kredi kartlarının yalnızca tüketim aracı değil, ticaretin, hizmet bölümünün ve hane halkı ödemelerinin değerli bir modülü haline gelmiş durumda olduğunun altını çizdi.

Eğitim fiyatları, özel okul ve üniversite ödemeleri, hastane ve sıhhat harcamaları, sigorta primleri, ulaşım, konaklama üzere pek çok masrafın kredi kartları aracılığıyla ödendiğine işaret eden Baran, “Kredi kartı limitlerinin daraltılması, vatandaşlarımızı ve işletmelerimizi ödeme zahmetiyle karşı karşıya bırakacaktır” dedi. Nakdî gelişmelere paralel olarak nakit taşıma imkanlarının da fiilen sınırlanmış durumda olduğunu vurgulayan Baran, “Artan fiyatlar karşısında, yüksek dengeli ödemelerin nakit olarak yapılması hem güvenlik hem de pratiklik açısından mümkün olmaktan çıktı. Nakit para kullanımının azalması tarafındaki genel eğilim de dikkate alındığında, kredi kartı limitlerinin kısıtlanması ekonomik hayatın işleyişini zorlaştıracaktır. Bu durumun en değerli yansımalarından biri de ticarette hissedilecektir. Kredi kartı kullanımının daralması, iç talebi baskılayarak bilhassa perakende, hizmet ve KOBİ ölçeğindeki işletmelerin satışlarını ve nakit akışını olumsuz etkileyecektir. Finansmana erişimde zahmet yaşanan bu süreçte nakit döngüsünün yavaşlaması, zincirleme bir tepkiyle üretimden istihdama kadar pek çok alanı etkileme potansiyeline sahiptir” tabirlerini kullandı.

YALÇIN: OTODA İKİNCİ ELİ OLUMSUZ ETKİLEYEBİLİR

Cardata’nın Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, “Bu çerçevede alınan kararların ikinci el araç pazarında kısa vadede kimi davranış değişikliklerine yol açması mümkün olsa da, dal genelinde sert bir daralma ya da kalıcı bir pazar küçülmesi beklemiyoruz” dedi. Bilhassa ikinci el araç pazarının yeni araç pazarına kıyasla çok daha süratli adapte olabilen bir yapıya sahip olduğuna işaret eden Yalçın, “Talep büsbütün ortadan kalkmıyor; daha çok segment, fiyat aralığı ve ödeme tercihleri ortasında yer değiştiriyor. Finansmana erişimin görece zorlaştığı periyotlarda, tüketicinin daha ulaşılabilir fiyat düzeylerine yöneldiğini ve ikinci el pazarının bu noktada doğal bir dengeleyici rol üstlendiğini görüyoruz. Hakikaten bilgilerimiz de, talebin büsbütün kaybolmadığını; daha rasyonel, bütçe odaklı ve seçici bir yapıya evrildiğini gösteriyor. BDDK kararlarının kesimi disipline eden bir tesiri var; lakin bu etkiyi ‘pazar daralması’ olarak değil, ‘pazarın yine dengelenmesi’ olarak okumak daha gerçek olacaktır” tabirlerini kullandı.

patronlardunyasi.com