Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu kredilerde yeni dönemin şifrelerini belirledi, finansal istikrar için beş adım

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), finansal istikrarın sağlanmasına yönelik bir dizi karar aldı.

Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere nazaran bu kapsamda, BDDK, ferdi kredi kartları ve gereksinim kredilerinin tekrar yapılandırılması, kredi kartları ve kredili mevduat hesaplarının (KMH) limitlerinin belirlenmesi ve konut kredilerinde kredi bedel oranı değişikliğine yönelik düzenlemeler yaparken, TCMB yabancı para krediler ile kredili mevduat hesaplarındaki gelişmeleri dikkate alarak sıkı mali duruşu desteklemek ve makrofinansal istikrarı güçlendirmek gayesiyle zarurî karşılık uygulamasında değişikliğe gitti.

Makroihtiyati kararlar doğrultusunda, finansal kaynakların alt gelir kümelerini destekleyecek biçimde verimli kullanımıyla kredi sisteminin aktifliğinin artırılması, finansal istikrarın güçlendirilmesi, finansal tüketicinin korunmasına yönelik olarak, borçluluğun gelirle ahenginin ve sürdürülebilir ödeme performansının sağlanması, dolandırıcılığın önlenmesi ve yasa dışı bahis ile faal uğraş kapsamında finansal tüketicilerin korunması saikiyle, kullanılmayan kredi kartı limitlerinin suistimalinden kaynaklı oluşabilecek mağduriyetlerin önüne geçilmesi, bankacılık kesimine ait düzenleyici çerçevenin memleketler arası düzenlemelerle ahenginin sağlanması amaçlanıyor.

1 – KREDİ KARTI LİMİTİNE 400 BİN TL AYARI

Kredi kartı limitlerine ait düzenleme kapsamında Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu uyarınca kart hamilinin daldaki toplam kredi kartı limitinin, birinci yıl için aylık ortalama gelirin azami iki katı, ikinci yıldan sonra ise azami dört katı olması gerektiği kararının uygulanmasında; yeni kredi kartı çıkarılması yahut mevcut kredi kartlarının limitlerinin artırılması süreçlerinde sadece aylık yahut yıllık ortalama gelirin dikkate alınmasına ve gelir seviyesinin teyidinin sırf, bankalarca geliri ispata elverişli olarak bedellendirilen evraklar üzerinden gerçekleştirilmesine karar verildi. Kart hamillerinin, tüm bankalardaki toplam kart limitlerinin 400 bin TL’nin üzerinde olması hâlinde, son bir yıl içerisindeki en yüksek harcamanın yapıldığı hesap kesim tarihindeki kullanılmayan kart limitlerinin, bankalarca kısmi bir oranda azaltılması kararlaştırıldı. Bankalar tarafından, tüm kart hamillerinin kredi kartı limitlerinin, 1 Ocak 2027 tarihine kadar aylık/yıllık ortalama gelirleriyle uyumlu hâle getirilmesine yönelik belirlemeler yapıldı. Böylelikle birinci etapta düşük kredi kartı limitine sahip dar ve orta gelirli müşterilerin mevcut limitleri korunacak, öbür müşterilerin ise etkin olarak kullanmadıkları yüksek kredi kartı limitleri, gelir seviyeleriyle uyumlu hâle getirilecek. Bu biçimde, borçluluğun gelirle ahengi ve sürdürülebilir ödeme performansının sağlanması desteklenecek. Ayrıyeten kredi kartlarının dolandırıcılık teşebbüslerine husus edilmesi sonucunda oluşabilecek tüketici mağduriyetlerinin önlenmesine ve kullanılmayan kart limitlerinin sonlandırılması yoluyla yasa dışı bahisle çabaya katkı sağlanacak.

