Türkiye, 2024 yılında gerçekleştirdiği “insanlı birinci uzay misyonu” seyahatini muvaffakiyetle tamamlamasının akabinde, kendisini uzay ve havacılıkta kelam sahibi ülkeler listesinde tutacak çalışmalara tartı veriyor.
Astronotlar Alper Gezeravcı ve Tuva Cihangir Atasever’in beşerli uzay bilim misyonlarını 2024’te gerçekleştirmesiyle başlayan Türkiye’nin bu alandaki seyahati, her geçen yıl katlanarak büyüyor. Bu kapsamda 2024 yılında Milano’da ve geçen yıl Sidney’de gerçekleştirilen IAC tertiplerine katılarak uzay çalışmalarını dünyayla paylaşma imkanı bulan Türkiye, bu yıl da tarihinin en büyük etkinliklerinden birine konut sahipliği yapmaya hazırlanıyor.
Ülke, Antalya’da 5-9 Ekim’de gerçekleştirilecek IAC 2026’da, dünyanın dört bir yanından gelecek 10 binden fazla uzay, havacılık ve bilim alanında dalın önde gelen isimlerini, girişimcilerini, astronotlarını ve akademisyenlerini ağırlayacak. Türkiye’nin uzay alanındaki muvaffakiyet ve projelerini bir podyuma dönüştürecek aktiflik, bu yıl “Dünya daha fazla uzaya gereksinim duyuyor” sloganıyla 77’nci kere düzenlenecek. Aktiflikte, uzayın yanı sıra sürdürülebilirlik, turizm, teknoloji ve havacılık da konuşulacak.
Türkiye burada yalnızca konut sahibi değil, yönetici olarak da rol üstlenecek. Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Lideri Yusuf Kıraç’ın, Memleketler arası Uzay Federasyonu (IAF) Lider Yardımcılığına ve Asya-Pasifik Uzay İşbirliği Örgütü Kurul Başkanlığına seçilmesi, Türkiye’nin uzay diplomasisinde tartısını tescilleyecek. Böylelikle Türkiye, 2035’e kadar 1,8 trilyon dolara ulaşması beklenen uzay iktisadından alacağı hissesi artırırken bu alanda oyun kurucu ülkeler ortasında yerini almak için diplomasi trafiğine de istikamet verecek.
Türkiye’nin uzay ekosisteminin milletlerarası görünürlüğünü artırması ve yeni işbirliklerinin geliştirilmesine katkı sağlaması beklenen kongrede uzay çalışmalarının sırf bilimsel ve teknolojik ilerleme değil, tıpkı vakitte sürdürülebilir, inançlı ve erişilebilir bir gelecek inşa etmeye yönelik ortak bir gayret olduğu vurgulanacak.
Kongrenin, milletlerarası işbirliklerini güçlendirmesi, yenilikçi projelerin ortaya çıkmasına yer hazırlaması ve bilimsel diplomasiyi destekleyen bir buluşma noktası olması bekleniyor.
BU YIL BÜTÇEDE UZAY İÇİN 9 MİLYAR LİRA AYRILDI
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının geçen yıl uzay çalışmalarına ayırdığı bütçe 5 milyar lira düzeyindeyken bu yıl sayı yaklaşık 9 milyar liraya çıkarıldı.
Ay Programı kapsamında geçen yıl çalışmalarına süratle devam eden Türkiye son olarak “uzay limanı” projesinde de kıymetli bir adım attı. Proje sayesinde, kendi uydularını ve Ay misyonu araçlarını öteki bir ülkeye bağımlı kalmadan fırlatma kabiliyetine kavuşacak olan Türkiye, uzay vatanda tam bağımsızlığını sağlayacak limanı Somali’de inşa edecek.
Astronot Alper Gezeravcı’nın 18 Ocak 2024’te muvaffakiyetle uzaya gönderilmesi ve Milletlerarası Uzay İstasyonu’nda bilimsel 13 deney icra etmesi, Türkiye’ye uzay çalışmalarında boyut atlatmıştı. Akabinde Tuva Cihangir Atasever’in “Yörünge Altı Uzay Uçuşu” ile 1 yıl içinde 2 astronotunu uzaya göndermeyi başaran Türkiye, Türksat 6A ile de kendi uydusunu üretebilen sayılı ülkeler ortasına ismini yazdırdı. “Bir Türk vatandaşının uzaya gönderilmesi” amacının gerçekleştirilmesinin akabinde Türkiye, Ulusal Uzay Programı kapsamında belirlenen öteki amaçları teker teker hayata geçirmek için çalışmalarını sürdürüyor. Programda belirlenen maksatlar ortasında Ay ile birinci teması gerçekleştirmek, yeni jenerasyon uydu geliştirme alanında dünyayla rekabet edebilecek ticari marka ortaya çıkarmak, Türkiye’ye ilişkin bölgesel konumlama ve zamanlama sistemi geliştirmek, uzaya erişimi sağlamak ve bir uzay limanı işletmesi kurmak, ülkeyi astronomik müşahedeler ve uzay objelerinin yerden takibi mevzularında daha ileri düzeye taşımak, ülkede uzay sanayi iktisadını geliştirmek ve bir uzay teknolojisi geliştirme bölgesi kurmak da gayeler ortasında yer alıyor.
TÜRKİYE’NİN UZAY ALANINDA YÜKSELİŞİ DÜNYAYA DUYURULACAK
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da bilim insanları, öğrenciler, teşebbüsçüler, uzay şirketleri ve çok sayıda ülkenin uzay ajanslarının buluşma adresi olacak IAC için hazırlık çalışmalarına süratle devam ettiklerini belirterek, “Ülkemize yakışan, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde hayata geçirdiğimiz Ulusal Uzay Programı ile Türkiye’nin uzay bilimi ve teknolojilerindeki yükselişini dünyaya duyuran ve uzay çalışmalarının insanlığın ortak geleceğine hizmet etmesini sağlayan bir aktifliğe imza atacağız.” değerlendirmesinde bulunmuştu.
Dünyanın en kapsamlı ve itibarlı uzay etkinliklerinden biri olan IAC, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, TUA ve SAHA İstanbul’un konut sahipliğinde Antalya NEST Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilecek. IAC 2026 Antalya kapsamında memleketler arası fuar alanı, üst seviye oturumlar, kurum ve firma tanıtımları ile aktüel araştırmaların paylaşıldığı akademik ve teknik oturumlar düzenlenecek. Kongre boyunca bilim insanları, mühendisler, teşebbüsçüler, öğrenciler, uzay şirketleri, uzay ajansları ve karar alıcılar Antalya’da buluşarak global uzay ekosisteminin geleceğini şekillendirecek strateji, proje ve işbirliklerini ele alacak.
patronlardunyasi.com