Türkiye tekstil ihracatında lider değişti teknik tekstil ilk sıraya yükseldi
Türkiye dokumacılık bölümünde 2025 yılında toplam ihracat 2024’e paralel bir seyir izlerken, alt eser kümelerinde kıymetli bir yapısal dönüşüm dikkat çekti. Klasik olarak ihracatta birinci sırada yer alan dokuma kumaş, liderliği teknik dokumaya bırakırken, bu değişim dalın üretim ve ihracat kompozisyonunda katma kıymeti yüksek alanlara yönelimin güçlendiğine işaret etti. İstanbul Dokumacılık ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTHİB) datalarına nazaran teknik dokuma ihracatı, 2025 yılında yüzde 2,8 artışla 2 milyar 327 milyon dolara yükselerek bölümün en büyük ihracat kalemi oldu.
Aynı devirde dokuma kumaş ihracatı 2,3 milyar dolar düzeyinde yatay seyrederken, iplik, örme kumaş ve konut dokuması eser kümelerinde sonlu gerilemeler yaşandı. Teknik dokumacılık; giysi hedefi dışında, makul bir işlevi yerine getirmek üzere üretilen dokuma eserlerini kapsıyor. Dayanıklılık, hafiflik, ısıya ve kimyasallara direnç, filtreleme, müdafaa yahut yalıtım üzere özellikleriyle öne çıkan bu eserler, yüksek teknoloji ve mühendislik bilgisi gerektirmesi nedeniyle klasik dokuma eserlerinden ayrışıyor. Bu alan; otomotiv, savunma sanayi, inşaat, sıhhat, tarım, güç ve havacılık üzere birçok dala girdi sağlıyor.
AB KLASİK DOKUMADAN AYRIŞIYOR
Medikal dokumalar, kollayıcı giysiler, otomotiv iç döşemeleri, jeotekstiller, filtreleme eserleri, balistik kumaşlar ve endüstriyel kullanım gayeli teknik yüzeyler, teknik dokumanın öne çıkan alt başlıkları ortasında yer alıyor. Global ölçekte gelişmiş ülkelerin uzun müddettir tartı verdiği teknik dokumacılık, dünya dokumacılık ticaretinin en süratli büyüyen alanlarından biri olarak kabul ediliyor. Klâsik dokumacılık eserlerinde rekabetin büyük ölçüde maliyet odaklı ilerlediği global pazarda, teknik dokuma; bilgi, teknoloji ve inovasyon temelli yapısıyla ülkelerin ihracat stratejilerinde özel bir pozisyona sahip bulunuyor.
Ekonomim’in haberine nazaran, tüm bu nedenler ile global teknik dokumacılık ihracatı, büyümesini sürdürüyor. Maske ve gözetici giysilerin de tesiri ile en yüksek global ihracat hacmine 120 milyar doların üzerine çıkarak 2021 ve 2022 yıllarında ulaşan kesim 2024’te ise 119 milyar dolarlık hacme ulaştı. Bu yıl kesimin salgın periyodu ihracatını da geride bırakması bekleniyor. Çin, yüzde 28,1 hissesi ile dünya teknik dokumacılık ihracatında birinci sırada yer alırken Almanya yüzde 7,4 hisse ile ikinci, ABD ise yüzde 6,9 hisse ile 3. Teknik dokumacılık ihracatçısı ülke pozisyonunda bulunuyor. Bu bilgiler de teknik dokumanın gelişmiş ülkeler nezdinde hala kıymetini koruduğunu gösteriyor. Türkiye ise gerçekleştirdiği 2 milyar 264 milyon dolar ihracat ile globalden yüzde 2 hisse elde ettik ve en büyük 14. Teknik dokumacılık ihracatçısı ülke pozisyonunu sürdürdü. Geçen yıl ise bu bedel 2 milyar 327 milyon dolara çıkarak salgın sonrası 3 en yüksek ihracat kıymetine ulaşıldı.