2 – KONUTTA BİRİNCİ-İKİNCİ EL AYRIMI KALKTI

Tüketicilere kullandırılan konut kredilerinde; kredi meblağının teminat olarak alınan konutun pahasına oranı açısından birinci el – ikinci el konut ayrımı kaldırılırken, 2010 yılından sonra yapılan binaların güç sınıfı için minimum koşul olan C güç sınıfına sahip konutlar da avantajlı kredi bedel oranı uygulanan konutlar kapsamına alındı. Bu çerçevede, konut kredilerine ait düzenlemelerde güç verimliliği yüksek, görece sarsıntıya güçlü yeni konutların alımı ile birinci konutunu edinecek tüketicilerin desteklenmesine yönelik değişiklikler yapıldı. Tüketicinin kendisinin, eşinin yahut 18 yaş altındaki çocuklarının malik olduğu en az bir konutunun bulunması hâlinde bu karar ile belirlenen oranların yüzde 75 azaltılarak uygulanmasına devam edilecek.

3 – KREDİ KARTI VE KREDİDE YAPILANDIRMA

Dönem borcu kısmen ya da büsbütün ödenmemiş ferdî kredi kartları ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş muhtaçlık kredilerinin, yapılandırma tarihindeki borç bakiyelerinin, kart hamili/borçlu tarafından 3 ay içinde talep edilmesi hâlinde azami 48 ay vadeyle yine yapılandırılabilmesine imkân sağlandı.

4 – KMH LİMİTİNE GELİRİN İKİ KATI ŞARTI

Bireysel müşterilere ilişkin kredili mevduat hesabı (KMH) açılışı ile mevcut KMH limitlerinin artışı süreçlerinde KMH limiti müşterinin bankalarca ispata elverişli evraklar üzerinden tespit edilen aylık ortalama gelirinin azami iki katı olarak belirlendi. Bankalar ile eğitim kurumları ortasında yapılan kontratlara istinaden eğitim ödemeleri gayesiyle kişisel müşterilere tanınan KMH limitleri bu sınırlamadan muaf tutulmuş ve milletlerarası düzenlemelerle uyumlu bir formda ferdi müşterilere ilişkin KMH limitinin kullanılmayan kısımları için bankaların sermaye yeterliliği oranlarının hesabındaki sermaye yükümlülükleri artırıldı.

5 – KREDİLERDE EK SIKILAŞMA ADIMLARI

TCMB makroihtiyati çerçeveye ait yaptığı duyuruda, sıkı nakdî duruşu desteklemek ve makrofinansal istikrarı güçlendirmek gayesiyle mecburî karşılık uygulamasında değişikliklere gidildiğini bildirdi. Buna nazaran, yabancı para kredilerde sekiz haftalık devirler için yüzde 1 olan büyüme sonu yüzde 0,5’e düşürüldü. Tüketicilere tahsis edilen kredili mevduat hesabı limitlerine büyüme hududu getirilerek sekiz haftalık devirler için büyüme sonu yüzde 2 olarak belirlendi.

“İLK KERE MESKEN ALACAKLAR İÇİN DEĞERLİ FIRSAT”

Emlak uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, “Daha evvel ekspertiz kıymeti 5 milyon olan ikinci el C güç sınıfı bir konut için kredi çekilebilir oran yüzde 50 üzerinden 2,5 milyon TL ile hudutlu iken, yeni düzenleme ile birebir konut için yüzde 80 üzerinden 4 milyon TL kredi çekilebilecek” dedi. Yapılan düzenlemenin birinci sefer konut alacaklar için çok değerli olduğunu söz eden Özelmacıklı, “Kira enflasyonundaki gerileme konut sahipliğini artırmaya bağlı. Faiz indirimleri ile önümüzdeki periyotta konut kredileri daha da ulaşılabilir düzeylere gerileyecek. Geçen yıl Ocak ayında 2,89 düzeylerinde olan oranlar, bu sene 2,49 düzeylerinde. Bu önümüzdeki devirde daha da gerileyecek” diye konuştu. Türkiye genelinde 2025’te 1 milyon 688 bin 910 konut satıldığını ve bu satışlarda ipotekli satışların hissesinin yüzde 14 olarak gerçekleştiğini belirten Özelmacıklı, şunları söyledi: Yeni düzenleme ile ipotekli satışların hissesinin artmasını bekliyoruz. 23 Ocak prestiji ile konut kredi hacmi 687 milyar lirayı aştı. Yıl içinde faizlerdeki gerileme ile ipotekli satışların bu yılki hissesinin yüzde 25’i yakalayabileceğini düşünüyoruz.

patronlardunyasi.com