Yenilenebilir enerji istihdamı, küresel kurulumlardaki artışa rağmen ilk kez 2024’te ivme kaybetti

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) ile Memleketler arası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından hazırlanan “Yenilenebilir Güç ve İstihdam – Yıllık Kıymetlendirme 2025” raporuna nazaran jeopolitik ve ekonomik belirsizliklerle artan otomasyon, bölüm istihdamındaki artış suratını sınırlayan en önemli ögeler oldu.

Rapora nazaran dünya genelinde yenilenebilir güç bölümünde istihdam 2024’te 2023’e nazaran yüzde 2,3 artarak 16,6 milyona ulaştı. Dal, 2023’te tüm vakitlerin en yüksek artışını kaydederek istihdamını 2022’ye nazaran yüzde 18,2 artırmış ve 16 milyon 200 bin bireye çıkarmıştı.

Böylece, global kurulumlardaki artışa karşın yenilenebilir güç istihdamında büyüme, birinci defa besbelli biçimde yavaşladı.

TEMİZ GÜÇ DALINDA ÇİN LİDERLİĞİNİ KORUYOR

Rapora nazaran Çin, entegre ve büyük ölçekli tedarik zincirleri sayesinde ekipmanları rakipsiz fiyatlarla sunabilmesi nedeniyle hem kapasite kurulumunda hem de ekipman imalatında liderliğini sürdürdü.

Çin, 2024’te global toplamın yüzde 44’üne karşılık gelen yaklaşık 7,3 milyon kişilik yenilenebilir güç istihdamı oluşturdu.

Avrupa Birliği, 2023 ile birebir düzeyde kalarak 1,8 milyon istihdamla Çin’i izledi, Brezilya’da yenilenebilir güç istihdamı 1,4 milyona ulaştı. Hindistan ve ABD’de ise istihdam artışı hudutlu kaldı ve sırasıyla yaklaşık 1 milyondan 1,3 milyona ve 1,1 milyona yükseldi.

GÜNEŞ GÜCÜ İSTİHDAMDA BİRİNCİ SIRADA

Teknoloji bazında değerlendirildiğinde güneş fotovoltaik (PV) dalı, kurulumların ve panel üretim tesislerinin süratli genişlemesi sayesinde istihdamda liderliğini sürdürdü.

Güneş PV bölümü, 2024’te 7,3 milyon bireye istihdam sağladı. Global PV istihdamının yüzde 75’i Asya ülkelerinde ağırlaşırken Çin, tek başına 4,2 milyonluk istihdamla başı çekti.

Sıvı biyoyakıtlar, 2024’te 2,6 milyonluk istihdamla güneş PV’nin akabinde ikinci sırada yer aldı. Bu alandaki istihdamın yüzde 46,5’i Asya’da gerçekleşti.

Hidroelektrik güç, 2,3 milyonluk iş gücüyle üçüncü sırada yer alırken rüzgar gücü dalı, 1,9 milyonluk istihdamla onu izledi.

İSTİHDAMDA KAPSAYICILIK VE EŞİTLİK VURGUSU

Raporda, sayısal bilgilerin ötesinde yenilenebilir güç iş gücünde daha fazla kapsayıcılık ve eşitlik gereksinimine işaret edildi.

Kadınlar ve engelliler başta olmak üzere hiçbir toplumsal kümenin dışlanmaması gerektiği vurgulanan raporda, yenilenebilir temelli güç geleceğinin farklı yetenekler ve bakış açılarıyla şekillenmesinin kıymetinin altı çizildi.

Rapora nazaran her iki kümenin da mevcut potansiyeli gereğince değerlendirilmiyor ve bu durum, şuurlu, çok taraflı ve sistematik siyasetlerin hayata geçirilmesini gerekli kılıyor.

YENİLENEBİLİR GÜÇ YATIRIMLARINDA İNSAN ODAĞI ÇAĞRISI

IRENA Genel Yöneticisi Francesco La Camera, yenilenebilir güç yatırımlarının süratle arttığını belirterek, “Hükümetler, yatırımları teşvik eden, yerli kapasiteyi güçlendiren ve tedarik zinciri boyunca nitelikli iş gücü geliştiren siyasetler aracılığıyla insanı, güç ve iklim amaçlarının merkezine koymalı” tabirlerini kullandı.

İstihdam artışındaki coğrafik dengesizliğe dikkati çeken La Camera, güç dönüşümünde geride kalan ülkelerin de milletlerarası toplum tarafından desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

La Camera, yenilenebilir güç kapasitesinin artırılmasının tek başına kâfi olmadığını belirterek, şunları kaydetti:

“Bu, yalnızca kapasiteyi üç katına çıkarma amacına ulaşmak için değil birebir vakitte sosyoekonomik yararların herkes için somut gerçeklikler haline gelmesini sağlamak ve dönüşüme yönelik toplumsal dayanağı güçlendirmek için de değerli.”

ILO’DAN ADİL VE KAPSAYICI İSTİHDAM ÇAĞRISI

ILO Genel Yöneticisi Gilbert F. Houngbo da yenilenebilir temelli geleceğe adil geçişin kapsayıcılık, insan onuru ve eşit fırsatlar temelinde inşa edilmesi gerektiğini vurguladı.

Houngbo, şu sözleri kullandı:

“Ülkeler, yenilenebilir güç yatırımlarını ve istihdam yaratmayı artırırken marifet, tecrübe ve yeteneklerine karşın iş gücü piyasalarında sıklıkla pürüzlerle karşılaşan engelli bireyler için erişilebilirliğin siyaset dizaynının ve uygulamasının her evresine dahil edilmesi konusunda özel bir sorumluluğumuz vardır. Bu, erişilebilir eğitim sistemleri, kapsayıcı işe alım uygulamaları ve farklı gereksinimlere ahenk sağlayan, her çalışanın haklarına hürmet duyan iş yerleri gerektirir. Engellilerin kapsanması sadece bir adalet problemi değil tıpkı vakitte güçlü iş gücü piyasaları ve sürdürülebilir kalkınma için de vazgeçilmezdir. Eşitliğin önündeki manileri kaldırarak ve beşere yakışır işi teşvik ederek ekonomileri güçlendirir ve güç dönüşümünün hakikaten herkes için işlemesini sağlarız.”

patronlardunyasi.com