TERCİH DEĞİL ZORUNLULUK
İstanbul Dokumacılık ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği İdare Şurası Üyesi Ali Sami Aydın, İtalya’dan Almanya’ya Hindistan’dan Çin’e kadar birçok ülkenin dokumacılık üretimini çabucak hemen misal tezgahlarda gerçekleştirdiğini anlattı. Aydın, “Ama işin içine girdiğinizde olay çok farklı yerlere gidiyor. Bundan sonra üretmekten çok sürdürülebilir, inovatif üretim ön plana çıkıyor. Bu tip teknik üretim gerçekleştiremediğiniz takdirde marka olma bahtınız da kalmıyor. Şu an Türkiye olsun öbür Avrupa ülkeleri olsun üretim yapanlar önemli halde inovatif eserlere emek harcıyorlar yatırım yapıyorlar. Pandemi sonrası tüketicilerin konfor talebi arttı. Konfor alanında taviz vermek istemeyenlerin taleplerine yönelik bu kategori de çoğunlukla. Bunun içinde savunma sanayiinden medikale kadar birçok farklı alan giriyor. Her firma şu an inovatif üretime yönelmediği takdirde talep gelmiyor. Bu usul üretime yönelenlere bakış açısı da değişiyor. Dokumada artık inovatif teknik dokumacılık eserleri en ön sırayı almaya başladı. Halı üretiminde bile sensörlü halılar güneş gücünü toplayan halılar, kendi kendini temizleyen eserler, perdeler döşemelikler kumaşlar. Bunların hepsi bu kategorinin içinde” dedi.
Teknik dokumanın artık bir tercih değil mecburilik haline geldiğini belirten Ali Sami Aydın, şöyle devam etti: “Bu mecburiliği yerine getiren firmalar çok daha rahat üretim yapacak ve dünyaya mal satabilecek. Fakat tek düze üretim yapanların hepsi çok zorlanacak. Konfeksiyoncuların yaşadıklarını yaşayacaklar. Teknik dokuması olmayan firmalar yarıştan geride kalacak. Devletin de burada çok imrendirici ve tahlil ve teşvikleri var.”
TÜRKİYE’NİN EN BÜYÜK PAZARLARI DA GELİŞMİŞ ÜLKELER
Ülke bazında incelendiğinde, ABD teknik dokuma ihracatında açık orta liderliğini sürdürdü. 2025 Ocak–Aralık devrinde ABD’ye yapılan teknik dokumacılık ihracatı yüzde 10,2 artışla 218,7 milyon dolara ulaştı. ABD, toplam teknik dokuma ihracatından yüzde 9,4 hisse aldı. ABD’yi Almanya ve İtalya izledi. Almanya’ya yapılan ihracat yıl genelinde yüzde 5,2 gerileyerek 171,4 milyon dolara inerken, İtalya’ya ihracat yüzde 0,7 artışla 162,7 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti. İngiltere, 2025’te yüzde 12,9’luk artışla 141,6 milyon dolara ulaşarak dikkat çeken pazarlardan biri oldu. İspanya ve Fransa da artış kaydeden ülkeler ortasında yer aldı. İspanya’ya teknik dokuma ihracatı yüzde 5,3 artışla 101 milyon dolara, Fransa’ya ihracat ise yüzde 5,7 artışla 91,7 milyon dolara yükseldi.
Oransal bazda en dikkat alımlı artış ise Fas ve Polonya pazarlarında yaşandı. Fas’a teknik dokuma ihracatı 2025 yılında yüzde 42,8 artarak 73,8 milyon dolara çıktı. Polonya’ya ihracat ise yüzde 14,8 artışla 75,4 milyon dolara ulaştı. Eser kümeleri bazında teknik dokumacılık ihracatında liderliği 824,4 milyon dolarlık ihracatla dokunmamış mensucat sürdürdü. Bu kalem, 2025’te toplamın üçte birinden fazlasını oluşturdu. Ambalaj maksatlı teknik dokumalar de büyümesini korurken, torba ve çuvallar ile vatka ve keçeler ihracatta öne çıkan öteki kümeler oldu. Plastik kaplamalı mensucat artış gösterirken, kord bezi ihracatında gerileme yaşandı.
patronlardunyasi.com
